Morgunblaðið - 19.06.2019, Page 8

,,Það var mikill eldmóður og metnaður í þess-
um manni. Hann hafði verið verkstjóri hjá
Landsmiðjunni og stýrði mörgum stórum verk-
um, en tímamót urðu í lífi hans er Jóhannes
Zoëga, forstjóri Landsmiðjunnar hætti þar og
tók við starfi hitaveitustjóra. Þá ákvað pabbi
að stofna járnsmiðjuna Borgarsmiðjuna ásamt
nokkrum félögum sínum. Þetta var árið 1962,“
segir Anna Jóhanna Guðmundsdóttir, forstjóri
GA Smíðajárns, um föður sinn Guðmund Ara-
son, sem auk þess að byggja upp farsælt fyrir-
tæki var landsþekktur fyrir störf sín á vett-
vangi hnefaleika- og skákíþróttarinnar.
Anna segir að Borgarsmiðjan hafi verið
eftirsótt og stækkað hratt. Að því hafi komið
að faðir hennar fór að flytja inn efni fyrir
smiðjuna milliliðalaust og í talsverðu magni, og
hafi því orðið aflögufær fyrir aðrar smiðjur. „Á
þessum tíma var það eingöngu Sindra-stál sem
flutti inn efni og því var mikil þörf fyrir aðra
stálsölu í samkeppni við þá. Þessi innflutningur
vatt upp á sig enda hafði faðir minn komist í
samband við öfluga birgja erlendis. Svo fór að
hann lagði niður smiðjuna og stofnaði Guð-
mund Arason heildverslun 12. maí 1970 sem er
afmælisdagur móður minnar, en hún var með-
eigandi hans í fyrirtækinu,“ segir Anna og
bendir á að á næsta ári verði fyrirtækið því 50
ára gamalt.
Alltaf flutt með Eimskipi
Anna situr í forstjórastólnum á bak við skrif-
borðið á meðan viðtalið fer fram. Þar segir hún
sér líða vel. Viðarklædd skrifstofan er á annari
hæð í höfuðstöðvum félagsins við Skútuvog 4,
með útsýni yfir götuna. Stórt landslagsmálverk
er á einum veggnum, og margvíslegir munir
sem tengjast föður hennar eru einnig áberandi.
Anna segir að fyrirtækið sé íhaldssamt því
engin ástæða sé til að breyta því sem vel reyn-
ist. Hún tekur sem dæmi að fyrtækið hafi skipt
við Eimskip allt frá því að pabbi hennar hóf
sjálfur innflutning á stáli fyrir meira en fimm-
tíu árum síðan. Það samstarf hafi alla tíð verið
farsælt. ,,Þetta er dágóður tími, segir Anna og
brosir.
Talsverðar breytingar eru í vændum hjá GA
smíðajárni. Það stendur til að sameina fyrir-
tækið á einn stað, en auk þess að vera með
skrifstofu og birgðastöð í Skútuvoginum er
birgðastöð að Rauðhellu 2, í Hafnarfirði. „Þeg-
ar smiðjunni, sem upphaflega var við höfnina
vestast á Kársnesinu í Kópavogi, var breytt í
heildsölu, var lagerinn þar áfram en skrif-
stofan var flutt í Hafnarstrætið í miðbæ
Reykjavíkur. Þar var stutt í bankann, Eimskip
og pósthúsið. Fyrirtækið óx hratt og þurfti
stærra hús og því var sótt um lóð. Árið 1985
sameinaðist fyrirtækið á einum stað í Skútu-
voginum. Og nú erum við búin að sprengja
þetta utan af okkur og flytjum alfarið í Hafn-
arfjörðinn.“
Anna segir til útskýringar að búið sé að
stækka birgðastöðina í Rauðhellu í tvígang síð-
an það hús var keypt árið 2000. Þar verði lag-
erinn með svarta efninu til húsa en ryðfríi lag-
erinn verði allur í Íshellu 10, steinsnar frá
Rauðhellunni. Það húsnæði leigir fyrirtækið af
Héðinshurðum. Það má því segja að eftir flutn-
inginn verði fyrirtækið nánast á sama blett-
inum.
,,Megnið af sölu okkar er svart járn eða svo
kallað smíðajárn svo sem vinklar, flatjárn,
plötujárn o.s.frv.en við flytjum líka inn stálþil
til hafnargerðar og ýmissa annarra fram-
kvæmda. Einnig flytjum við inn efni í stál-
grindarhús og svokallaða hlaupaketti eða
brúkrana, hringstiga og ristargrindur. Mest
seljum við til verktaka og þeirra sem þjónusta
stóriðjuna.
Nýverið endurnýjuðum við tveggja ára
samning okkar við Marel um að halda birgðir
fyrir þá í ryðfríu stáli. Við erum því sterk í
stáli eins og við höfum auglýst okkur í gegnum
tíðina.“
Tekur ekki aftur í nefið
Ég spyr Önnu nánar út í hvenær hennar
fyrsta aðkoma að fyrirtækinu hafi verið.
,,Hún var þegar ég var 10 ára gömul og fór
með pabba út á Kársnesið þegar verið var að
reisa stálgrindina fyrir Borgarsmiðjuna. Þá
fékk ég að mála stálbita. Þetta er ógleyman-
legur tími. Farið var af stað fyrir klukkan sjö á
morgnana. Ég gleymi seint þessum fögru sum-
armorgnum. Ég gleymi því líka seint að smið-
irnir buðu mér í nefið, sem ég því miður þáði.
Það geri ég ekki aftur!“
Anna segir að Guðmundur faðir hennar hafi
í fyrstu verið með skrifstofuna heima, og hún
hafi snemma fengið að hjálpa honum að leggja
saman nótur og tíma starfsmannanna á stimp-
ilkortunum, vélrita reikninga og ýmislegt fleira
sem til féll. „Ég fann fljótt hversu mikið pabbi
hafði að gera. Hann var í hörkuvinna á daginn,
og tilboðsgerð á kvöldin. Hann var vakinn og
sofinn yfir fyrirtækinu. Ég gerði því allt sem
ég gat til að létta undir með honum. En ég
gekk minn menntaveg og eignaðist fjölskyldu,
og þó fjölskyldan væri alltaf í fyrsta sæti hjá
mér, reyndi ég sem fyrr að láta til mín taka og
leggja hönd á plóg. Það er gaman frá því að
segja að þegar ég gekk með mitt annað barn
og var alveg að fæðingu komin, fór ég að
mæðraskoðun lokinni, á Eiríksgötuna þar sem
við leigðum telextæki af lögfræðistofu. Ég
sendi telexið, fór síðan heim og stuttu síðar
upp á fæðingardeild þar sem yndisleg stúlka
leit dagsins ljós snemma kvölds. Þetta var 29.
ágúst 1978 og svo heppilega vildi til að mað-
urinn minn Kári Geirlaugsson, sem hafði lokið
námi í viðskipta- og markaðsfræði var að
hætta um mánaðamótin í vinnu sinni hjá
Gamla kompaníinu. Hann var því gripinn og
hóf störf 1. september og hefur nú starfað í
fyrirtækinu sem framkvæmdastjóri í meira en
40 ár. Samstarf hans og pabba var mjög far-
sælt og aldrei bar skugga á. Ég kom svo af
fullum krafti til starfa 1986 er yngsta barnið
fór í leikskóla.“
Anna vann hálfan daginn meðan börnin voru
í skóla. „Mér fannst mikilvægast að hugsa um
börn og bú. Þannig var nú tíðarandinn þá, þó
það væri smám saman að breytast og konur
fóru í meira mæli að sækja út á vinnumarkað-
inn.
Í fyrstu sá ég um bókhaldið, bróðir minn sá
um tollinn og launin, maðurinn minn sá um söl-
una og pabbi hélt utan um fjármálin. Það er
mikið til í því að sá sem sér um bókhald sé
með fingurinn á púlsinum á rekstrinum og
unnum við pabbi mjög náið saman. Eftir því
sem tíminn leið lét ég meira til mín taka við
stjórnun. Pabbi var þá farinn að taka því ró-
legra enda kominn yfir áttrætt. Hann naut
þess að vera laus við og geta hitt vini sína í
kaffi og í hádeginu. Hann var vinamargur mað-
ur. Hann sat líka við skriftir og skrifaði ævi-
sögu sína sem við systkinin gáfum út fyrir jólin
Byrjaði 10 ára gömul að
”
Við finnum að það hefur
orðið samdráttur í sölu á
stálbitun sem notaðir eru
sem burðarbitar í hús.
Hins vegar hefur verið fjör
í byggingu hótela, en
þangað seljum við helst
efni í handrið.
Þóroddur Bjarnason
tobj@mbl.is
Anna Jóhanna Guðmundsdóttir var
lengi eina konan hjá GA Smíðajárni,
sem er umsvifamikið í sölu á járni og
stáli. Fyrirtækið stofnaði faðir Önnu,
eldhuginn Guðmundur Arason, og
unnu þau feðgin náið saman alla tíð.
„Ég er voðalega mjúk, en á samt það til að byrsta
mig ef mikið liggur við. En það eru undantekn-
ingartilfelli. Mér geðjast betur að því að hugsa um
mannlega þáttinn. Hann er mjög mikilvægur,“ segir
Anna Jóhanna Guðmundsdóttir.
8 MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 19. JÚNÍ 2019VIÐTAL