Morgunblaðið - 01.03.1989, Síða 21

Morgunblaðið - 01.03.1989, Síða 21
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 1. MARZ 1989 21 37. þing Norðurlandaráðs Skrífa ekki meitlaðan Islendingasagnastíl - segir Dag Solstad, bókmennta- verðlaunahafi Norðurlandaráðs Stokkhólmi. Frá ólafi Þ. Stephensen, blaðamanni Morgunblaðsins. Þorsteinn Pálsson: Frelsi allrar álf- imnar að leiðarljósi NORSKA rithöfundinum Dag Sol- stad voru afhent bókmenntaverð- laun Norðurlandaráðs við hátíð- lega athöfii í ráðhúsi Stokkhólms í gær. Flutti Sveinn Einarsson, annar fulltrúa íslands í verðlauna- nefndinni, þar ræðu Solstad til heiðurs. Verðlaunin fékk Solstad fyrir skáldsöguna „Roman 87“. Hann sagðist líta á þau sem mik- inn heiður fyrir sig, auk þess sem þau hefðu mikla þýðingu fyrir norræna rithöfundastétt almennt. Þetta er i 28. sinn sem verðlaunin eru veitt, en þau nema 150.000 dönskum krónum eða 1,08 milljón ísl. kr. „Ég veit varla hvaða þýðingu þetta hefur fyrir skrif mín, en ég er bæði glaður og þakklátur að hafa fengið þessi verðlaun," sagði Solstad í sam- tali við Morgunblaðið. „Ég lít á verð- launin sem mikinn virðingarvott og það er mikilvægt að haldið verði áfram að veita þau. Þau hafa hvetj- EIÐUR Guðnason, þingmaður Al- þýðuflokksins, lýsti þeirri skoðun sinni í ræðu á þingi Norðurlanda- ráðs í gær að kominn væri tími til að íslendingar fengju rétt til að tala íslenzku á þinginu. Eiður lagði áherzlu á að það væri rétt- lætismál að einnig Færeyingar, Grænlendingar og Samar fengju með tímanum rétt til að nota móð- urmálið í ræðustól á þingi Norður- landaráðs. Finnskir fulltrúar á Norðurlanda- ráðsþingi eiga rétt á að flytja ræður sínar á fínnsku, og er þá túlkað fyr- ir þá jafnóðum um radíókerfi þing- staðarins. Eiður gerði kröfu um að það sama gilti um íslendinga. „Auð- vitað kemur það til með að kosta talsvert fé. Það kostar fé að vinna saman og auðvitað verður að það dýrara á þennan hátt. En það er kostnaður sem við verðum að bera,“ sagði Eiður og minnti jafnframt á að á þingi Evrópubandalagsins væri öllum fulltrúum heimilt að nota móð- urmál sitt og skjöl væru gefin út á að minnsta kosti sex málum. „íslenzkur stjórnmálamaður sem vill vera virkur í norrænu samstarfí Leiðrétting Morgunblaðið birti í gær frétt á miðopnu um íslendinga þá sem sækja þing Norðurlandaráðs í Stokkhólmi. Nafii Indriða Þor- lákssonar hagsýslustjóra misrit- aðist og er beðið velvirðingar á því. andi áhrif á rithöfunda og að minnsta kosti í Noregi hafa þau mikla þýð- ingu.“ Aðspurður hvort hann teldi sig undir áhrifum frá fomnorrænum bókmenntum, sagðist Solstad alltént ekki finna fyrir þeim áhrifum dag- lega. „Ég skrifa ap minnsta kosti engan meitlaðan íslendingasagna- stíl; ég er mikið fyrir langar og orð- margar atburðalýsingar," sagði hann. „Ég held að norskir rithöfund- ar séu undir miklu minni fomnorræn- um áhrifum en íslenzkir." Solstad sagðist sjálfur einkum lesa bækur skandinavískra rithöfunda frá sjötta og sjöunda áratugnum. Þó hefði hann einnig gluggað í íslenzkar bókmenntir og nefndi þar sérstak- lega verk Halldórs Laxness og Thors Vilhjámssonar. Sveinn Einarsson, dagskrárstjóri Ríkissjónvarpsins og fulltrúi íslend- inga í dómnefndinni auk Jóhanns verður að hafa vald á einu af hinum þremur skandinavísku tungumálum eða finnsku. Það er forsenda fyrir þátttökunni í norrænni samvinnu. Ég tel að þetta sé rangt," sagði Eið- ur Guðnason. Dag Solstad Hjálmarssonar skálds, hélt ræðu við afhendingu bókmenntaverðlaunanna fyrir hönd dómnefndar. Hann kallaði Solstad skáldjöfur og vitnaði meðal annars í íslenzkan fomkveðskap er hann hyllti rithöfundinn: „Dagr er upp kominn / dynja hanafjaðrar." Sveinn sagði í ræðu sinni að bók- menntaverðlaunin væm gott dæmi um að menningarsamstarf Norður- landa hefði skilað sér og að Norður- landabúum hefði tekizt að láta sam- einaða rödd sína heyrast á alþjóða- vettvangi. Sveinn sagðist þó telja að betur mætti gera. Þótt verðlaunahafinn sjálfur baðaði sig í frægðarsólinni, næðu aðrir, sem tilnefndir væm til verðlaunanna, sjaldnast til annars lesendahóps en eigin þjóðar. Sveinn benti á að fyrir nokkmm ámm hefði verið stofnuð norræn rithöfundamið- stöð, sem hefði átt að sjá um að norrænir rithöfundar hefðu tækifæri til að kynna verk sín á hinum Norður- löndunum. Þetta starf hefði gengið mætavel um þriggja ára skeið, en hefði nú verið drepið í dróma. Sveinn hvatti til þess að slíkri starfsemi yrði nú tryggt fé á fjárlögum Norður- landaráðs. ÞORSTEINN Pálsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, sagði i ræðu sinni á Norðurlandaráðsþingi í gær að umræðan um framtíð Evr- ópu ætti ekki eingöngu að snúast um rikin 18, sem aðild ættu að EFTA og EB. Það væru tveir meginþættir, sem mestu skiptu i samskiptum Evrópuríkja; annars vegar þróun innri markaðar EB, hins vegar umbyltingar í Austur- Evrópu og skipbrot kommúnis- mans þar. „Nýr evrópskur hugs- unarháttur til lengri framtíðar á að hafa frelsi allrar Evrópu að leiðarljósi,“ sagði Þorsteinn. í ræðu sinni sagði Þorsteinn Páls- son, að það væri ekki ljóst, hvað umskiptin í Austur-Evrópu og Sov- étríkjunum myndu hafa í för með sér. Þar gæti komið afturkippur í þróunina. „Það er þó margt, sem bendir til, að árangurinn verði hæg- fara aðlögun þessara ríkja að efna- hagskerfi fijálsra þjóða. Hún mun skapa nýja möguleika í verzlun og samvinnu þjóða og rikja Evrópu," sagði Þorsteinn. Eins og aðrir íslenzkir þingmenn hafa gert í ræðum á þinginu ítrekaði Þorsteinn, að fríverzlun með fisk væri afar mikilvæg forsenda þess að ísland gæti starfað með öðrum EFTA-rikjum að samningum við EB. „Þrátt fyrir að við íslendingar við- urkennum þýðingu ríkjasamtaka, þar sem hindranir í verzlun og athaftia- lífi eru afnumdar, leggjum við áherzlu á þjóðleg sérkenni," sagði Þorsteinn. „Við höfum ekki áhuga á að sogast inn í „yfirþjóðleg" ríkja- sambönd, þar sem tunga, saga og menning smáþjóða eru sett til hliðar. Það er þjóðemi okkar og tunga, sem gefur lífi okkar gildi, og það verður að gæta þess að vanmeta ekki þjóð- lega og menningarlega þætti, þegar umfangsmiklar breytingar í sam- skiptum ríkja eru skipulagðar." Norrænar kvikmyndir: 240 milljónir veittar í sjóð NORRÆNA ráðherranefhdin ákvað á fundi sínum í Stokkhólmi á mánudag að veita 30 miHjónir danskra króna, eða um 240 millj- ónir íslenzkra króna, til að stofiia norrænan kvikmyndasjóð. Sjóðn- um er ætlað að styrlqa gerð kvik- mynda og sjónvarpsefiiis á Norð- urlöndum. Tillaga um norrænan kvikmynda- sjóð kom fyrst fram á þingi Norður- landaráðs árið 1985 og flutnings- maður hennar þá var Eiður Guðna- son. Akvörðun ráðherranefndarinn- ar nú er tekin á grunni tillögu frá menningarmálaráðherrum Norður- landa. í tilkynningu ráðherranefndarinn- ar um stofnun sjóðsins segir að nauðsynlegt sé að kvikmynda- og sjónvarpsfélög á Norðurlöndunum leggi fram fé til sjóðsins. Þá munu menningarmálaráðherrarnir fá það verkefni að tryggja sjóðnum fé á fjárlögum hvers ríkis fyrir sig á næsta ári. 3 verzt — 3.33(2- 3.333- 3.333- Eiður Guðnason: * Islendingar fái að nota móðurmálið

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.