Reykjavík - 18.07.2015, Blaðsíða 12

Finndu stystu leiðina:
Innheimtulausn fyrir
framsækin fyrirtæki
Vandræðalaus viðskipti
- innheimtuhugbúnaður fyrir alla
Við erum samstarfsaðilar kröfuhafa og erum meðvituð um
mikilvægi viðskiptasambands á milli kröfuhafa og greiðenda.
Kröfuhafar geta nýtt sér þjónustu Myntu sem innheimtufyrirtæki
eða Myntu sem hugbúnað en kostnaðurinn verður alltaf sá sami;
enginn.
Við viljum að þín viðskipti verði vandræðalaus.
18. Júlí 201512 REYKJAVÍK VIKUBLA
Ð
VI
KU
BL
AÐREYKJAVÍK Auglýsingasíminn er 578 1190
Framhald af bls. 8.
neytið ekki á að breyta þessu ákvæði.
Þótt það væri eitt og annað í skipulags-
lögunum sem var til bóta, þá var þessu
ekki breytt. Og mín eina skýring er sú
að hér hefur skapast ofboðslega sterkur
stuðningur við eignarrétt, sem er út af
fyrir sig ágætt, en í sumum tilvikum
getur þessi túlkun sem hefur viðgengist
í íslenskum rétti, gengið gegn almanna-
hagsmunum. Borgin hefur margoft
bent á þetta, en ekkert gerst.“
Steinrunnin lögfræði
Hjálmar segir það sína skoðun að
íslensk lögfræði hafi meðal annars
þróast með þeim hætti að gríðarleg
áhersla sé lögð á eignarrétt. Það viti
allir sem eigi eign, til dæmis íbúð eða
hús, að það þurfi að eignarrétturinn
þurfi að vera skýr. „En ég held að ein
ástæðan fyrir þessari tregðu og hvað
það gengur hægt að breyta þessu er
hvað okkar borgarsamfélag er ungt. Við
erum ennþá svolítð í þeim sporum að
einhver byggir hús og hann á einhvern
veginn bara allan rétt og þarf að svona
að takmörkuðu leyti að taka tillit til
annars en eigin hagsmuna og að mínu
mati er þetta svona svolítið steinrunnin
lögfræði. Hún hefur verið gagnrýnd af
ýmsum málsmetandi lögfræðingum,
þetta sem menn kalla hlutlæga skaða-
bótareglu.“
Fram kemur í ítarlegri greinargerð
með breytingum á skipulagslögum sem
gerðar voru í umhverfisráðherratíð
Sigurðar Inga Jóhannssonar á síðasta
ári, að ekki standi til að breyta inntaki
hinnar hlutlægu skaðabótareglu. Lesa
má nánar um það hér í fylgigrein.
Lóðarhafar létu undan
Á það hefur verið bent í fleiri en eitt
skipti að Reykjavíkurborg telji sér
ekki stætt á að grípa inn í fyrirhug-
aðar framkvæmdir, jafnvel þótt mikil
andstaða sé við þær eða viðblasandi að
þær gangi gegn almannahagsmunum.
Það sé vegna þess að viðbúið sé að
borgin yrði bótaskyld gagnvart lóða-
hafanum. Þetta var til að mynda sagt
í tengslum við byggingu háhýsanna á
horni Frakkastígs og Skúlagötu, en þar
byrgja turnarnir útsýni frá Skólavörðu-
holti og niður Frakkastíginn.
En hefur komið til álita að láta reyna
á þessi lög fyrir dómstólum? Því játar
Hjálmar. „Borgin hefur oft verið hvött
til að láta á þetta reyna og er í sjálfu sér
til í það. Og ég veit að það hefur komið
fyrir að borgin hefur látið á þetta reyna,
en þá hefur lóðarhafinn séð að sér og
ályktað sem svo að, af því að þá voru
aðstæður þannig, enda aðstæður mis-
munandi, að hann hefur talið að það
borgaði sig ekki að fara í dómsmál.“
Borgin íhugaði dómsmál
- Fyrst svo er, og dæmi um að lóðahafar
hafi látið undan við slíkar aðstæður,
blasir þá ekki við að kanna að fara
slíkar leiðir, hvort hugsanleg bótakrafa
lóðahafa gæti reynst innistæðulaus?
Var þetta til dæmis athugað vegna
skipulagsins á Barónsreit?
„Já, það var rætt og borgarlögmaður
meðal annrs og lögfærðingar um-
hverfis- og skipulagssviðs fóru yfir það
mál og það var þeirra niðurstaða að það
væri of mikil áhætta fyrir borgina út af
þessari íslensku lagahefð, eða lagaskil-
iningi, að það væri of mikil áhætta fyrir
borgina að láta á það reyna,“ segir
Hjálmar og bætir við að matið hafi falið
í sér að borgin tæki verulega áhættu
með því og gæti staðið uppi með hund-
ruð milljóna króna skaðabætur. „Þá
var það einfaldlega talið of dýru verði
keypt.“ Um verulegar upphæðir sé að
ræða sem óhjákvæmilega yrði að taka
af öðrum liðum í rekstri borgarinnar.
„Og ég er ekki viss um að Reykvíkingar
væru til í það að taka peninga af öðrum
liðum borgarinnar.“
Ekki úr vösum stjórnmála-
manna
- Er þá ekki samt verið að senda þau
skilaboð út í verktakasamfélagið, svona
almennt orðað, svona í ljósi þess að al-
mannahagsmunir hafa látið undan t.d.
með útsýni niður Frakkastíginn, eða í
þessu tilviki á Barónsreitnum, þar sem
til stendur að turn fái að rísa, þrátt fyrir
afdráttarlaus fyrirmæli í aðalskipulagi
um hámarkshæð, að menn geti bara gert
það sem þeim sýnist?
„Alls ekki langt í frá.“
- En hvers vegna er þá ekki látið á það
reyna, einmitt í nafni almannahags-
muna?
„Jájá, en þá verð ég að spyrja, eru það
almannahagsmunir fyrir Reykjavík ef
það færi þannig fyrir dómstólum að
borgin þyrfti að borga til dæmis einn
milljarð, bara í skaðabætur. Samt gæti
borgin í rauninni ekki tekið reitinn af
fólki, talandi um almannahagsmuni
þá er borgin auðvitað fyrst og fremst
að hugsa um almannahagsmuni og
við erum líka að tala um verulegar
fjárhæðir sem væru líka mjög mikið
ábyrgðarleysi að segja, ja okkur er bara
alveg sama þó þetta fari á versta veg.
Það eru ekki stjórnmálamennirnir
sem borga. Þetta er tekið úr sjóðum
almennings,“ segir Hjálmar og ítrekar
að borgin hafi oft beðið um breytingu
á þessu ákvæði skipulagslaga. Það sé
mikið hagsmunamál og almanna-
hagsmunir. Borgin verði samt sem
áður að meta hvert mál fyrir sig og
meta áhættuna. Hjá borginni starfi
færir lögfræðingar og annað fagfólk
sem skoði ýmsa fleti mála og meti
áhættuna. „Síðan leggja þau fram sín
minnisblöð eða skýrslur. Þá er komið
að hinni pólitísku ákvörðun, að láta
slag standa eða ekki, og skeyta ekki
um hugsanlega þá alvarlegar viðvaranir
borgarlögmanna og taka áhættuna. Og
áhættan hleypur kannski á hundruðum
milljóna eða milljarði eða tveimur, þá
hafa borgaryfirvöld ekki verið tilbúin
til að taka það. En semsagt hvatningin
stendur samt sem áður að breyta þessu.
Vonandi gerist það. Svo er brugðist
við þessu með þeim hætti sem borgin
getur, með nýju aðalskipulagi, þar sem
er kveðið skýrt á um þetta. Þá vill svo
til óheppilega að á þessum reit að þá
er ákveðin útfærsla í aðalskipulaginu
ekki rétt,“ segir Hjálmar og vísar þar
til þess að á hluta þess svæðis sem að-
alskipulagið kveður á um hámarkshæð,
var og er í gildi deiliskipulag sem var
staðreynd áður en aðalskipulagið öðl-
aðist gildi. Hugmyndir um byggingar
samkvæmt því deiliskipulagi feli í sér
ígildi eignarréttar, samkvæmt þeim
lögum og lagatúlkun sem viðhöfð hafi
verið. Þess vegna hafi borgin verið í
mjög þröngri stöðu.
Mistök í aðalskipulagi
Þá má spyrja hvort ekki hafi verið
algjörlega ljóst allan tímann við gerð
aðalskipulagins að á þessu svæði,
Barónsreit, þar sem aðalskipulag
gerir ófrávíkjanlega kröfu um 5 hæða
hámark, var þegar (og er enn) í gildi
deiliskipulag með að minnsta kosti
þremur 15 hæða.
- Átti ekki að gera eitthvað í málinu fyrr?
„Þetta var mjög óheppilegt og ég
kann ekki nákvæma skýringu á því, en
ég held þó að að liggi í því að menn gáfu
sér þar það alltaf, að deiliskipulagið
myndi gilda, og það er þannig, aðal-
skipulagið afnæmi aldrei slíkar heim-
ildir. Þannig að í þeim skilningi breytti
það engu um lagalega stöðu reitsins. Og
þannig að ég lít allavega svo á að þetta
hafi verið tæknileg mistök þegar aðal-
skipulagið var gert. Að á nákvæmlega
þessum punkti voru deiliskipulags-
heimildir og það hefði þurft að geta
þess í aðalskipulagi. Það voru gerð
mistök við útfærslu aðalskipulagsins
að það kæmi ekki skýrt fram að þessi
reitur var undan skilinn, af því að það
var allan tímann ljóst að aðalskipulagið
gæti aldrei afnumið þessar heimildir.“
Hjálmar segir að í ljósi stöðunnar, að
borgin hafi í raun réttri verið bundin
af gildandi deiliskipulagi, þá hefði hún
ekki getað náð betri lendingu í þessu
máli, ein eins og fram hefur komið
verður mjög dregið úr heimildum til
niðurrifs húsa, líka gamalla timbur-
húsa, og í stað þriggja háhýsa, verði
einn. Það sé umtalsverð breyting til
batnaðar frá hugmyndunum í gildandi
deiliskipulagi.
Misheppnuð háhýsi
við Skúlagötu
- En hvað finnst þér sjálfum sem hefur
fjallað gagnrýnið um háhýsabyggingar,
bæði sem fjölmiðlamaður og nú stjórn-
málamaður, að þarna verði eftir sem
áður háhýsi?
„Ég hef marg oft sagt og mun segja
að þessar turnbygginar við Skúlagötu
sem eiga sér langa sögu, eru ekki vel
heppnaðar og þetta breytir engu um
afstöðu mína. En eing og ég er búinn
að skýra þá var þetta ekki eitthvað sem
við gátum nálgast sem autt blað. Við
komum inn í umhverfi þar sem búið
er að taka fullt af ákvörðunum. Ég gef
mér að það hafi verið gert í góðum
tilgangi á sínum tíma þótt tíu árum
síðar telji menn það ekki eiga við,“
segir Hjálmar Sveinsson, formaður
umhverfis- og skipulagsráðs Reykja-
víkurborgar.