Bautasteinn - 01.04.2004, Side 15

15
Í lok árs 2003 sendi Kirkjugarðaráð út bréf til sóknarnefnda og
kirkjugarðsstjórna þar sem minnt var á helstu verkefni kirkju-
garða. Þar kemur fram að eitt af þýðingarmestu verkefnum sem
sóknarnefndum eða kirkjugarðsstjórnum er falið að sinna er að
halda legstaðaskrá í samræmi við lög um kirkjugarða og skulu
þær gerðar í tveimur eintökum. Legstaðaskrár margra kirkju-
garða eru á handskrifuðu formi, en það er óðum að breytast með
aukinni tölvunotkun og tengingu við miðlægu legstaðaskrána
gardur.is á netinu. Í bréfinu er einnig minnst á stjórnskipan
kirkjugarðamála þar sem Biskup Íslands og kirkjugarðaráð fara
með yfirstjórn kirkjugarða á Íslandi, þar á eftir koma prófastar
landsins sem hafa eftirlit með rekstri kirkjugarða, síðan héraðs-
fundir þar sem lagðir eru fram ársreikningar kirkjugarða og þar
á eftir sóknarnefndir og/eða kirkjugarðsstjórnir sem halda utan
um rekstur og umhirðu kirkjugarðsins, færa bókhald og leg-
staðaskrá og afhenda prófasti ársreikning næstliðins árs fyrir
héraðsfund. Þar sem aðeins stærstu kirkjugarðar landsins hafa
starfsmenn til að sjá um dagleg verkefni kirkjugarðanna hvílir
rekstur minni garðanna á sóknarnefndum. Verkefni starfsmanna
(sóknarnefnda) eru tilgreind sem grafartaka, árlegt viðhald leg-
staða, greiðsla kostnaðar vegna prestþjónustu í tengslum við út-
farir og önnur lögboðin starfsemi sem stjórnin ákveður. Í lögum
um kirkjugarða er lögð mikil áhersla á góða hirðingu garðanna
og þar segir í 19. grein: „Kirkjugarðsstjórnum er skylt að láta
leggja brautir og gangstíga í kirkjugörðum samkvæmt staðfest-
um uppdrætti, gróðursetja tré og runna, slétta garðinn, ef til þess
er ætlast, halda öllu þessu vel við, láta slá garðana reglulega með
varúð og hafa þá að öllu leyti vel og snyrtilega hirta. Kirkjugarðs-
stjórnir skulu stuðla að því að legstaðir séu smekklega prýddir
blómjurtum og vel um þá hirt.“
Kirkjugarðsstjórn er heimilt að reka útfararþjónustu og skal sú
starfsemi og fjárhagur henni tengdur vera algerlega aðskilinn frá
öðrum lögboðnum verkefnum kirkjugarðsstjórnar og verkefnum
sem henni er heimilt að takast á hendur samkvæmt lögum. Að-
skilja skal stjórnun útfararþjónustu og kirkjugarðs.
(ísl. þýðing Bj. Th. Bj.): „Trúarbrögð
þeirra (þ.e. Kríteyinga) hafa falið í sér ein-
hvers konar hugmyndir um framhaldslíf,
því þeir nota fiðrildið sem táknmerki
dauðans. Enda þótt fiðrildið geti ekki tal-
izt kristilegt tákn, má samt endrum og
eins finna það á legsteinum norður alla
álfu.“ (bls. 44).
Útlínuteikningar – „Vignettur“ eru gerðar
af Karli Jóhanni Jónssyni.
Flest ofannefnt má finna í venjulegum al-
fræði– eða orðabókum, eða líta eftir slík-
um táknum í bók Bj. Th. Bj.: Minningar-
mörkum í Hólavallagarði.
Ath.
Hvað varðar fiðrildistáknið á legmörk-
um í Norður–Evrópu, þá lá nærri að það
bærist hingað til Íslands, því í myndskreytt-
um pöntunarlistum fyrir steypta járnkrossa
í Danmörku, sem notaðir voru hérlendis,
má sjá fiðrildistáknið, og á einum járn-
krossi eitt á hverjum krossarmi, á hástilki
og sitt á hvorum þverarmi, sjá mynd nr. 6 í
„Minningarmörk í Hólavallagarði“ , bls.
30.
Bj. Th. Bj.
Verkefni kirkjugarða
Minnismerki um horfna eftir listakonuna Rúrí hefur nú verið
reist í Gufuneskirkjugarði. Hafa viðbrögð við uppsetningu
verksins verið mjög góð, bæði hjá íbúum í nágrenninu sem og
þeim er sótt hafa garðinn heim. Að sögn Heimis Janussonar
hjá Gufuneskirkjugarði hafa margir komið að máli við starfs-
fólk garðsins og lýst yfir ánægju sinni með verkið og tilgang
þess. Fjöldi fólks setur kerti við minnisvarðann og nú er hægt
að panta skráningu á minningarsteina sem eru hluti verksins.
Alls eru tólf slíkir steinar í verkinu og pláss fyrir 48 nöfn á
þeim, sem samsvarar þeim fjölda fólks sem hefur horfið frá ár-
inu 1945. Nöfnin eru sandblásin á steinana og sér grafískur
hönnuður á vegum kirkjugarðsins um útfærslu merkingarinn-
ar. Fyrstu pantanir eru þegar komnar og styttist í að fyrstu
nöfnin verði sjáanleg á steinunum. Skráning kostar kr. 25.000
og er óháð stafafjölda, en gert er ráð fyrir að nafn viðkomandi
sé skráð, ásamt fæðingardegi og útgefnum dánardegi og
annaðhvort starfsheiti/titli eða uppruna viðkomandi. Þeir sem
hafa áhuga að kynna sér málið frekar eða leggja inn pöntun
vegna skráningar geta haft samband við skrifstofu Gufunes-
kirkjugarðs og fengið frekari upplýsingar.
Skráning á minningarsteina í Gufuneskirkjugarði