Fréttablaðið - 01.04.2016, Side 16

Tekjur á mánuði2 Hækka Óbreyttir Lækka Samtals Hækka Óbreyttir Lækka Samtals
0 - 100.000 10.589 29 3 10.621 99,7% 0,3% 0,0% 100,0%
100.001 - 200.000 9.156 0 370 9.526 96,1% 0,0% 3,9% 100,0%
200.001 - 300.000 4.266 0 549 4.815 88,6% 0,0% 11,4% 100,0%
300.001 - 400.000 1.888 0 657 2.545 74,2% 0,0% 25,8% 100,0%
400.001 - 500.000 26 0 1.222 1.248 2,1% 0,0% 97,9% 100,0%
Meira en 500.000 0 0 1.405 1.405 0,0% 0,0% 100,0% 100,0%
Samtals 25.925 29 4.206 30.160 86,0% 0,1% 13,9% 100,0%
Fjöldi Hlutfall
✿ Ellilífeyrir Tryggingastofnunar Fjöldi lífeyrisþega eftir tekjubilum
sem hækka eða lækka skv. tillögum nefndarinnar1
1 Miðað er við þá ellilífeyrisþega sem eiga rétt á fullum bótum skv. reglunni um 40 ára búsetu á landinu
2 Til tekna telst lífeyrir úr lífeyrissjóðum, fjármagnstekjur, atvinnutekjur og aðrar skattskyldar tekjur
Heimild: Tryggingastofnun
Hannes G.
Sigurðsson
sat í nefnd um
endurskoðun
almannatrygg-
ingalaga
Nefnd um endurskoðun a l m a n n a t r yg g i n g a l a g a skilaði tillögum sínum í
febrúar 2016. Nefndin var skipuð
20 fulltrúum frá stjórnmálaflokk­
unum og hagsmunaaðilum. Sam­
staða náðist í nefndinni um megin­
útlínur nýs kerfis.
Nefndin leggur til að tillögur
hennar taki gildi strax 1. janúar
2017. Til þess að svo geti orðið þarf
að leggja fram frumvarp sem verði
að lögum á þessu þingi og er unnið
að því í velferðarráðuneytinu.
Mikilvægustu tillögurnar lúta
að breyttu lífeyriskerfi og upptöku
starfsgetumats í stað núgildandi
örorkumats. Hér verður gerð grein
fyrir áhrifum tillagnanna á ellilíf­
eyrisþega.
Núverandi kerfi allt of flókið
Lífeyriskerfið, þ.e. bætur almanna­
trygginga, er svo flókið að fáir skilja
það til fulls. Flækjustigið styður
þó ekki meginmarkmiðið um
að styrkja einkum þá sem lakast
standa. Bótakerfið hefur þróast
tilviljanakennt með áratuga búta­
saumi stjórnvalda. Flækjurnar fel­
ast í greiðslu fimm tegunda lífeyris
sem hver um sig hefur mismunandi
frítekjumörk og skerðingarhlut­
föll gagnvart tekjum. Skerðingar­
hlutföllin eru mismunandi eftir
eðli tekna, þ.e. lífeyris úr lífeyris­
sjóðum, fjármagnstekna, atvinnu­
tekna eða annarra skattskyldra
tekna. Heildarendurskoðun er því
brýn og þessi tímamótatilraun til
heildarendurskoðunar almanna­
trygginga má ekki renna út í sand­
inn vegna ólíkra sjónarmiða um
einstakar útfærslur.
Tillögurnar um lífeyrinn
Nefndin leggur til að almanna­
tryggingar greiði eina tegund líf­
eyris til elli­ og örorkulífeyrisþega
sem komi í stað grunnlífeyris,
tekjutryggingar og framfærsluupp­
bótar. Þessi lífeyrir lækki um 45%
af tekjum viðkomandi og verði án
frítekjumarka sem verði lögð niður.
Markmiðið er að einfalda bóta­
kerfið og festa í sessi þá lágmarks­
fjárhæð sem framfærsluuppbót
tryggir þeim sem hafa lægstu tekj­
urnar.
Áskorunum mætt vegna
öldrunar þjóðarinnar
Tillögur nefndarinnar munu hafa í
för með sér mikinn kostnaðarauka
fyrir ríkissjóð á komandi árum
enda munu lífeyrisgreiðslur hækka
til langflestra lífeyrisþega. Tillög­
urnar munu einnig skila fjárhags­
legum ábata og mæta áskorunum
sem öldrun þjóðarinnar og aukin
tíðni skertrar starfsorku fólks á
vinnualdri hafa í för með sér. Þann
ávinning er erfitt að meta til fjár,
Nýtt lífeyriskerfi
Bótakerfið hefur þróast til-
viljanakennt með áratuga
bútasaumi stjórnvalda.
en auðveldara er að meta kostnað
ríkissjóðs vegna breytts bótakerfis.
Samkvæmt mati Talnakönnunar hf.
fyrir nefndina í október 2014 nær
kostnaðarauki ríkissjóðs hámarki
þremur árum eftir gildistöku til­
lagnanna og verður þá átta millj­
arðar króna en fer síðan lækkandi
eftir það.
Áhrif á núverandi
ellilífeyrisþega
Lífeyrissjóðir eru orðnir undir­
staðan í lífeyriskerfi landsmanna
og almannatryggingar viðbótar­
stoð. Árið 2014 voru greiðslur líf­
eyrissjóða til ellilífeyrisþega tveir
þriðju af heild eða 74 milljarðar
króna en greiðslur TR 37 milljarðar.
Hlutdeild lífeyrissjóðanna hefur
vaxið hratt og mun verða á bilinu
80­90% þegar lífeyrissjóðakerfið
verður fullþroska.
Meðfylgjandi tafla sýnir áhrif til­
lagnanna á núverandi ellilífeyris­
þega eftir tekjum þeirra árið 2015.
Ellilífeyrisgreiðslur TR hækka
til 86% þeirra en lækka til 14%.
Nánast allir ellilífeyrisþegar með
tekjur undir 100.000 kr. á mánuði
fá hærri greiðslur frá TR og lang­
flestir með tekjur á bilinu 100­300
þús. kr. á mánuði. Greiðslur TR
til þeirra sem hafa tekjur yfir 400
þús. kr. munu lækka sem skýrist
af afnámi reglu um að lífeyris­
sjóðstekjur skerði ekki ellilífeyri
(grunnlífeyri) sem nú er tæplega
40.000 kr. á mánuði.
Tillögur til framtíðar
Tillögur nefndarinnar taka mið af
því að lífeyrissjóðirnir eru grunn­
stoðin í lífeyriskerfi landsmanna.
Nýtt lífeyriskerfi beinir stuðningi
almannatrygginga markvissar til
þeirra sem eiga lakastan rétt í líf­
eyrissjóðunum án þess að tekju­
tenging á milli kerfa sé óhófleg.
Það er afar mikilvægt að tillög­
urnar nái fram að ganga í upp­
hafi næsta árs eins og stefnt er að,
en koðni ekki niður í karpi um
útfærsluatriði.
Tækniskólinn, skóli atvinnu­lífsins, hefur frá því snemma á árinu 2015 unnið að stofn­
un nýrrar námsbrautar til þriggja
ára stúdentsprófs fyrir góða náms­
menn, sem hefur hlotið nafnið K2
tækni­ og vísindaleiðin. Skipulag
brautarinnar var unnið í samstarfi
við Háskólann í Reykjavík.
K2 er fyrir mjög duglega nemend­
ur sem útskrifast úr 10. bekk grunn­
skóla og hafa áhuga á háskólanámi
í verk­ og tæknigreinum. Það er
gert ráð fyrir að innrita 25  til 30
nemendur haustið 2016. K2 er
ætlað að höfða til nemenda sem
eru tilbúnir að stíga út fyrir boxið
og takast á við krefjandi nám sem
tengir saman hug og hönd. Sam­
starf Tækniskólans og Háskólans
í Reykjavík er mikils virði í þessu
samhengi.
Nafnið K2
Heiti námsbrautarinnar K2 vísar
til næsthæsta fjallstinds heims
sem þykir einkar erfiður viður­
eignar. Sem dæmi hljóta sex annir
brautarinnar nöfn búða líkt og í
fjallgöngu. Nemendur hefja nám í
grunnbúðum, halda síðan í tækni­
búðir og þaðan í vísindabúðir, frum­
kvöðlabúðir og forritunarbúðir þar
til tindinum er náð. Nemenda­
hópurinn verður í bekkjakerfi og er
námið skipulagt sem lotunám þar
sem þrjár lotur eru í hverri búð, t.d.
í grunnbúðum, hver lota tekur u.þ.b.
fimm vikur. Nemendur vinna svo
lokaverkefni, í samstarfi við fyrir­
tæki úr atvinnulífinu, í ákveðnum
búðum á námstímanum.
Tilgangurinn að efla tækni og
vísindanám
K2 er skipulögð í samstarfi við
Háskólann í Reykjavík og leiðandi
tæknifyrirtæki. Þannig er brautin
sniðin að aðgangskröfum HR í
tækni­ og verkfræðideild og tölv­
unarfræðideild. Markmiðið með
K2 er fyrst og fremst að efla tækni­
og vísindanám á Íslandi með
nánu samstarfi framhaldsskóla,
háskóla og atvinnulífs. Samstarfið
við atvinnulífið felst í því að gefa
nemendum tækifæri til að takast á
hendur raunveruleg verkefni undir
leiðsögn sérfræðinga hjá samstarfs­
fyrirtækjum. HR gætir þess að inni­
hald og gæði námsins verði í sam­
ræmi við kröfur háskólans svo að
nemendur með stúdentspróf af K2
tækni­ og vísindaleið muni eiga
greiða leið inn í krefjandi háskóla­
nám.
Val grunnskólanema
Almennt er viðurkennt að hallað
hafi á verk­ og tækninám við val
grunnskólanemenda á framhalds­
skólum. Tækniskólinn vill leggja
sitt af mörkum til að efla nám ung­
menna í verk­ og tæknigreinum
með því að gefa kost á öflugu og
hagnýtu þriggja ára námi til stúd­
entsprófs.
K2 tækni­ og vísindaleiðin gefur
ungum nemendum kost á krefjandi
námi tengdu vísindum og tækni.
Námið byggir á krefjandi við­
fangsefnum, óhefðbundinni nálgun
og tengingu við raunveruleg verk­
efni í samvinnu við atvinnulífið.
Það reynir því ekki einvörðungu á
hæfni nemenda til að muna, heldur
á færni, sjálfstæði, sköpun og sam­
vinnu nemenda.
Farmiðinn á tindinn
Gert er ráð fyrir að nemendur
K2 hefji námið með þriggja daga
þjálfunarbúðum til að kynnast
innbyrðis og efla tengsl sín á milli
áður en haldið er í grunnbúðirnar. Í
náminu verður mikil áhersla á nám
í verkefnavinnu sem reynir bæði á
sjálfstæð vinnubrögð og hópavinnu
þar sem nemendur glíma sameigin­
lega við stærri verkefni.
Við val nemenda í K2 verður
horft til einkunna úr grunnskóla og
er gert ráð fyrir lágmarkseinkunn
B+ í íslensku, ensku og stærðfræði
en einnig verður horft til annarra
þátta sem styrkja einstaklinginn og
gera hann hæfan til ferðalagsins á
tindinn. Þeir nemendur sem sækja
um þátttöku í ferðina verða teknir
í viðtal áður en farmiðinn verður
gefinn út.
Nánari upplýsingar um K2 leið­
ina er að finna á heimasíðu Tækni­
skólans www.tskoli.is og skulu
fyrirspurnir sendar á hbb@tskoli.is.
Einstök áskorun í námi
Kommuneqarfik Sermersooq Reykjavíkurborg Tórshavnar kommuna
Vestnorræni höfuðborgasjóður
Nuuk, Reykjavíkur og Þórshafnar
auglýsir eftir styrkumsóknum
fyrir árið 2016
Reykjavíkurborg er aðili að Vestnorræna höfuðborga-
sjóði Færeyja, Grænlands og Íslands. Sjóðurinn hefur að
markmiði að efla skilning og samstarf, m.a. á sviði menn-
ingarmála, milli þessara borga, íbúa þeirra, samtaka og
stjórnmálamanna og veita fjárstyrki til verkefna sem þjóna
þessum markmiðum.
Auglýst er eftir umsóknum um styrki úr sjóðnum til verkefna
sem tengjast samskiptum milli höfuðborganna og efla tengsl
þeirra með einhverjum hætti, t.d. á sviði menningar, fræðslu
eða íþrótta.
Í umsókn skal lýsa fyrirhuguðum verkefnum ítarlega,
fyrirkomulagi þeirra, tímasetningu og kostnaði.
Umsókn skal beint til:
Vestnorræni höfuðborgasjóður Nuuk, Reykjavíkur
og Þórshafnar
b.t. skrifstofu borgarstjóra og borgarritara
Ráðhúsi Reykjavíkur
Tjarnargötu 11, 101 Reykjavík
Umsóknir berist eigi síðar en miðvikudaginn 1. júní 2016 og
koma umsóknir sem síðar kunna að berast ekki til afgreiðslu.
Umsóknum skal skila á umsóknareyðublöðum. Allar
upplýsingar um sjóðinn er að finna á vef Reykjavíkurborgar:
www.reykjavik.is/vestnorraeni
Upplýsingar eru veittar á skrifstofu borgarstjóra og borgar-
ritara, Ráðhúsi Reykjavíkur, s: 411 4500.
Stjórn sjóðsins mun afgreiða umsóknir í júní 2016.
Reykjavík 30. mars 2016
Borgarritari
Vestn i f orgasjóður
Nuuk, r g Þórshafnar
auglýsir fti t sóknum
fyrir árið 2016
K2 er fyrir mjög duglega
nemendur sem útskrifast úr
10. bekk grunnskóla og hafa
áhuga á háskólanámi í verk-
og tæknigreinum.
Jón B.
Stefánsson
skólameistari
1 . a p r í L 2 0 1 6 F Ö S T U D a G U r16 S k o ð U n ∙ F r É T T a B L a ð i ð
0
1
-0
4
-2
0
1
6

0
4
:0
2
F
B
0
4
8
s
_
P
0
3
3
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
2
8
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
1
6
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
2
1
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
1
8
E
C
-5
6
F
8
1
8
E
C
-5
5
B
C
1
8
E
C
-5
4
8
0
1
8
E
C
-5
3
4
4
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
4
B

F
B
0
4
8
s
_
3
1
_
3
_
2
0
1
6
C
M
Y
K