Alþýðublaðið - 08.06.1939, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 08.06.1939, Blaðsíða 1
Munið sýninflima i aflsskáíanum Oeta íslendlngar verid sjálfun. sér nóglr hvað matvæli snertir ? Hellbrlgðismálaráðuneytið befir skipað 7 manna sérfræðlnganefnd til aðfram* kvæma matvælarannsóknir hér á landi. Próf. dr. Skúli Guðjónsson á leið til landsins. HEILBRIGDISMÁLARÁÐUNEYTIÐ hefir skipað 7 manna nefnd til að hafa á hendi og stjórna matvæla- rannsóknum hér á landi. Er þetta gert samkv. till. nefndar þeirrar, sem skipuð var í þessum tilgangi 27. febrúar s.l., en hún hélt fundi hér í Reykjavík nokkru síðar og hafði sér til aðstoðar próf. dr. Skúla Guðjónsson frá Kauprnanna- höfn, sem hefir starfað mjög að matvælarannsóknum í Dan- mörku og í Færeyjum. í nefrid þeirri, sem heilbrigðismálaráðherra hefir nú skipað, eiga að mestu leyti sömu menn sæti og störfuðu í nefndinni í yetur, en þeir eru þessir: Vilmundur Jónsson landlæknir, formaður, Þorsteinn Þorsteinsson hagstofustjóri, Dungal prófessor, forstöðumað- ur Rannsóknastofu Háskólans, Júlíus Sigurjónsson, kennari í heilbrigðisfræði við Háskólann, Sig. Sigurðsson berkla- yfirlæknir, Jóhann Sæmundsson tryggingayfirlæknir og Vilhjálmur Þór sem sérfræðingur í fjármálum. Próf. dr. Skúli Guðjónsson er nú á leið til landsins til að taka þátt í þessum rannsóknum og undirbúningi þeirra. Má því gera ráð fyrir að rannsóknirnar fari fram í sumar eða í haust. Nefnd sú, sem skipuð var í yetur til að gera tillögur um hvernig haga skyldi þessum rannsóknum, sendi ríkisstjórn- inni alllangt álitsskjal og fér hér á eftir útdráttur úr áliti nefnd- arinnar: „Á seinni árum hafa mehn víða um lönd tekið upp skipu- lagsbundnar rannsóknir á manneldinu, sem leitt haf a í ljós ýmis konar fróðleik. Það væri því æskilegt, að slíkt rannsðkn- arötarf yrði éinnig hafið hér á landi, og það því fremur, sem aðstæður á íslandi eru að ýmsu leýti frábrugðnar því," sem al- gengt er í öðrum löndum, svo að ekki er hægt, nema að litlu leyti, að notfæra sér reynslu annara þjóða um þessi mál. Rannsóknir á viðurværinu miða að því að komast eftir með vissu, hversu manneldinu er háttað, en á því máli eru tvær hliðar: hverja þýðingu mann- eldið hefir a) fyrir heilsufarið og b) fyrir f járhagslega afkomu landsmanna. Að hverju beinast rannsókn- irnár? Rannsóknirnar beinast að eftirfarandi höfuðatriðum; Er sildin að koma? Pegar hefir orðlð síldar vart og skipin leita milli Skaga og Langaness. Tðluverð áta er nn f Þlstlltlrði. LEST Siglufiarðarskipin eru nú lögð af stað á veiðar, sagðl Mttamaður Alþýðublaðsins á Sigluflrði í morgun, og Akur- eyrarskipin sum farin, en hin að búa sig á veiðar, og sunnanskip- in sem óðast að koma til Siglu- fjarðar. A Siglufirði er ágætt veður i dag, sólskin og bjart yfir, en úti fyrir er skyggni sæmilegt, vestan og suðvestan sveljandi og talið slæmt síldarveður I fyrrinótt veiddi vélbáturinn ^jörgvin frá Dalvík, formaður. Sigvaldi Porsteinsson, 50 tunnur síldar í 13 net norðvestur af Grimsey. I sömu sjóferð afIaði báRuiinn einnig 6—7 skippund af þorskl Énnfnemur fékk eitt skip i fyrri nlStt 109 mil austanv«rt við sléttu Skipin, sem farin eru frá Siglu- Srði leita á svæðinu frá Skaga til Langaness. Fáein skip urðu lítiðlsháttar síldarvör i fyrradag við Sléttu og Langanes, en i gær varð ekkert skip vart við síld, svo vitað sé, enda var þá stinn- ingskaidi á vestan og gekk á með skúrum. — Mikil áta sást í Þistilfirði í fyrradag. Nokkrir bátar frá Ólafsfirði, sem hafa verið úti með net, hafa fengið lítilsháttar afla, eða um þrjár tunnur í net. Annars er þetta svo snemt, að ekki er von að síld sé komin ennþá. A Siglufirði er mikill við- búnaður um að taka á móti síld- inni, þegar hún kemur, bæbi í verksmiðjunum og á söltunar- stöðvunum. 1) Hvað borða menn? 2) Hvernig eru matvælin geymd, meðhöndluð og mat- reidd? 3) Hvernig fullnægir matur- inn næringar. og þroskaþörfum líkamans? 4) Hvað kostar maturinn? Alt umbótastarf á þ'essu sviði verður að byggjast á árangri slíkra rannsókna. Það er nokk- urnveginn Ijóst, hvaða næring- arefni líkaminn þarf til að þríf- ast eðlilega. Mönnum er og nokkuð kunn- ugt um, hver áhrif ýmsar geymsluaðferðir og matreiðsla hefir á notagildi fæðunnar. Rannsókn hér á landi ætti að geta gefið vísbendingu um, hvort hér sé farið sem heppi- legast með matinn að þessu leyti. Rannsókn á heilsufari manna í sambahdi við rannsóknir á manneldi og almennum aðbún- aði svo sem húsakynnum, klæðnaði og öðru því, er ætla má, að hafi veruleg áhrif á al- menna heilbrigði, ætti að geta gefið nokkrar vísbendingar um, hvort vanþrif eða alvarlegir næringarsjúkdómar eru algeng- ir meðal almennings. Rannsókn á því, hvað matur- inn kostar, ásamt upplýsingum um tekjur manna og fjárhag getur leitt í ljós, hversu menn verja fé sínu, og þá jafnframt, hve. heppilega með tilliti til mataræðis. Það er eitt af aðal atvinnu- óg fjárhagsmálum allra þjóða að sjá mönnum fyrir viðurværi, og þegar öllu er á botninn hvolft, miðar meginið af at- vinnuvegum og verzlun lands- manna að því. Menn þekkja ýmsa sjúkdóma og kvilla, sem beinlínis stafa af óhollu og ónógu viðurværi, auk þess seni allir vita, að þroski manna og dýra er fyrst og fremst undir viðurværinu kom- inn. Hér á landi hafa ekki verið áður gerðar neinar nákvæmar rannsóknir á þessu sviði. En eins og áður er sagt, fara þessar rannsóknir nú fram í flestum löndum. Alþjóðabandalagið hef- ir sérstaka nefnd, sem vinnur að því að leiðbeina og fylgjast með þessum störfum um allan heim. Óeðlileg verzlunarkjör, einangrunarhætta vegna ófrið- ar, gerir það bráðnauðsynlegt, að manneldismálin séu\ tekin til nákvæmrar athugunar. Er þess ekki síður þörf hér en ann- ars staðar, nema fremur væri. Tilhögun manneldisrann- sókna á íslandi. Nefndin telur, að rannsóknir þær, sem hér eru áformaðar, geti eigi náð nema til mjög tak: markaðs fjölda landsmanna. í fyrsta lagi með tilliti til kostn- aðar, en í öðru lagi vegna þess að eins og hér til hagar, þykir þá mega vænta meiri nákvæmni í framkvæmd rannsóknanna og einnig meira öryggis í niður- stöðum, það sem þær ná, heldur en ef um mjög víðtækar rann- sóknir væri að ræða. Frh. á 4. slðo. Frá Álandseyjum, eyjaklasanum milli Svíþjóðar og Finnlands, sem sænska og finska stjórn- in vilja víggirða, en sovétstjórnin ekki, af ótta við, að hægt yrði að Ioka rússneska Eystrasalts- flotann inni þaðan í finska flóanum. Myndin sýnir brúna ámilli Álands og Saltvik,. Nú mv ChamberlaiM nég fooðið: Brezka utanrikisráðuneyt- ið sendir mann til Moskva. —,----- ? — Úrslitatilraun til að fá sovétstjórnina til þess að sýna lít. LONDON í gærkveldi. FU. ? CHAMBERLAIN forsætisráðherra skýrði neðri mál- stofu brezka þingsins frá því í dag, að stjórnin hefði ákveðið að senda til Moskva fulltrúa frá utanríkismálaráðu- neytinu, til þess að gera brezka sendiherranum þar fulla grein fyrir afstöðu brezku stjórnarinnar í því skyni, að unt gæti orðið að hraða samkomulagsumleitununum. Kvaðst Chamberlain ekki 'geta sagt að svo stöddu, hvaða embættismaður verða myndi fyrir valinu til þess að reka þetta erindi. Chamberlain kvað seinustu samkomulagsumleitanir haf a leitt til algers samkomulags um höfuðtilganginn. Sagði hann, að brezka stjórn- in hefði sannfært rússnesku stjórnina um það, að samkomu- lagið ætti að byggjast á gagn- kvæmni, og að Bretar og Frakkar myndu fyrirvaralaust veita Rússum hernaðarlega að- stoð, ef á Rússland yrði ráðist vegna þess, að það hefði farið til aðstoðar við ríki, er beðið hefði um hjálp gegn árás. Þá hefði og verið rætt ýtarlega um þann möguleika, að einhverju þríveldanna yrði ógnað með ó- beinum hætti annars staðar en við þeirra eigin landamæri og með tilliti til hagsmuna annara ríkja. „Bitt eða tve atriði ena, sem ern erfið viðfangs" Chamberlain sagði, að enn væri eitt eða tvö atriði, sem erf- ið væru viðfangs, en hann kvaðst þó vænta þess, að sam- komulag myndi , nást milli Breta, Frakka og Rússa um það, hvernig orða skyldi ákvæði um þau í væntanlegum samningi. Finnland, Eistland og Lett- land, sem Rússar vildu að um giltu sömu ákvæði og, um Pól- land og Rúmenfu, hefðu hvert um sig tilkynt brezku stjórn- Inni afetöðu sína, en öll-þessl ríki vildu fylgja strangasta hlutleysi og ekki leggja þá a£- stöðu sína í neina hættu. Vit- anlega gæt ekki komið til mála að knýja þessi ríki til að fallast á að þiggja loforð um aðstoð, ef til árásar kæmi, væri það ekki vilji þeirra sjálfra, að þeim yrði heitið slíkri aðstoð. Imú f. Jenei foi- seti úMúm terti- lýðsfélapnM litiei Hann fékklieilablððfali- fnndiiHakskofifFrril Frá fréttarftara Alþýðublaösins. KAUPM.HÖFN í morgun FOISETI iandssamband* dðnsku verkalý&sfélaganBK, Knud V. Jensen, fékk heilablóð- fall á fundf ! Nakskov, sem hald- inn var í tilefní af grandvalíar- lagadegi Danmerkur f fyrradag. Hneig hann niður vlð ræðustól- iiin og var fluttur á sjúkrahö* (Frh. á * ^ðu.) Brezkur maðnr særður til ólífis af japiinskui» sjéliðum í Shanghai. Sendisveitarstarfsmlnnum Breta neitað m ijá iiann á sjúkrahúsi áðnr en lann andaðist. LONDON í gærkveldi. FÚ. BREZKUR MABUR, Sin- clair að nafni, sem tekinn var fastur af Japönum í Shang- hai, er nú látinn, eftir stutta legu á sjúkrahúsi. Hafði sendi- sveitarstarfsmönnum Breta ekki verið leyft að finna hann á sjúkrahúsinu. Sinclair var starfsmaður við verksmiðju, þar sem talsvert hafði borið á óeirðum, sem líkiir benda til, að stafað hafi af und- irróði-i Japna. Br#Kkir sjóliðar voru sendir þangað, en kallaðir aftur á brott vegna skriflegs loforðs Japana um, að reghi skyldi haldið þar uppi. Að því er virðist, hlaut Sinclair sár þau, er leiddu hann til bana, í viðureign við þrjá japanska sjó- liða. I London er á þetta litið sem m^g alvarleg mál, og er frá- sögnin um þennan atburð mikið rædd í brezkum blöðum. Fram- koma Japana er alment for- dæmd. (Frh. á 4. É*u.)

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.