Føringatíðindi - 01.01.1890, Blaðsíða 1

Føringatíðindi - 01.01.1890, Blaðsíða 1
FØRÍNGATÍDÍNDÍ Nr. Januar 1890. Árg. FÓRINGATÍÐINDI kemur út fyrsta Tórsdagin í hvðrjum mánaði og kostar i krónu um árið. FÓRINGATÍÐINDI vil fremja tað, ið Foringafelag stevnur at, sum er: at verja Forja mál og F"orja siðir; royna at vekja og styrkja samanhald millum Foringar og fáa teir at verða fríír í sinni og skínni. FORINGATÍÐINDI vil framfora mangt og hvat, sum kan verða til gagn fyri ok- kara vinnuvegir á sjógvi og landi. FORINGATÍÐINDI vil, stutt og greitt, siga nýgjastu tíðindi úr Forjum og oðrum londum. FÓRINGATÍÐINDI vil frambera av vísum, skjemtisogum og ymsum oðrum, ið skrivast á Foroyskum máli, so mikið, sum rúmast kann. lá, ið nevndin fyri Foringafelag tók sær fyri at utgeva eitt blað í Foroyskum máli, var tað ikke frítt, at hon stúrdi fyri tí, at blaðið vildi fáa óv nógv imóti sær. I einum landi, hvar í fá hava lært at læsa og enn færri at skriva moðurmálið, er tað lítið væntandi, at eitt blað sum Foringatíðindi skal kunna blíva ein vælkomin gestur í hvonsmans húsi. Tað, sum í tí stendur, krevur at vera valgt við umhugsan, so at folk kann hava hug at stava segígjognum tær ókunnugu rúnirnar. Hann, sum er biðin til at vera stýrari fyri blaðnum, heldur seg ikki at vera foran at g'era tað so væl, sum tað átti at gerast; men hevur tó tikið sær tað uppá, hopandi at teir, sum nakað evna, vilja hjálpa honum og at fólk ikki vil frnnast óv illa at tí, ið rangt kann vera. I hesum árinum, sum nú er farið, hevur nógv verið orðað í «Dimmalætting» um, hvussi Foroyska málið rættast skal skrivast ella stavast. Her skal ikki sigast mikið um, hvat ið kann forast framm frá ymsum síðum til styrk fyri hendan ella handan mátan. Herí blaðnum verður enn so leingi roynt at fylgja tí stavingalag, Provst Hammershaimb og Professor Svend Grundt- vig hildu vera tað besta. Vit vilja ikki, at Forjamál heldri enn onnur mál skal standa í stað, sum tað var av úrolds tið, tó má ikki gloymast, at málið nú er komið í óriJkt. Fólk hava ikki nú sum fyrr lagt seg eftir at hava grein í sínum máli. Orðini sigast ólíkliga utan at hugsa um grundina í teimuni. Fitt stovingalag, hvar í hvort Ijóð hevur sítt merki og lítið dent verður lagt uppá, hvat hopi er í orðinum, vildi ivaleyst hjálpt til at sláa fast oll merkir av ti niðurgangi, Foringar nú í fleiri hundra ár hava verið staddir í. Heldri ikke má gloymast, at bygdamálini eru komin so langt frá hvor- jum oðrum, at neyð er at fáa ein búna (eitt stavingalag) til at hoska uppi á teimum ollum. Tí kravdi við rottum hvorjum bygda- máli sína ljóðskrift. Foringafelags endamál er ikki at slíta sundur, men heldri at knýta saman; tí má felagsblaðið ro)-na at javna b)rgdamálini saman, og tað mann helst og best fáast í lag, við at beina tey ígjognum ta rót, sum tey eru útsprungin av. Mangur sigur, at hettar, sum skrivað hevur verið í «Dimmalætting» og í Foringafelags skriftum er Islenskt; — tað er tó væl langt frá Islenskum, um tað enn er likt tí; — og hví skuldi tað ikki líkst tí? Hann er ikki svínum líkur, ið sínum er líkur. Tað eru so mong ljóð í tí Foroyska málinum, at man ikki hjálpist væl við teimum bókstavum, sum brúkast í Danskari skrift. Hesir nýggju bókstavirnir mugu falla teimum ókunnigur fyri, sum ikki hava lært at lesa annað enn Danskt. Tó vil tað vera gjorligt fyri tey, sum hava hug til tað, at lesa hesa skriftina og úttala hana, hvor eftir sínum bygdamáli. Tað vil skjott lærast at a ofta má úttalast sum ea, at æ norðan f jorð úttalast líka sum a — suðuri á Suðuroynni sum e; at á út- talastnakað sumoa; at i og y úttalast líka; at í og ý úttalast uj; at ó úttalast sum ou og ú sum yv, ei sum aj, at g og k hava

x

Føringatíðindi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Føringatíðindi
https://timarit.is/publication/10

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.