Alþýðublaðið - 20.01.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 20.01.1920, Blaðsíða 1
Alþýðublaðið Careíid tit af Alþýðuflokknum. 1920 Þriðjudaginn 19. janúar 12. tölubl. Sigur verMamanna i CngíanéL ' Eins og kunnugt er, vinnur al- Síýðan á við kosningar í Englandi. Af 17 aukakosningum, sem íram hafa farið, hefir alþýðan unnið 12 fcingsæti. i Chester-le-Street fékk alþýðufulltriíinn 12,500 atkv. meiri- hluta. „Times" segir um þessa kosningasigra, að af þeim megi ^raga þá ályktun, að flokkur verka- Oianna muni innan skamms verða sterkasti flokkur þingsins. Þess *er að gæta, að auðvaldsflokkarnir standa nær allir sameinaðir gegn honuni, og því glæsilegri verður 'bú, sigurinn. Baráttan eykst Uti í heimi. Alþýðan er að vakna. Verka- 'íaönnum er að skiljast, að sjálfra teirra mönnum er bezt treystandi *U þess, að fara með mál þeirra -á þingi. t&ra PýzRalanéL íslendingur, sem dvalið hefir í pýskalandi í vetur, skrifar kunn- fogja sínum hér. Bréfið er dag- aett 4. janúar. Þar segir meðal a»nars: „Þýzkaland er orðið annað kfokaland, en það var. Verð á öUum vörum hækkar óðfluga, og "arnhliða koma lög og skipanir írá stjórninni um nýjar álögur og 6ftirlit, svo alt gengur svo seint CS stirt. Annars kann eg mjög Vel við mig hér, — þó eg sé að vis>u sama sem mállaus, kemst ^aður þó furðanlega áfram til hversdagsþarfa. Mér finst fólkið ®értega alúðlegt. Skemt.anir eru ér miklar og margbreyttar, og ^r er ekki dýrara að lifa með ^kar peninga (íslenzka) en ann- Jstaðar, og nógur matur fyrir þá, geta borgað. Jón flak. í fiúnim í Grikklanði |orna. Auðvaldið er ekki nýtt í sögu þjóðanna. í Róm var fjársöfnun á einstakra manna hendur orðin gif- urleg og alt hið opinbera líf ger- spilt. En þó segir sagan að auð- söfnunin og spillingin hafi hvergi náð að jafnast á við K(na í forn- öld. t Grikklandi áttt þetta sér einnig stað, enda þótt Grikkir ættu Iöggjafa sem Sólon og Lf- kurg. Demosþenos segir á einum stað: „Til forna var lýðveldið sjálft auðugt, án þess þó að einstakir menn hefðu safnað auði. Að menn vita nú hvernig heimilishögum manna eins og Þemistoklesar, Ar- istedesar og Miltiadesar var hátt- að, er ekki sókum þess að þeir væri ríkari og ætti skrautlegri hús en meðborgarar þeirra. Þá bygði enginn hallir nema ríkið En nú er ríkið orðið fátækt, en einstaka menn orðnir stórauðugir. Þeir hafa keypt alla jörðina og byggja nú hallir, sem eru miklu fegurri og stærri en hallir ríkisins. Ea mestur hluti meðborgara þeirra á málungi matar." Þannig var ástandið á tímum Demosþen- esar. Menn höfðu smátt og smátt felt lög Sólons úr gildi vegna þess að þeim þótti þau óheppileg auð- mönnunum. Lög Sólons settu takmörk fyrir þvf hve mikið einn borgari mætti eiga til, og lögðu refsingu við því að lifa eingöngu af rentum eða tekjum af eign. Þeim mönnum mátti refsa fyrir iðjuleysi. Enn- fremur skyldu hinir fátæku eigi borga neina skatta, en afrur á móti voru háir stígandi eigna- skattar. Löggjöf Sólons gekk því í stuttu máli í þá átt að halda við því fjárhagslega jafnvægi og varna fátæktinni að ryðja sér til rúms. Þetta jafnréttisástand virðist hafa verið um langan tíma. En sfðar tók þjóðarauðurinn smátt og smátt að færast yfir á einstakra manna hendur. Lftið i fyrstu, svo menn tóku ekki eftir, en strax er nokkrir voru orðnir ríkir veitti auðurinn þeim völd, en þeim beittu þeir oft til þess að upphefja gömlu jafnréttislögin og Iétta af þeim byrðum er áður hvíldu á auð- mönnunum. En með því jukust byrðarnar á þeim, sem minna áttu, og auðurinn fékk meira og meira vald. Við vaxandi auðsöfnun steig- verðið á lífsnauðsynjunum — pen- ingarnir féllu i verði — en það jók fátæktina hjá þeim sem minna. áttu, og svo fór að þeir urðu hver af öðrum að selja óðalssetur sfn og tóku að lifa á þvf að selja öðrum vinnu sína. Og svo voru ýmsir orðnir fá- tækir á tfmum Períktesar að út- býta varð peningum meðal manna svo þeir gætu goldið þann vissa skatt er menn urðu að gjalda tíl að fá að taka þátt i hinum venju- legu opinberu hátfðahöldum og leikjum. Siðar varð þetta nokkurs- konar fátækrastyrkur og brátt gerðust þeir margir er eingöngu lifðu á styrk þessum. Og árið 338 f. Kr. kvartar rithöfundur eina grískur yfir þvf, að þá væri fleiri ölmusumenn en velstæðir borgarar. Á tfmum Alexandeis mikla varð auðsöfnun einstakra manna meiri en hún hafði nokkru sinni áður verið. Hann komst yíir mikið gull og silfur i Austurlöndum (sérstakl. Fersíu). Féll auður þessi að miklu í hendur herforingja hans. Gull þetta og silfur var f stöngum, en þeir létu mynta það og setja síð- an í umferð í Grikklandi og Asíu, Eins og eðlilégt var söfnuðust peningarnir mest á hendur þeim er mest áttu fyrir, en alt steig f verði og gerði næstum ómögulegt fyrir hina fátækari að afla sér lífs- viðurværis. Og svo var komið þegar Ánti- pater, eftir dauða Alexanders mikla, skipaði svo fyrir að þeir É.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.