Føringatíðindi - 01.04.1891, Blaðsíða 1

Føringatíðindi - 01.04.1891, Blaðsíða 1
FØRINGATlDINDL Nr. 4. APRÍL 1891. 2. Ar. Hagarókt øg Seyðarokt. (Uppafturtikið.) Mýrar og vátlig pettur eru ónyttug og skaðilig í haganum, av tí at tað gras, ið har veksur ikki verður etið av seyði uttart fyri neyð; og hann fær ikki ennta nýtuliga foði úr tí græsinum, men verður harav beinveikur, fær lítið og tunnt blóð, leysa- vatn og aðra armóð, ikki at gloyma iglar- nar, sum norast upp í slíkum plássum og volda seyðinum so miki mein. — Mýrar, sum eru uppi við fjoll, sýnast ikki at æJa upp iglar. Tað reyða græsið, ið veksur á slikum mýrum, tolur væl frost og gevur gott »skavc, tí at tað er so sitt. Tó hevur tað ring fóðievnir í sær — er rættuliga drepandi fyri seyð, sum ikki er treystur. Tí var tað eftir ynskjandi, um Foringar kundi komi so langt fram við seyðaroktini at teir líka sum Skotar og íslendingar kundi lívgað seyðin við oðrum enn skaði- ligum deyðagræsi. Tá kundi allar mýrar, bæði í dolum og uppi vi fjoll gjorst turrar og givið gott beiti fyri seyð og neyt, so at skipanin kundi verið storri, enn hon er nú. Iglasóttin stendst ikki upp av tí so- kallaða iglagræsinum; men av iglaungum, sum klekjast og veksa í vátum plássum, og sum so saman við græsinum verða svolgdir av seyðinum. Tað er gomul roynd, at iglaungar ikki liva uttan har, sum vátligt er. í Skotlandi og Týsklandi halda menn seg vera komnar eftir, at iglaungar ikki tola dúghgt frost. Tað ber eisini væl saman við tað, sum dugandi seyðamenn her í Forjum leggja so sterkt dent uppá: at halda seyðin uppi við fjoll fyrra partin av vetri (til frostið hevur dripið iglarnar í undirhaganum). Hettar fæst ikki altíð væl f lag. Tí er best at útrudda so mikið av iglaalvunum, sum gjorligt er, við at skera dúgliga upp haga. Tað sýnist so, atvatn- sjúkan verður verri í fyrstini hagin verður skorin upp. Tað manh vera av tí, at seyð- urin legst meiri á tær uppskornu mýrarnar, nú ið græsið er farið at batna, og soleiðis etur meiri iglaungar í seg. Tað sýnist at vera best at íeggja bokkarnar, úr veitinum koma, við svorinum niður. Tað ræður nógv urn at leggja teir hampuliga, soatteirikki typpa fyri omanvatni. Har sum nógvur kavi er vanur at íeggjast sýnist tað at vera gagnligt at leggja bokkarnar saman í stórar túgvur ella heygjar. Fyri at minka um vatnsjúkuna er tað ivaleyst hent ikki at lívga nakran seyð, sum kan ætlast at vera vatnbrekaður; tí slíkir seyðir geva nogd av iglaeggum frá sær til stóran vanda fyri annan seyð í haganum. Vatnseyður sleppur ofta ikki undan, um han sýnist væl i holdum um he)rstið, tí mann tað eisini yvur hóvur vera betri at skera hann í tíð, áðrenn ravnanir hava tikið teirra part. Umframt upskeringina kann í monguni plássum nógv gerast til at bøta um hagan. At veita vatn út yvir vollin kann toða hann nógv, tá ið tað er vatn, sum hevur góðsku : í sær.. Kelduvatn dugur ikki. Best er tað vatn, ið rennur úr votnum ella tjarnum við mórubotni, helst har sum fuglar flykkjast i og yvir hovur alt vatn, sum sýl kunnu liva i í. — Har sum bratt er, kunnu ofta við lítlum ómaki veitast burtur áarlokur, sum volda, at líðir glerstoydast ella at vollurin loypur burtur í toybili. Seyðahús, sum ikki eru ov heit, hava víst seg at gera stóra nyttu, í ti at seyður, sum hevur skjól, hvarí hann kann standa við turrum skinni, er meiri hugagóður at sokja sær foðslu, enr seyður, sum pínist av roki og regni. Ikki minstu nyttuna gera húsini har, sum seyður iðuliga hevur verið vanur at fara fyri bakka. — Tí er tað eftir ynskjandi, at Foringar mugu leggja meiri og meiri dent uppá at fáa sær góð seyahús.

x

Føringatíðindi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Føringatíðindi
https://timarit.is/publication/10

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.