Austri - 04.09.1997, Síða 6

6
AUSTRI -KYNNINGARBLAð
Egilsstöðum, 4. september 1997.
Sævar Sigbjarnarson Rauðholti - Hjaltastaðahreppi
Byggjum upp sterka samfélagsheild með
fjölskrúðugu mannlífi og atvinnuháttum
Ágætu sveitungar og nágrannar
Með þessum línum ætla ég að
vekja athygli á nokkrum atriðum,
sem mér finnast skipta máli þegar
við greiðum atkvæði um sameiningu
sveitarfélaga á Austur- Héraði 6.
sept. nk.
Hver er munurinn á þörfum
manna í sveit og þéttbýli?
Þegar talið berst að sameiningar-
málum heyrist alloft að bæjarmálin
á Egilsstöðum séu eitthvað sem ekki
komi okkur sveitamönnum við og
ekki muni málefni okkar njóta mik-
ils skilnings í þéttbýlinu. I krafti
fólksfjöldans muni þéttbýlisbúar
ráðskast með okkur að vild og ekki
hlusta á óskir þeirra sem í sveitun-
um búa, ef af sameiningu verður.
En hvaða fólk er þetta, sem á
heima í Egilsstaðabæ?
Fljótt á litið sýnist mér meiri hluti
þess vera upprunninn í sveitum Hér-
aðsins. Foreldrar okkar systkini og
böm og dagleg samskipti gera það
að verkum að hér er eitt samfélag
sem ég held að sé farsælast að reyna
að stjóma með hagsmuni heildarinn-
ar fyrir augum.
Ekki vil ég þó draga úr því að
margt er með öðmm brag í sveit en
bæ og það er ekki meining þeirra
sem vilja sameiningu sveitarfélag-
anna á þessu svæði að ráðast neitt
gegn því og þurrka út allan mismun.
En mikill meirihluti þeirra verkefna
sem sveitarstjórnir eru að fást við
eru þau sömu, því er það mikil tíma-
sóun að vera að leysa þau á mörgum
stöðum samtímis.
Það eru nefninlega sömu þarfir
hjá fólki á flestum sviðum hvar sem
það býr.
Á hinn bóginn stendur ekkert í
stað í mannlegu samfélagi og sér-
hæfing starfa vex jafnt og þétt. Þeg-
ar ég hugsa til breytinganna sem
hafa orðið á þeim 27 árum sem ég
hef verið í sveitarstjórn, þá dettur
mér helst í hug samlíking við tré
með mörgum greinum, þar sem var
ein grein fyrir aldarfjórðungi eru nú
vaxnar 10 nýjar og vegna þessa
greinafjölda í stjómkerfinu þyrfti
oddviti sem á að sinna öllum
málaflokkum, að hafa yfirmann-
lega þekkingu og hæfileika, ef
honum ætti að takast það í hjá-
verkum svo vel sé. Því auðvitað
getur ekkert hundrað manna
samfélag (eða svo) greitt odd-
vita sínum hálf árslaun hvað þá
heil.
Hversu vænt sem okkur þykir
um okkar litlu hreppsfélög verð-
um við að gera okkur grein fyrir
því að tími þeirra er liðinn og
við verðum að leita annarra
leiða til að viðhalda sérstöðu og
töfrum sveitalífsins, heldur en
halda dauðahaldi í óbreytt
stjómkerfi að þessu leyti. Og þá
held ég vegi þungt að við berum
gæfu til að vinna saman að því að
móta stjómkerfi hins nýja sveitarfé-
lags, sem ég trúi að verði stofnað
eftir 6. september í haust.
Auðvitað eru ekki allir sammála
um það skref. Kosningabarátta er
hluti að heilbrigðu mannlífi í lýð-
ræðisríki. Að kunna ekki að una úr-
slitum kosninga er aftur á móti van-
þroski eða skapgalli, sem ég trúi að
ekki verði til að tefja það vanda-
sama, en vonandi skemmtilega verk,
að fullvinna starfsreglur fyrir hið
nýja samfélag (sveitarmálasamþykkt
og skipurit).
Ég vil nota þetta tækifæri og
þakka samstarfsfólkinu í sameining-
arnefndinni fyrir samstarfið. Það
var ekki alltaf lognslétt en einkennd-
ist samt af vilja til að skilja og sætta
margs konar sjónarmið.
Ég vil sérstaklega vekja athygli á
því, að samkomulag varð um það að
heimilt sé að skipa 3ja manna
heimanefndir í gömlu hreppunum og
um það mun verða spurt í skoðana-
könnun samhliða kosningunum 6.
sept., hvort kjósendur telja eftirsókn-
arvert að svo verði gert.
Hvert hlutverk þeirra verður er
ekki fullmótað frekar en margt ann-
að, en fastbundið að formaður slíkr-
ar heimanefndar sé fulltrúi „sinnar
sveitar“ í fimm manna landbúnaðar-
og samgöngunefnd, sem starfar fyrir
sveitarfélagið í heild. Þessir þrír
menn fá umsagnar eða ákvörðunar-
vald eftir atvikum í sérmálum hverr-
ar „þinghár" t.d. fjallskilastjórn.
Næsta misseri getum við vonandi
notað til þess að fullmóta þetta og
margt fleira á farsælan hátt fyrir
heildina. Kannski er þó meira
raunsæi að segja næstu misseri, því
að sjálfsögðu verður reynslan
ólygnust.
Þá er að víkja að fjármálunum.
Einhver borgari með fangamark-
ið Í.Í.E. setur fram hressilega
gagnrýni á málflutning okkar
sameiningarsinna í Austra 14.8.
sl. og spyr formlegra spurninga
um fjármálin.
Ég vel þann kost að svara
þessum spurningum óbeint á
þessa leið:
1. Eignir og skuldir, taka
ekki breytingum við að uppfær-
ast á einu blaði í stað fimm áður.
Hitt er annað mál að skuldir eru
of miklar, að mínu mati, þótt á
landsvísu verðum við ekki í hópi
illa staddra sveitarfélaga.
2. Tekjur og gjöld. Tekjur
aukast um nokkrar milljónir (6-8)
að óbreyttum reglum Jöfnunarsjóðs
og vonandi meira en það af völdum
góðæris. Við álítum líka að rekstr-
argjöldin verði markvissari. Þ.e.a.s.
tekjurnar muni nýtast betur.
Þessa rýmkun á fjárhag má nota á
þrennanhátt: 1) Lækka skuldir. 2)
Auka þjónustu. 3) Auka fram-
kvæmdir. Ég tel fyrsta kostinn
brýnastan. Þjónusta greidd með
lánsfé er verri en engin þjónusta!
því þá erum við að ræna böm okkar.
Því vara ég hér og nú við þeirri
hugsun. Á hinn bóginn vona ég að
þjónustu megi samt auka, þótt við
göngum markvisst í að lækka skuld-
ir eitthvað á hverju ári, vegna meiri
tekna og betri nýtingar á þeim.
Svo opinberar I.I.E. áhyggjur sem
hann eða hún mun ekki vera ein um:
Verða ekki þessir afdalir og útnes
þungur baggi á þéttbýlissamfélag-
inu? Þama sjáum við hina hliðina á
veggnum eða skilrúminu sem sumir
vilja reisa á mörkum þéttbýlis og
strjálbýlis, til þess að halda þeirri
hugsun frá, að hér sé um eina sam-
félagsheild að ræða.
Ég held við eigum bara að rífa
þennan skilvegg, þótt við hlúum að
sér einkennum hvers svæðis frekar
en að reyna að afmá þau. Viður-
kennum líka að öll þjónusta getur
ekki orðið með nákvæmlega sama
hætti hverjar sem vegalengdimar em
og þeir sem búa afskekkt eru gjaman
að sækja fremur eftir þeim lífsgæð-
um, sem ekki er hægt að veita í
þröngbýlinu t.d. víðemum óspilltrar
náttúm. Á það má líka benda að af-
koma litlu afskekktu hreppanna hef-
ur yfirleitt verið betri fjárhagslega.
Við leysum ekki allan vanda með
metingi og samanburði, en ég hef þá
trú að þeir sem hér eru og verða í
forystu, munu leitast við að leysa
mál að sanngimi og víðsýni.
Sigurður Arnarson Eyrarteigi - Skriðdalshreppi
Sameiningarmál
Um leið og gengið verður til atkvæða um sam-
einingu Egilsstaðabæjar, Hjaltastaða-, Eiða-,
Valla- og Skriðdalshreppa verður gerð könnun á
hug kjósenda varðandi nafn á nýtt sveitarfélag ef
af sameiningunni verður.
Kjósendur munu fá sérstakt blað í hendur þar
sem verða nöfn, sem tillögur hafa áður komið
fram um, og eru menn beðnir að merkja við
nokkur nöfn og númera þau.
Jafnframt verða á könnunarblaði þessu
spurningar til að kanna ástæður kjósenda fyrir
viðhorfum til sameiningarinnar.
Töluverðar hreyfingar eru nú í
gangi á Austurlandi um sameiningu
sveitarfélaga. Nýlega samþykktu
íbúar Tunguhrepps, Hlíðarhrepps
og Jökuldalshrepps að sameina
þessi þrjú sveitarfélög í eitt. Nú
er komið að íbúum Egilsstaða,
Eiðahrepps, Hjaltastaða-
hrepps,Skriðdalshrepps og Valla-
hrepps að stíga þetta mikilvæga
skref.
Kröfur um aukna þjónustu
sveitarfélaganna verða æ meiri.
Auk þess hafa fjölmörg verkefni
færst frá ríki á hendur sveitarfé-
laga á undanförnum árum. Til
þess að þau geti sinnt þeim verk-
efnum af myndarskap er mikil-
vægt að þau séu í stakk búin að
taka við þeim. Lítil sveitarfélög,
með litla samtryggingu, eru í eðli
sínu verr undir slíka yfirtöku
verkefna búin. I þessu sambandi
má minna á að í Skriðdal eru 54 á
kjörskrá, 43 í Hjaltastaðaþinghá,
innan við 100 í Eiðahreppi og rétt
rúmlega 100 í Vallahreppi. Flestir
sveitarstjórnarmenn gera sér grein
fyrir þessu og nú ríður á að íbúar
þessara sveitarfélaga, svo og Egils-
staða láti ekki hrepparíg og gamlar
kreddur villa sér sýn.
Geta sveitarfélaga til að veita þá
þjónustu sem af þeim er krafist
ræðst af rekstrarafkomu þeirra. Ut-
hlutunarreglur Jöfnunarsjóðs sveit-
arfélaganna hvetja til sameiningar
sveitarfélaganna. Á meðan við þrá-
umst við verður Héraðssvæðið allt
af milljónum króna á ári hverju,
sem nýta mætti íbúum til heilla.
Atvinnuþróun síðustu ára
hefur verið á þá lund að enn
fleiri sækja vinnu sína á þétt-
býlisstaði. Þéttbýliskjaminn er
í þessu tilfelli Egilsstaðir. Þétt-
býlið og dreifbýlið geta ekki án
hvors annars verið. Egilsstaðir
eiga afkomu sína undir sveit-
unum í kring að þakka. Bærinn
byggist fyrst og fremst upp af
þjónustu við dreifbýlið. Á
sama hátt geta sveitarfélögin
ekki án Egilsstaða verið. Þang-
að sækja menn alla sína þjón-
ustu og auk þess í æ ríkara
mæli, vinnu sína. Nú er komið
að því að stíga sameiningar-
skrefið til fulls í átt að jákvæðri
þróun stjórnsýslunnar og til
bættrar þjónustu og hagræðis fyr-
ir íbúa svæðisins. Segjum já í kjör-
klefanum 6. september næstkom-
andi.