Nesfréttir - 01.01.2009, Page 9

NES FRÉTT IR 9
og líf inu. Dag legt amst ur er með öðr-
um hætti og mað ur fær lengri tíma
til þess að velta færri spurn ing um
fyr ir sér. Á móti þessu kem ur að
beita verð ur ákveðn um sjálf saga
vegna þess að starf fræði manns ins
fel ur ekki í sér neinn yf ir mann sem
lít ur yfir öxl ina á manni á hverj um
degi og spyr um hvort þessi skýrsl-
an eða hin sé til bú in. Því má segja
að vand inn við að starfa sem fræði-
mað ur sé að koma sér að verki.”
Marg ir brugð ust
Talið berst að banka krepp unni á
Ís landi og Jón seg ir að ýms ir ör ygg-
is ventl ar sem eigi að vera til stað-
ar hafi brugð ist. Að ein hverju leyti
standi upp á lög gjafann að hafa ekki
sett betri regl ur um hluta fé lög og
fjár mála mark aði. Fjár mála eft ir lit ið
hafi ekki veitt bönk un um nægi lega
virkt að hald og þeir hafi lán að mik-
ið til tengdra að ila. Jón seg ir að til
séu regl ur um að heild ar á hætta
banka kerf is ins gagn vart ein um
hópi tengdra að ila megi ekki vera
meiri en svo og svo mik il og mjög
al var legt að þeim hafi ekki ver ið
fram fylgt. Seðla bank inn virð ist hafa
brugð ist. Vörn hans sé að hann hafi
ver ið að breyta bindi skyld unni í
átt að því sem er í öðr um lönd um.
Jón seg ir þá vörn veika vegna þess
að bank arn ir hafi ver ið að blása út
og marg fald ast að stærð. Því hefði
þurft að hugsa bindi skyld una og
til vist er lendra reikn inga með allt
öðr um hætti. Eitt sé að stjórn völd
skuli ekki hafa geng ið fast ar fram
varð andi þá gríð ar legu hættu sem
staf aði af Icsa ve inn láns reikn ing un-
um og ann að að end ur skoð un ar fyr-
ir tæk in sem áttu að end ur skoða
rekst ur bank anna skuli ekki hafa
rek ið sig á hvað var að ger ast. “Þess
vegna þurfa ýms ir að hverfa frá.
Dav íð Odds son þarf að hætta sem
seðla banka stjóri og það þarf að
kalla nýja að ila til starfa við stjórn
Seðla bank ans. Fjár mála r á herra þarf
einnig að víkja og það þarf að láta
ýmsa að ila hverfa frá störf um og
kalla nýja í þeirra stað. Þess ar ráð-
staf an ir virð ast eiga erfitt upp drátt-
ar í stjórn kerf inu en við meg um ekki
ver a með þann tepru skap að þora
ekki að skipta fólki út. Það skipt ir
máli hverj ir gegna ábyrgð ar stöð um
á borð við stöðu ráð herra og stöðu
seðla banka stjóra og ef þeir hafa
ekki stað ið sig í stykk inu verð ur að
kalla aðra í þeirra stað.”
End ur meta þarf greiðslu-
getu fólks
“Við erum í þeirri stöðu í dag
að stór hluti ís lenskra heim ila sér
fram á að eiga ekki fyr ir skuld um.
Þar er um að ræða vanda sem verð-
ur að leysa með ein hverj um hætti.
Ég hall ast að því að fara verði fram
ein hvers kon ar end ur mat á greiðslu-
getu fólks því fyrr náum við okk ur
ekki á lapp ir. Það verð ur að end ur-
meta þetta og veita fólki endu nýj-
aða líf daga er varð ar heim il is bók-
hald þess. Fólk fer ekki að leggja sig
fram í störf um sín um og að leggja til
sam fé lags ins ef það veit að það er í
von lausri stöðu – jafn vel upp á lífs-
tíð. Allt sem það nær að þéna fari
beint í bank ann. Við þær að stæð ur
er hætt við að fólk finni til upp gjaf-
ar og legg ist í vol æði. Þess vegna
er þetta mik il væg asta mál ið sem
stjórn völd standa frammi fyr ir.” Jón
seg ir raun veru lega hættu á því að
fólk taki að flytj ast úr landi. Í því
efni megi horfa til svæða sem orð-
ið hafa fyr ir hremm ing um. “Þetta er
hættu legt vegna þess að allt besta
og dug mesta fólk ið flýr og vol æð ið
sit ur eft ir. Þetta er ástand sem við
verð um að forð ast að komi upp hér
á landi í kjöl far banka hruns ins og
efna hagskepp unn ar. Það er sorg legt
að horfa upp á aust ur hluta Þýska-
lands. Sam fé lag ið hef ur ekki náð
sér á strik. Mun meira at vinnu leysi
og styrkja- og bóta kerfi er þar en í
vest ur hlut an um tveim ur ára tug um
eft ir sam ein ingu lands ins og er þar
land flótt inn enn við lýði vegna þess
að fólk hef ur ekki nóg við að vera
eða úr að spila. Það eru til svæði
í Banda ríkj un um þar sem finna
má svona ástand og víða ann ars
stað ar.”
Af nema gjald eyr is höft in
Jón tel ur að setja eigi krón una á
flot hið fyrsta. Það sé ekki jafn mik-
ið óráð og af er lát ið. “Ég geri ráð
fyr ir að hún tæki dýfu fyrst á eft ir
en yrði fljót að koma til baka. Hún
get ur í raun ekki stað ið neð ar en
hún er en með þessu mynd um við
losa hana frá kút og kork. Hvaða
nið ur stöðu sem við mun um ná til
fram tíð ar um gjald miðla skipti og
sam skipti við aðr ar þjóð ir þá tek ur
slíkt ein hvern tíma og á með an verð-
um við að nota krón una sem gjald-
mið il. Þá tel ég af fara sæl ast að hafa
hana frjálsa.”
Myndi byrja á að ráða hæft
fólk
“Ef ég ætti að taka við völd um í
stjórn ar ráð inu á morg un yrði mitt
fyrsta verk að af nema gjald eyr-
is höft in. Þau vinda upp á sig og
verða að oki sem erfitt verð ur að
kom ast und an eins og sag an hef ur
kennt okk ur. Síð an myndi ég ráða
vel mennt að og hæft fólk til þess
að vinna að end ur reisn inni. Ef ég
á að líta til þess um hverf is sem ég
bý við vestra og ekki hef ur far ið
var hluta af kreppu ein kenn um þá
stað næm ist ég við kom andi for seta-
skipti. Hvern ig Barak Obama hef ur
ver ið að und ir búa sig til að taka við
stjórn Banda ríkj anna. Und ir bún ing-
ur hans hef ur ein kennst af mik illi
vinnu fjölda fólks með þekk ingu á
sín um sér svið um. Kosn inga bar átta
hans ein kennd ist af fag leg um vinnu-
brögð um og þess vegna fær mað ur
ákveðna til trú á dóm greind hans og
stjórn un ar hæfi leika. Ég hef ákveðna
trú á því að banda rísk ur efna hag-
ur muni bragg ast á kom andi árum
sem get ur síð an haft áhrif á heims-
byggð ina.”
Endurmeta þarf greiðslugetu fólks
4. flokkur Gróttu í fótbolt eftir sigur í A-riðli á Íslandsmótinu 1990. Jón er fyrir miðju í aftari röð. Stein
Jónsson faðir Jóns er lengst til vinstri og Sverrir Herbertsson þjálfari lengst til hægri.
Jón að loknu gamlársdagshlaupi ÍR árið 2005. Á myndinni eru ásamt
Jóni, Kári Guðjón Hallgrímsson, hagfræðingur, sem ólst upp hér á
Nesinu og er frændi Jóns, og Emi Nakamura, sambýliskona Jóns.
Fólk fer ekki að
leggja sig fram í
störf um sín um og
að leggja til sam fé lags-
ins ef það veit að það
er í von lausri stöðu
– jafn vel upp á lífs tíð.
Allt sem það nær að
þéna fari beint í bank-
ann. Við þær að stæð-
ur er hætt við að fólk
finni til upp gjaf ar og
legg ist í vol æði.