Morgunblaðið - 25.09.2019, Qupperneq 12

12 MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 25. SEPTEMBER 2019
Sigtryggur Sigtryggsson
sisi@mbl.is
Þ
etta er spurning sem ýmsir
veltu fyrir sér í sumar
þegar Ísleifur beið þess
nýmálaður og flottur að
vera rennt niður úr
Slippnum í Reykjavík.
Söguna bak við bátsnafnið og
græna litinn er að finna í samantekt
Guðmundar Sv. Hermannssonar,
fréttastjóra Morgunblaðsins, í Sjó-
mannadagsblaði Vestmannaeyja
1998: Í útgerð með óbilandi bjart-
sýni og þúsund krónur í vasanum.
Svipmyndir af Ársæli Sveinssyni á
Fögrubrekku:
Það er drepið á skrifstofudyrnar
hjá Gísla J. Johnsen, útgerðar- og
verslunarmanni í Vestmannaeyjum,
dag einn árið 1912. Fyrir utan
stendur 18 ára unglingur með stóra
framtíðardrauma. Gísli býður hon-
um sæti og spyr hvað hann geti
gert.
„Geturðu ekki pantað fyrir mig
bát?“ segir unglingurinn.
„Fyrir hvern?“ hváir Gísli.
„Fyrir mig“ svarar ungi mað-
urinn.
„Fyrir þig, áttu nokkuð?“ spyr
Gísli.
Þá dregur unglingurinn þúsund
krónur upp úr vasanum og leggur á
borðið. „Það hefur margur byrjað
með minna,“ segir Gísli, sem sjálfur
var aðeins um tvítugt þegar hann
hóf verslunarrekstur og útgerð.
Hann afræður að hjálpa unga mann-
inum og útvegar honum 10 tonna
mótorbát frá Danmörku, smíðaðan í
Frederikssundi, en stærri báta
fluttu dönsku póstskipin ekki hingað
til lands. Kominn í heimahöfn kostar
báturinn 7.955 krónur og útgerðar-
maðurinn ungi, og meðeigendur
hans tveir, skulda því mestallt báts-
verðið. Hann ákveður því að skíra
bátinn sinn viðeigandi nafni: Skuld.
Þannig hóf Ársæll Sveinsson á
Fögrubrekku í Vestmannaeyjum út-
gerð sína sem átti eftir að vaxa og
margfaldast eftir því sem árin liðu.
Og auk þess að standa fyrir um-
fangsmiklum fyrirtækjarekstri,
stofnaði m.a. verslun og slipp auk
útgerðar og fiskvinnslu, var Ársæll
einn af forustumönnum bæjar-
félagsins um áratuga skeið.
Seldi Skuldina og keypti Ísleif
Síðar segir Guðmundur:
Árið 1927 seldi Ársæll Skuldina
og keypti sinn fyrsta Ísleif. Þetta
var 30 tonna eikarbátur, smíðaður í
Reykjavík árið 1916, og var búinn
línulagningarrennu, þeirri fyrstu Í
Eyjabát. Þetta þótti mikil tækninýj-
ung sem gerbreytti línulengdinni og
þar með aflabrögðum og létu allir
aðrir smíða slíka rennu í báta sína.
Báturinn hafði verið á Ísafirði en
Ársæll keypti hann af Landsbank-
anum í Reykjavík. Síðar sagði Ár-
sæll svo frá:
„Ég fór til Reykjavíkur til að
ganga frá kaupunum og þar sem ég
var á gangi á götu stoppaði mig mað-
ur og spurði mig hvort ég væri ekki
Ársæll Sveinsson. Ég játti því og
þetta var þá Magnús heitinn Thor-
berg en hann hafði átt Ísleif áður.
Hann sagði mér að þetta væri
happafleyta og bað mig um tvennt í
sambandi við bátinn: Að breyta ekki
nafninu Ísleifur og ekki heldur litn-
um á bátnum sem var grænn. Hvort
tveggja hef ég haldið og það hefur
reynst mér vel. Og reyndar hef ég
gætt litarins svo vandlega að ég hef
látið mála nýmálaða báta aftur, ef
mér hefur eitthvað þótt athugavert
við litinn.“
Það reyndist rétt sem Magnús
Thorberg sagði að Ísleifur væri
happaskip. Ársæll var formaður á Ís-
leifi í þrjár vertíðir og fékk á honum
sinn stærsta róður, um 8.000 fiska í
fjórar 15 neta trossur. Alls eignaðist
Ársæll fimm Ísleifa áður en yfir lauk.
Þann síðasta, 243 lesta stálskip, sótti
hann til Noregs árið 1967, þá 73 ára
gamall, og sigldi honum heim en
þetta skip, sem þótti þá eitt glæsileg-
asta fiskiskip íslenska flotans, bar
sama nafn og númer og sá fyrsti: Ís-
leifur VE 63.
„Við breytum þessu ekki“
Það skip var síðar í eigu Leifs, sonar
Ársæls, hélt sömu venju og faðir
hans og lét mála bátinn grænan og
gulan; raunar var sérstakt máln-
ingarnúmer geymt í Slippfélaginu
með rétta græna litnum.
Í október 2003 sameinaðist útgerð
Ísleifs Vinnslustöðinni. Eigendur Ís-
leifs fengu greitt fyrir útgerð sína
með hlutabréfum í VSV.
Nýjasta Ísleif og þann sem var í
Slippnum í Reykjavík í sumar keypti
Vinnslustöðin af HB Granda árið
2015. Skipið hét áður Ingunn og bar
einkennisstafina AK, heimahöfn
Akranes. Ísleifur hinn nýi var að
sjálfsögðu málaður grænn.
„Ísleifur hefur alltaf verið grænn
með gulum röndum og hefur farnast
sérstaklega vel, við breytum þessu
ekki,“ sagði Sigurgeir Brynjar Krist-
geirsson (Binni), framkvæmdastjóri
Vinnslustöðvarinnar, í samtali við
Morgunblaðið eftir kaupin.
Gamli Ísleifur, sem Leifur sonur
Ársæls hafði gert út og Vinnslu-
stöðin keypti, var seldur til Noregs
árið 2016 og notaður til selveiða.
Morgunblaðið/sisi
Prýði Nýjasti Ísleifur VE 63 í Slippnum í Reykjavík í sumar, nýmálaður og glæsilegur. Litirnir, grænn og gulur, eru réttir enda eru litanúmerin varðveitt hjá Slippfélaginu. Allt er gert eftir kúnstarinnar reglum.
Hvers vegna er Ísleifur grænn?
Ísleifur VE 63 Ársæll Sveinsson átti bátinn og gerði út frá 1928 til 1967. Það reyndist svo að Ísleifur var mikið happaskip.
Kempur Ársæll Sveinsson og Stefán Árnason lögregluþjónn í Vestmannaeyjum.
Þeir voru þekktir borgarar Eyjanna á sinni tíð og Ársæll öflugur í bæjarmálum.
Hvers vegna er Ísleifur
VE 63 málaður grænn
þegar öll önnur skip
Vinnslustöðvarinnar í
Vestmanneyjum eru
máluð í bláum lit?