Morgunblaðið - 25.09.2019, Blaðsíða 16

16 MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 25. SEPTEMBER 2019
Þ
etta er menntun sem gef-
ur viðurkennd starfsrétt-
indi innan menntunar-
tilboðs sem þegar er
fyrir hendi. Markmiðið
er að fjölga starfsmönnum með
fagþekkingu hjá Arnarlaxi og í
greininni almennt,“ segir Björn
Hembre, forstjóri Arnarlax, um
nýtt starfsnám tengt fiskeldi sem
fyrirtækið vinnur að í samstarfi
við Fisktækniskóla Íslands. Samn-
ingur um fræðslu starfsfólks í
fiskeldi var undirritaður 6. sept-
ember og hefur að markmiði að
auka sérþekkingu starfsfólks á
rekstri og öryggismálum á sínu
starfssviði. Námið stendur sem
sjálfstætt námsframboð en gengur
jafnframt að fullu til eininga og
samsvarar þá einnar annar námi á
námsbraut Fisktækniskólans í
fisktækni með sérstaka áherslu á
fiskeldi.
Björn segir mikil verðmæti vera
fólgin í því að búa yfir sérmennt-
uðum starfskrafti. „Fiskeldi er
þekkingariðnaður og við sjáum
skýra þörf á að því að auka þekk-
ingu starfsmanna. Hingað til hefur
ekki verið í boði menntun á þessu
sviði á Íslandi, þannig að það eru í
raun mjög fáir sem hafa einhverja
sérhæfða menntun. Öll reynsla
segir okkur að aukin menntun hafi
jákvæð áhrif á starfsemina, svo
einfalt er það. Þannig að okkur
hefur fundist gott að geta boðið
starfsfólki okkar og annarra fyr-
irtækja tækifæri til sérhæfingar.“
„Þetta verður líka vonandi til
þess að ungmenni sem standa
frammi fyrir því að velja fram-
tíðarstarf hafi þann valkost að
sérhæfa sig þegar þau koma af
unglingastigi grunnskólans,“ bætir
hann við.
Kröfur stöðugt að aukast
Spurður hvort kröfur um þekk-
ingu séu að aukast segir Björn svo
vera og að með nýrri tækni sé
eðlilegt að slíkar kröfur séu
gerðar. „Krafan um þekkingu
starfsmanna eykst stöðugt. Öll
starfsemi sem þarf að taka mið af
heilbrigði, umhverfi og öryggi
þarfnast stöðugra umbóta – það
verður hluti af þeirri kröfu og svo
er það þessi líffræðilega hlið fram-
leiðslunnar. Góð umgjörð líffræð-
innar er kjarni framleiðslunnar í
laxeldi.“
Forstjórinn segir stóran hluta
starfsmannahóps Arnarlax þegar
búa yfir mikilli reynslu af sjó-
mennsku. „Við stöndum sterk í
öllu sem varðar báta og verklega
þætti sem því tengjast. En það er
á sviði líffræði sem mætti efla
þekkingu starfsmanna.“
Hann segir um skýra langtíma-
fjárfestingu að ræða. „Það getur
vel verið að það verði einhverjir
ávinningar til skamms tíma líka.
Við vonum að þetta hafi hvetjandi
áhrif á þá sem velja að taka þátt
og fengin reynsla sýnir að aukin
þekking gefur af sér aukna starfs-
gleði, sem síðan getur stuðlað að
því að starfsfólk haldist lengur í
vinnu hjá fyrirtækinu og í grein-
inni.“
Ísland ekki á eftir
Sérhæft fisktækninám sem tengist
fiskeldi hefur verið starfrækt í
Noregi frá miðjum níunda áratug,
að sögn Björns. „Ég fór í þetta
framhaldsnám nám eftir að ég
lauk unglingastigi árið 1988 og þá
hafði þetta verið í boði í nokkur
ár,“ útskýrir hann.
Hann segir það að slíkt nám
hafi ekki verið í boði hér á landi
áður ekki merki um að Ísland hafi
endilega verið á eftir. „Það verður
að horfa til þess að starfsgreinin
hefur ekki verið mjög stór á Ís-
landi og ég tel að nú sé réttur tími
til þess að koma þessu á, við erum
að sjá vöxt í sjókvíaeldi. Líka í
eldi á landi, sem að öllum lík-
indum einnig mun þurfa sérhæft
starfsfólk.“
„Það hafa verið sveiflur í fisk-
eldi í sjókvíum og þegar nið-
ursveifla hefur orðið hafa menn
líklega ekki hugsað mikið um
menntunarþáttinn. En nú er verið
að byggja þessa starfsemi upp og
koma á sjálfbærri atvinnugrein til
lengri tíma, þá er mikilvægt að
leggja sitt af mörkum í mennt-
unarmálum.“
Björt framtíð fiskeldis
Verð á laxi hefur fallið nokkuð
undanfarnar vikur og mánuði.
Spurður hvaða áhrif hann telji
verðþróunina hafa á greinina svar-
ar Björn: „Atvinnugreinin er í
uppbyggingu og við höfum ekki
slátrað mörgum kynslóðum og í
startholunum er mikill kostnaður.
Flest fiskeldisfyrirtæki eru byrjuð
að sýna jákvæða rekstrarniður-
stöðu, en lágt verð dregur úr af-
komu. Hins vegar vitum við ekki
hversu lengi verðlagið verður
svona.“ Hann segir jafnframt eðli-
legt að verð lækki á tímum þegar
framboð eykst mikið, en að á móti
komi að eftirspurn eftir laxi fari
vaxandi. „Þess vegna er mjög mik-
ilvægt að við byggjum upp sam-
keppnishæfa atvinnugrein.“
„Það er engin rosaleg framlegð
sem við byggjum reksturinn á og
það var á fyrri árshelmingi 2019
sem við gátum sýnt jákvæða
rekstrarniðurstöðu, þannig að við
vonum að verð fari hækkandi á
ný. En það er engin dramatík í
þessu,“ segir hann og bætir við að
staðan hafi engin áhrif á áætlanir
félagsins. „Þetta eru svona hlutir
sem gerast af og til og við þurfum
bara að læra að lifa með því, auk
þess sem við vinnum að því að
lækka kostnað til þess að við get-
um lifað með því.“
Hann kveðst sannfærður um að
framtíð eldis sé björt. „Ég geri
ráð fyrir að framleiðslan muni
aukast þegar fram líða stundir.
Seiðaframleiðslan hefur haft tak-
markandi áhrif en hún er að taka
við sér og við verðum fljótt tilbúin
að framleiða meiri lax. Við viljum
sjá framleiðsluaukningu og það
verður eðlileg aukning á næstu ár-
um í samræmi við þau leyfi og
leyfisumsóknir sem Arnarlax
hefur.“
Fyrirtækjamenning mikilvæg
„Það er smá menningarmunur
hvað varðar atvinnuvenjur. Íslend-
ingar eru ekki svo nákvæmir hvað
tímasetningar varðar og það er
kannski það sem veldur mesta
pirringnum, en við erum nú alveg
að verða komin í land með það hjá
Arnarlaxi,“ svarar Björn og hlær
er hann er spurður hvort hann
hafi upplifað menningarmun milli
atvinnureksturs á Íslandi og í
Noregi. „En hvað varðar vinnusið-
ferði er þetta voðalega svipað milli
landanna. Það er líka mikilvægt í
rekstri að byggja upp fyrirtækja-
menningu innan félagsins og við
vinnum stöðugt að því. Við gerum
það með þeim hætti að allir koma
að þeirri vinnu þannig að við
náum að fá það besta úr öllum og
vonandi verður vinnudagur allra
betri líka.“
Auknar kröfur um þekkingu starfsmanna
Gunnlaugur Snær Ólafsson
gso@mbl.is
Morgunblaðið/Hari
Framsækið Björn Hembre, forstjóri Arnarlax, kveðst vilja sjá framleiðsluaukningu hjá félaginu og telur kröfu um menntun starfsfólks aukast með stækkun greinarinnar.
Morgunblaðið/Helgi Bjarnason
Fagmenn Aukin þekking er sögð auka starfsgleði starfsmanna og er þar af
leiðandi til þess fallin að stuðla að því að starfsfólk haldist lengur í greininni.
Björn Hembre, forstjóri Arnarlax, telur kröfur um menntun starfsmanna í fiskeldi vera stöðugt að aukast enda greinin
þekkingariðnaður. Hann segist ekki hafa áhyggjur af verðlækkunum á laxi, þar sem eftirspurn eftir laxafurðum fari vaxandi.
Eltak sérhæfir sig í sölu
og þjónustu á vogum
Bjóðum MESTA úrval
á Íslandi af smáum
og stórum vogum