Morgunblaðið - 29.01.2021, Side 10

10 FRÉTTIRInnlent/Erlent
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 29. JANÚAR 2021
Lagersala
EDDA
HEILDVERSLUN
Höfðabakka 9, 110 Reykjavík | run.is | eddaehf.is
Föstudaginn 29. janúar kl. 14-18
Laugardaginn 30. janúar kl. 11-16
Tískufatnaður og
heimilisvara
Flottar vörur á frábæru verði
LOKADAGAR
Andrés Magnússon
andres@mbl.is
Spennan í bóluefnastríðinu jókst enn
í gær eftir að fregnir bárust af því að
belgísk yfirvöld hefðu ruðst inn í
lyfjaverksmiðju AstraZeneca að til-
mælum framkvæmdastjórnar Evr-
ópusambandsins (ESB). Belgarnir
skoðuðu framleiðslulínuna hátt og
lágt auk þess sem farið var yfir gögn
verksmiðjunnar.
Að sögn belgískra stjórnvalda var
markmiðið að ganga úr skugga um
að AstraZeneca væri að segja satt
um framleiðsluörðugleika þar, en
ýmsir forystumenn ESB og ein-
stakra ríkja þess hafa gefið til kynna
að fyrirtækið hafi selt bóluefni ætlað
ESB annað. Niðurstöðu er ekki að
vænta fyrr en í næstu viku.
AstraZeneca mótmælir
Pascal Soriot, framkvæmdastjóri
AstraZeneca, átti um svipað leyti
fjarfund með fulltrúum fram-
kvæmdastjórnar ESB, sem krafði
fyrirtækið um skýra áætlun um
hraða afhendingu á því bóluefni, sem
ESB hefði pantað fyrir fyrsta árs-
fjórðung. ESB telur að fyrirtækið
hafi brotið samninginn.
Því hefur Soriot andæft því kröft-
uglega og segir að aðeins hafi verið
samið um að fyrirtækið reyndi af
bestu getu að uppfylla pöntunina.
Frá upphafi hafi verið ljóst að það
yrði tæpt og nú væri komið í ljós að
það væri því miður ekki unnt.
Ástæðan væri fyrst og fremst seina-
gangur Evrópusambandsins.
Það á ekki aðeins við um samn-
ingana, því Lyfjastofnun Evrópu-
sambandsins hefur enn ekki veitt
bóluefni AstraZeneca leyfi. Vonir
standa raunar til þess að það gerist
loks í dag, en það kann þó að stranda
á því að skriffinnar stofnunarinnar
vilji að bóluefninu fylgi prentaðir
merkimiðar á 24 tungumálum!
Þá hafa Þjóðverjar reynt að grafa
undan trúverðugleika bóluefnisins,
en síðast í gær sögðu þeir það ekki
öruggt fyrir fólk yfir 55 ára aldri.
Fyrirtækið og bresk stjórnvöld
segja það fjarstæðu.
Harka ESB í garð AstraZeneca
kemur nokkuð á óvart, en fyrirtækið
samdi um sölu bóluefnis til ESB á
framleiðsluverði, sem er fáheyrt í
lyfjaiðnaði, hvað þá á tímum sem
þessum. Ekki þá síður þegar haft er
í huga að bæði Bretar og Banda-
ríkjamenn vörðu sjöfalt meiri fjár-
munum miðað við höfðatölu til þró-
unar bóluefna en ESB.
ESB krefst birgða Breta
Þrátt fyrir að finnast berin súr
hefur ESB krafist þess að Astra-
Zeneca uppfylli samninginn með
bóluefni frá verksmiðjum í Bret-
landi, en því hefur AstraZeneca
hafnað. Bretar hafi samið löngu á
undan ESB, breska verksmiðjan
orðið fyrir sams konar skakkaföllum
í upphafi, en þremur mánuðum fyrr
en í belgísku verksmiðjunni. Bretar
hafi auk þess samið sérstaklega um
að fá alla framleiðslu úr þarlendu
verksmiðjunni þar til pöntun þeirra
yrði uppfyllt, en ESB hafi ekki sam-
ið um neitt slíkt.
Innan Evrópusambandsins hefur
Jens Spahn, heilbrigðisráðherra
Þýskalands, lagt til að útflutnings-
bann verði sett á bóluefni frá sam-
bandinu, sem þá kæmi í veg fyrir að
bóluefni frá Pfizer bærist til Bret-
lands og fjölda annarra ríkja.
Ekki friðvænlegt
Breski ráðherrann Michael Gove,
helsti samverkamaður Boris John-
son forsætisráðherra, sagði í gær að
bólusetningaráætlun Breta yrði í
engu hnikað með hótunum ESB.
Bóluefnið hefði verið „pantað, borg-
að og ráð fyrir því gert“. Talsmaður
forsætisráðherrans útilokaði hins
vegar ekki að Bretar deildu ein-
hverju af bóluefni sínu með ESB.
Í Brussel var þeirri ólífuviðar-
grein hins vegar ekki vel tekið og
Eric Mamer, talsmaður fram-
kvæmdastjórnar ESB, ítrekaði að
AstraZeneca væri skuldbundið til
þess að senda bóluefni frá Bretlandi
til Evrópu. „Við getum og munum fá
bóluefni, þar á meðal frá breskum
lyfjaverksmiðjum,“ sagði hann.
Ýmsir breskir stjórnmálamenn
hafa furðað sig á viðbrögðum Evr-
ópusambandsins, sem virtist telja sig
eiga forgang á allt og alla. Vísuðu
þeir m.a. til orða Stellu Kyriakides,
sem fer með heilbrigðismál í fram-
kvæmdastjórninni, sem sagði að ESB
hafnaði „aðferðinni fyrstir koma,
fyrstir fá“. Hafa sumir haft á orði að
ESB yrði meira ágengt með því að
óska hjálpar en hafa uppi hótanir.
Ruðst inn í verksmiðju AstraZeneca
 Evrópusambandið þjarmar að AstraZeneca og krefst þess að fá bóluefni Breta  Bretar vísa þeim
kröfum á bug  Óþreyja almennings í Evrópu eykst  Lyfjafyrirtækið sakar ESB um seinagang
AFP
Bóluefnastríð Baráttan um bóluefni birtist í orðaskaki á alþjóðavettvangi
og húsrannsóknum í lyfjaverksmiðjum, en vopnaðir verðir gæta efnisins.
Helgi Bjarnason
helgi@mbl.is
Verkefnishópur um könnum á val-
kostum Dalabyggðar til sameiningar
við önnur sveitarfélög og ráðgjafar
hennar kynntu í gær fyrir íbúum þá
sex kosti sem taldir eru líklegastir.
Þar er Dalabyggð mátuð við öll
sveitarfélög í nágrenninu, í ýmsum
útfærslum. Í kjölfarið ákveður sveit-
arstjórn hvort óskað verður eftir
viðræðum um sameiningu og þá við
hverja.
RR ráðgjöf hefur greint styrk-
leika, veikleika, ógnir og tækifæri
Dalabyggðar fyrir verkefnishópinn.
Dalabyggð á talsvert samstarf við
nágrannasveitarfélög um ýmsa
þjónustu. Þeir þræðir liggja í allar
áttir.
Eyjólfur Ingvi Bjarnason, oddviti
Dalabyggðar, segir að áform ríkis-
valdsins um að setja 1.000 íbúa lág-
mark fyrir sveitarfélög sé ástæða
þess að ákveðið var að skoða þessi
mál. Um 670 manns eru í Dala-
byggð. Stjórnarfrumvarp um lág-
marksfjölda hefur ekki verið afgreitt
frá Alþingi. Eyjólfur segir að betra
hafi þótt að búa sig undir samein-
ingu með því að athuga hvaða kostur
væri bestur fyrir íbúa Dalabyggðar
en að láta leiða sig í þvingaða sam-
einingu.
Sveitarstjórn ákveður
Valkostirnir sex sem verkefnis-
hópurinn kynnti fyrir íbúum í gær
eru birtir í töflu hér með. Eyjólfur
segist ekki hafa ákveðið hvaða kost
hann telji bestan fyrir Dalabyggð.
Verkefnishópurinn mun skila
skýrslu með niðurstöðum sínum og í
kjölfarið er ætlunin að halda loka-
vinnustofu með starfsfólki og kjörn-
um fulltrúum þar sem unnið verður
úr ábendingum íbúa og tillögur mót-
aðar fyrir sveitarstjórn. Ef til sam-
einingarviðræðna kemur er reiknað
með að þeim ljúki á næsta kjör-
tímabili sveitarstjórnar sem nær yfir
árin 2022 til 2026.
Vesturland Alls 4.655 íbúar
Borgarbyggð Dalabyggð Eyja- og Miklaholtshreppur Skorradalshreppur
Breiðafjörður Alls 3.177 íbúar
Dalabyggð Eyja- og Miklaholtshreppur Grundarfjarðarbær Helgafellssveit
Reyhólahreppur Stykkishólmur
Dalir, Stykkishólmur Alls 1.936 íbúar
Dalabyggð Helgafellssveit Stykkishólmur
Dalir, Strandir, Reykhólar Alls 1.523 íb.
Árneshreppur Dalabyggð Kaldrananeshreppur Reykhólahreppur
Strandabyggð
Dalir, Strandir, Reykhólar, Húnaþing Alls 2.704 íbúar
Árneshreppur Dalabyggð Húnaþing vestra Kaldrananeshreppur
Reykhólahreppur Strandabyggð
Dalir, Húnaþing Alls 1.854 íb.
Dalabyggð Húnaþing vestra
Dalabyggð skoðar sex valkosti til sameiningar
Kynna sex valkosti
 Dalabyggð
undirbýr viðræður
um sameiningu
Meirihluti allsherjar- og mennta-
málanefndar Alþingis leggur til að
30 einstaklingar fái íslenskan ríkis-
borgararétt með lögum. Meðal
þeirra er breski tónlistarmaðurinn
Damon Albarn.
Damon Albarn, sem fæddist árið
1968 í London, sló fyrst í gegn með
hljómsveitinn Blur sem náði gríðar-
legum vinsældum. Hann hefur síðan
starfað með sveitum eins og Gorillaz
og The Good, the
Bad & the Queen.
Hann hlaut OBE-
orðu úr hendi
Bretadrottningar
fyrir fjórum árum
fyrir mikilsverð
tónlistarstörf.
Damon Albarn
kom fyrst til Ís-
lands fyrir tæp-
um aldarfjórðungi, árið 1996, á há-
tindi vinsælda hljómsveitarinnar
Blur. Hann var fyrst einn á ferð og
kynnti sér næturlífið, eins og fjallað
var þá um í fréttum.
Albarn sagði í viðtali við Morgun-
blaðið fyrir réttu ári, að hann hefði
bundist landinu sterkum böndum á
þessum tíma og skömmu seinna festi
hann sér lóð og hóf að byggja hús í
úthverfi Reykjavíkur.
Damon fái ríkisborgararétt
 Meðal 30 einstaklinga sem eiga að fá íslenskt ríkisfang
Damon
Albarn