Dagblaðið Vísir - DV - 16.04.2008, Side 44

44 MIÐVIKUDAGUR 16. APRlL 2008
Fákus DV
SJÓNVARPSÞÍÐINGAR í BRENNIDEPLI
Frá Leiðarljósi til L'elisir - fjölbreytt flóra sjónvarpsþýðinga er yfirskrift hádegisspjalls
Bandalags þýðenda og túlka og Þýðingaseturs Háskóla Islands í dag. Þátttakendur í
spjallinu eru ELLERT SIGURBJÖRNSSON, NANNA GUNNARSDÓTTIR og ANNA HINRIKSDÚTTIR sem öll
i langa reynslu af þýðingum. Spjalliðferfram (stofu 311 í Árnagarði og hefst kl. 12.15.
Lightsonthe
I Iigliway á Organ
Hljómsveitin Lights on the Highway
heldur tónleika á skemmtistaðnum
Organ í kvöld kl. 21. Strákamir hafa
ekki látið mikið á sér kræla upp á
síökastið en hafa verið að vinna að
annarri plötu sveitarinnar. Upptökur
hefjast í byrjun júní og kemur platan
út í haust. Tónleikarnir í kvöld eru
einu tónleikamir sem fyrirhugaðir
em hjá strákunum áður en upptökur
hefjast. Þeir ætla að spila talsvert af
nýju efiii í bland við efni af fyrstu
plötunni, og fyrir þá sem ekki eiga
gripinn er platan aftur fáanleg eftir
að hafa selst upp í fyrstu útgáfu.
Hvers
virði er ég?
Nýr gamanleikur úr smiðju
Bjarna Hauks Þórssonar og Sig-
urðar Sigurjónssonar, Hvers virði
er ég?, hóf göngu sína í Saln-
um í Kópavogi í gær og er næsta
sýning í kvöld. Bjarni Haukur
kryfur í þessari sýningu fjármál-
in á íslandi í dag. I grátbroslegri
leit að því sem skiptír okkur í
raun og vem máli hlífir hann
engum, hvorki mógúlum né fjár-
vana aumingjum eða sjálfum
sér. Bjarni Haukur og Siggi Sig-
urjóns stóðu einnig að sýning-
unni Pabbanum sem sýndur var
við feikilegar vinsældir í fýrra og
hittiðfyrra á íslandi og víðar á
Norðurlöndunum. Miðasala er á
ymidi.is.
Gæðablóð og
pabbahljómsveit
Tónleikar verða haldnir á skemmti-
staðnum Dómó við Þingholtsstrætí
í kvöld. Þar koma fram söngkonurn-
ar Heiðrún Hallgrímsdóttír ásamt
hljómsveitinni Gæðablóð og Mar-
grét Guðrúnardóttir ásamt Hljóm-
sveitinni hans pabba. Enn fremur
mun Birna Þórðardóttir lesa eigin
ljóð við undirleik Hilmars Arnar
Hilmarssonar. Gæðablóð skipa auk
Heiðrúnar þeir Kormákur Braga-
son, Magnús Einarsson og Tómas
Tómasson. Bandið hans pabba sam-
anstendur af þeim Ásgeiri Óskars-
syni, Björgvini Gíslasyni og Tómasi
Tómassyni. Tónleikamir hefjast kl.
21.15 og húsið opnað kl. 20.
A BLEIKUM
HOSUM
Hafnarfjarðarleikhúsið er skemmti-
legt leikhús. Og þá er ég auðvitað
að tala um húsið sjálft, rýmið
sem eitt sinn mun hafa verið
biffeiðaverkstæði, hýsti um tíma
byggðasafn Fjarðarins, en er nú
leikhús. Þetta er breytilegt rými,
sveigjanlegt (flexibelt) eins og það
er stundum kallað: hægt að koma
sætum áhorfenda ogleiksvæðunum
fyrir á ýmsa vegu, fitja upp á
nýjungum og gera tilraunir með
afstöðu sviðs til salar. Að þessu sinni
hefur verið búin til „arena", það
er hringsvið í miðjum sainum, en
áhorfendur sitja á pöllum í heilhring
umhverfis. Leikendur koma inn
og ganga út eftír göngum á milli
áhorfendastúknanna. Þessi skipan
er gamalþekkt í leiksögunni, þó
hún sjáist ekki oft hérlendis; flestir
tengja hana sjálfsagt sirkusnum.
Það sem vaktí strax athygli mína
á sýningu leikhópsins Opið út, sem
frumsýndi þarna leik sinn Mamma
mamma síðast liðið föstudagskvöld,
var hversu góð hlutföllin voru á
milli sviðs og salar. Það var vítt um
leikrýmið og gangana inn í það,
án þess að úr yrði of mikið gímald;
hver áhorfendastúka hæfilega
margmenn og hæfilega há, svo að
enginn þurfti að troðast langt inn
í bekki og fjarlægðir ekki of miklar
fyrir þá sem sitja efst og aftast.
A meðan á sýningu stendur veit
maður af hinum áhorfendunum í
hálfrökkrinu, án þess að þeir séu
ofan í manni og dragi til sín of mikla
athygli, eins og gerist tíl dæmis í
Kommúnunni í Borgarleikhúsinu.
Ég minnist þess vart að hafa séð
jafn vel heppnað arenu-leikhús hér
á landi; það væri gaman ef þessi
skipan væri nýtt oftar.
Sýningin Mamma mamma er
sannkallað kvennageim, meira að
segja bara einn kall sem fékk að
vera með í framkallinu. Það eru þær
Þórey Sigþórsdóttir, María Ellingsen,
Birgitta Birgisdóttir og Magnea
B. Valdimarsdóttír, sem standa á
sviðinu, en að baki þeim standa
nokkrar ágætar konur (og tveir
eða þrír kallar) með leikstjórann
Charlotte Böving ffemsta í flokki.
Æ, æ, enn ein kvennasýningin
með háði og spéi um hinar gömlu
og grónu klisjur, stóð miðaldra
gagnrýnandi (karlkyns) sig að því
að hugsa, þegar hann gekk í salinn
og leit augum bleikt hringsvið girt
bleikum silkiböndum, því að hér
ræður bleiki liturinn ríkjum, einnig
í leikskránni og ullarsokíamum sem
áhorfendum var boðið að klæðast
áður en þeir gengu til sæta sinna. Og
þó illt sé ffá að segja: sumir hegðuðu
sér eins og óþekkir krakkar, sögðu
bara nei við móðurlegar leikdísirnar,
sem tóku við þeim af mestu blíðu í
dyrunum, og heimtuðu að fá að vaða
inn á sínum skítugu skóm. Og hvað
gerir ekki mamma, leyfir hún manni
ekki allt, æi jú - eða flest, skulum
við segja! Missást mér að það væru
aðallega miðaldra kallar sem væru
með þetta múður? Þó var örugglega
stórum þægilegra að vera í bleiku
sokkunum. Eftír sýninguna rakst ég
raunar á kollega minn (kvenkyns) í
örtröðinni frammi og þá var hún búin
MAMMAMAMMA ★★★■*
Leikhópurinn Opifi út f samvinnu vifi
Hafnarfjarfiarleikhúslfi
HANDRIT: Leikhópurinn
LEIKSTJÓRI: Charlotte Böving
ÚTLIT SÝNINGAR: Ólöf Nordal og
Þórunn María Jónsdóttir
TÓNLIST: Ólöf Arnalds
LJÓSAHÖNNUN: Garðar
Borgþórsson
&
LEIKHUSDOMUR
að týna skótauinu sínu ... Vona bara
hún hafi fúndið það og ekki þurft að
típla heim á bleikum hosum.
Textinn er í leikskrá sagður
höfundarverk leikhópsins sem mér
finnst nú, sannast sagna, aldrei
lofa góðu. Ég verð víst að fá að
vera svo gamaldags að trúa því að
leikhúsið sé best komið í höndum
höfundar, eins höfundar, sem fær
þá lofið jafnt sem lastíð. En þá er ég
vitaskuld kominn í andstöðu við þá
hugmyndafræði sem klárlega liggur
að baki sýningunni og leikstjóri
útskýrir mjög vel bæði í leikskrá og á
heimasíðu hennar. Meginhugsunin
er sú að allir þátttakendur eigi að
leggja sitt af mörkum sem leiðir til
þess að sýningin verður eins konar
„blönduð dagskrá" (hugtak sem var
notað í öðru samhengi hér á árum
áður), samsetningur meira eða
minna sjálfstæðra atriða sem í þessu
tílviki fjalla um mismunandi hliðar
meðgöngu og móðurhlutverks,
samskiptí mæðra og bama, einkum
þó - eðlilega - mæðra og dætra.
Þetta er heilmikið „teater"; söngur
og tónlist gegna stóru hlutverki og
sum númerin, t.d. söngur sem María
Ellingsen syngur yfir ungabami
snemma í sýningunni, ættu skilið að
rata út fýrir veggi leikhússins. Maður
saknar þess kannski að hafa ekki
einhvem skýrari þráð til að tengja
atriðin saman, en flæðið var engu
að síður mjög gott, ffaman af, og
flest atriðin ágæt, fáein blátt áfram
snjöll. Húmor og sársauki vegast á,
alvaran og háðið, sem er nettílegt,
enda - ugglaust - með sterku dönsku
ívafi. Ég skal ekki að lengja mál mitt
með því að tína til dæmi, ég hvet fólk
bara til að drífa sig á leikinn og njóta
hans sjálft. Og þó - ég má til með
að segja ffá því að toppurinn fyrir
minn smekk var hnefaleika- eða
glímukeppnin (er það af því að ég er
strákur?), einstaklega skemmtilegt
dæmi um leikrænan kontrapunkt"
sem ég útskýri ekki frekar.
Sýningin er án hlés, sem er gott,
en undir lokin dettur hún þó niður.
Þar fjölgar eintölunum og þó þau
séu yfirleitt vel flutt og hæfilega
löng, þá em þau of mörg. Maður
fær stundum á tilfinninguna að
þátttakendum hafi fundist sér skylt
að koma sem flestu að úr þeim
reynsluheimi móðurinnar sem
þær hafa kynnst á sjálfum sér og
rannsakað í uppsemingarvinnunni.
Þama var tíl dæmis móðirin sem
eignast fatlað barn, móðirin sem
ættleiðir útlent barn, móðirin sem
fæðir dáið barn, móðirin sem er að
deyja ung frá börnunum... þó allt
eigi þetta athygli og umfjöllun skilið
varð sýningin að lokum ofhlaðin.
Hvað sagði ég ekki, að það þyrftí
einn höfund, einn aðila sem, eftir að
hafa hlýtt á góð ráð og ábendingar,
tæki að lokum ákvarðanirnar,
án þess að þurfa að leiðast út í
óhóflegar málamiðlanir?! Það er
hins vegar það góða við leiksýningar
að þeim er alltaf hægt að breyta, svo
lengi sem á annað borð er verið að
sýna; það hefúr leikhúsið þó alltaf
fram yfir bíóið, og ef einhver bæði
mig um álit, myndi ég ráðleggja
styttingar í þessum partí. Svo myndi
kannski hjálpa til að dreifa aðeins
meira úr eintölunum, þó ég þykist
að vísu sjá ákveðinn tílgang í þeirri
niðurskipan sem fylgt hefur verið.
Sem táknmynd er móðirin þekkt
stærð í trúarbrögðum og goðsögum
heimsins og hún hefur fylgt listsköp-
un mannsins frá upphafi. Móðirin
gefur lífið og hlúir að lífinu; að því
leytí liggur beint við að sjá í henni
mynd guðdómsins sjálfs. Það að
ala barn og taka ábyrgð á því á
meðan það er ófært um að standa
á eigin fótum, felur í sér vissa
sjálfsfórn sem móðirin fær ekki
alltaf miklar þakkir fýrir (reyndar
inntakið í einu skemmtilegasta
atriði sýningarinnar). En ef móðirin
vill ekki sleppa takinu á afkvæmi
sínu snýst hún í andhverfu sína og
verður nánast lífshættuleg ófreskja
sem hetjan - í módeh goðsögunnar
- gemr þurft að sigrast á. Móðirin
er því harla tvíbent fyrirbæri í
bókmenntunum (bókmenntum
karlanna?) og mýmörg dæmi um
illar mæður sem vilja hefta viðgang
afkvæmanna og koma þeim
beinlínis fyrir kattamef - viljandi eða
óviljandi. Ég læt eitt duga af því það
er svo skýrt (og tengt höfundi sem
sumir eru ekkert endilega fúsir að
sjá í þessu ljósi): I Mutter Courage
sýnir Brecht okkur hina stjómsömu,
eigingjömu móður sem steypir
afkvæmunum í glötun, í Kákasuska
krítarhringnum, sem hann samdi
nokkm síðar, birtist andhverfa
hennar, móðirin sem á örlagastund
er reiðubúin að fóma sjálfri sér
fyrir hagsmuni bamsins. í Mamma
mamma má ef til vill sjá stöku vísanir
í þessa tvíklofrm móðurmynd, en
annars er það hversdagsreynslan
sem þar er meginviðmiðið og ekkert
nema gott um það að segja, þegar
úrvinnslan er jafnfersk og lífleg og
raunin er.
Jón Viöar Jónsson