Morgunblaðið - 15.03.1986, Qupperneq 39

Morgunblaðið - 15.03.1986, Qupperneq 39
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR15. MARZ 1986 39 . Minning: Kristín Einars- dóttir Presthúsum Fædd 20. apríl 1888 Dáin 7. mars 1986 í dag er borin til hinztu hvfldar Kristín Einarsdóttir, fyrrum hús- freyja í Presthúsum. Kristín var fædd í Reynisdal í Mýrdal. Foreldr- ar hennar, hjónin Sigríður Brynj- ólfsdóttir frá Litlu Heiði og Einar Brandsson fluttu að Reyni, þar sem hún ólst upp í hópi átta systkina, en þau vom: 1. Sigríður f. 1887, gift Jóni Ólafssyni kennara, hún dó um fertugt. 2. Brandur f. 1889, d. 1969, bóndi og dýralæknir lengst af á Suður Götum, kvæntur Guð- björgu Árnadóttur. 3. Biynjólfur bóndi á Dyrhólum, f. 1890, d. 1984, kvæntur Áslaugu Vigfúsdóttur. 4. Einar f. 1892, d. 1927 kvæntur Kristínu Ingileifsdóttur, ljósmóður, sem enn er á lífí, 96 ára að aldri. 5. Sveinn, bóndi á Reyni, f. 1896, d. 1974, kvæntur Þómýju Jóns- dóttur. 6. Margrét f. 1896, d. 1985, gift Kristjáni Matthíassyni, þau bjuggu síðast í Reykjavík. 7. Þor- gerður f. 1901 er yngst þeirra, gift Kjartani Einarssyni bónda í Þóris- holti, en þær Kristín Ingileifsdóttir em nú einar eftir af systkinunum frá Reyni og mökum þeirra. Kristín ólst upp í stómm hópi glaðværra systkina og bar allt heimilislíf vott menningar og mynd- arbrags, en einstök samhygð og vinátta þeirra systkina hefur verið rækt gegnum árin. Einar Brandsson var farsæll formaður á sexæringi, er hann smíðaði sjálfur. Nefndi hann bátinn Frið, og stundaði útræði frá Reynis- höfn, en svo traustvekjandi nafni nefndir sandvirkið vestan undir Reynisflalli svo opið sem það nú var fyrir úthafsöldu og reyndar öllum höfuðáttum, utan þeirri er stóð af landi. Hann var afburða íjallamaður, og kleif meðal annars fyrstur og lagði keðju upp á Háa- bæli í Reynisdröngum. Hann lét auk þess til sín taka í félagsmálum og var einn af forgöngumönnum að stofnun Kaupfélags Skaftfellinga. Á uppvaxtarámm Kristínar fór ferskur andblær ungmennafélags- hreyfíngarinnar um sveitir landsins. Að öllum öðmm ólöstuðum stóð heimilið á Reyni í fararbroddi fé- lagsmála og söngmenntar í Hverf- inu; öll vom þau systkini söngvin með afbrigðum, og gengu bræðum- ir hver í annars stað, sem organleik- ari í Reyniskirkju. Árið 1918 gekk hún að eiga Finnboga Einarsson, f. 28.12.1889, d. 17. 4. 1985, í Þórisholti. Mýrar- sund skildi að Reynis- og Þóris- holtstorfur, en þau vom þremenn- ingar að frændsemi. Nokkm síðar hófu þau búskap í Presthúsum, en þá jörð hafði áður setið afí hans og alnafni, Finnbogi Einarsson, Jó- hannssonar í Þórisholti. f Presthúsum bjuggu þau allan sinn búskap, og hér uxu upp böm þeirra níu að tölu, myndar- og dugnaðarfólk, sem eitt af öðm hurfu inn fyrir leitið til starfa út í athafnalífíð jafnskjótt og þeim var séð farborða, öll utan yngsta dóttir- in, sem tók við búi í Presthúsum þegar þau þraut þrek til bústarfa. Hér nutu þau ellidaga lengst af í skjóli fjölskyldu hennar, þar til nú síðustu árin að Kristín flutti til dótt- ur sinnar í Hvoltungu, en Finnbogi léztfyrirtæpuári. Böm þeirra Finnboga og Kristín- ar em öll á lífi, en þau em: 1. Sigríður húsmóðir á Suður Fossi var gift Gunnari Magnússyni, bónda, sem látinn er fyrir nokkmm ámm. Þau bjuggu í Reynisdal og varð 5 bama auðið, en á rúmu ári hefur ijölskyldan nú orðið að sjá á bak tveimur þeirra í blóma Iffsins, Sigurlaugu Auði, kennara í Vík og Sigurði Páli, vélstjóra í Reykjavík. 2. Guðrún, sjúkraliði í Reykjavík, gift Hafsteini Hannessyni, vélvirkja sem nú er látinn. 3. Vilborg, gift Kjerulf Hauge, sjómanni á Breman- gereyju í Noregi. 4. Matthildur, gift Baldri Sigurðssyni, iðnverkamanni í Reykjavík. 5. Magnús Kristinn, vélstjóri í Reykjavik, giftur Unni Erlendsdóttur. 6. Þóranna, gift Geir Tryggvasyni, bónda og bfl- stjóra í Hvoltungu undir Eyjafjöll- um. 7. Þorgerður, gift Finnboga Sigurðssyni, lögregluvarðstjóra í Reykjavík sem nú er látinn. 8. Hrefna, gift Einari Klemenzsyni frá Görðum, þau tóku við búi í Presthúsum og nutu þau Kristín og Finnbogi ellidaga lengst af í skjóli þeirra. 9. Einar Reynir, bflasmiður f Reykjavík, giftur Kristrúnu Guð- mundsdóttur. Með bamabömum nálgast niðjar þeirra nú tólfta tuginn. Nokkuð landþröngt var í Prest- húsum og sótti Finnbogi af miklum dugnaði og harðfylgi björg í bú, silungsveiðar í Dyrhólaós, lunda- og fýlaveiðar í Reynisfjalli og hann tók við formannsku af föður sínum og afa á Svan, áttæringi, sem gerður var út frá Reynishöfn, svo lengi, sem útræði var stundað þaðan, eða fram um 1950. Þau hófu búskap í gamla „Vest- urbænum" í Presthúsum uppi á hæðinni litlu vestar, er nú stendur bærinn Efri Presthús, en síðan byggðu þau Finnbogi stflhreint og vandað hús sunnar og neðan undir hæðinni, en þar var mun skýlla í stórviðmm. Ekki bámst þau á umfram þarfir og umsvif þeirra í búrekstri vom í hófi enda nálguðust straumhvörf í búskaparháttum, undir lok búskapar þeirra. Hér gætti sérstakrar hagsýni, snyrti- mennsku og forsjálni í ásetningi, svo aldrei varð heyja vant. Hús- bóndinn, þó kappsfullur til orða og athafna, sá um alla aðdrætti, mannaléttastur var hann á fæti, kleif björg af mikili fimi en hugur hans stóð meir til fjallfanga og sjó- sóknar en bústarfa, enda þótt hann sinnti því af stakri natni og sam- vizkusemi. Þær hrifu okkur sögum- ar hans Boga, hvort heldur hann sagði frá svaðilfömm á sjó eða landi, draugasögum eða hvers- dagslegum atburðum líðandi stund- ar. Með orðkynngi og orðgnótt tókst honum að byggja upp spennu og halda athygli okkar, alveg án tillits til sannleiksgildis, sem við þó stund- um drógum í efa enda ekki ávallt ætlun hans að sögur hans yrðu upp til hópa færðar í annála. Húsfreyjan sá um heimilisstörfín innan stokks, og fylgdist grannt með að ekki færi úrskeiðis utan dyra. Hannyrðir og þjónustustörf vom ærið tímafrek á stóm heimili, en vandvirkni hennar var við bmgð- ið. Vegna fjarvista fyrirvinnu heim- ilisins, á vertíðum og annarra starfa utan heimilis féllu bústörfín oftlega í hennar hlut, þurfti að brjótast til gegninga og jafnvel halda til beitar í misjöfnum vetrarveðmm en hún mat bónda sin, umbar og virti í blíðu og stríðu. Minnisstæðar em heimsóknimar, í eldhúsið, sætið var stólkollur í hominu við vatnsdæluna er lá niður í uppsprettu er upp kom úr gmnni hússins. Hér stóð ríki hennar „mömmu í Presthúsum", en þann titil ávann hún sér án hefðbundinna skyldleikatengsla í beinan lið; hér gekk hún um beina og átti aldrei svo annríkt að ekki gæfíst tími til að ræða málin við lágvaxna gesti, er gert höfðu sér erindi utan af Holtabæjum. Hlýhugur hennar, ^ velvild og skilningur gagnvart öllu sem lífsandann dregur og þó ekki síður leiftrandi skopskyn hennar og glettin tilsvör löðuðu að og kölluðu fram hið góða, er í baminu býr. Með þeim Kristínu em gengnir mætir fíilltrúar þeirrar kynslóðar, er með óbilandi elju nýttu landsins gæði að hætti Mýrdælinga um aldaraðir og skiluðu þjóðinni ætt- legg þróttmikils athafnafólks. Sigurgeir Kjartansson KJARABÓT! T To-<- 1 2 'nnan ' Holtakjúklingi finnur þú ekki V Clo L p LL . plastpoka með innmat og hálsbitum. að innmatur og hálsbitar eru 8% af þyngd fuglsins. Notar þú innmatinn? að Holtakjúkling framleiðir enginn annar en Holtabúið hf. Þaðtryggirgæðin. V eist þú? V eist þú?

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.