Morgunblaðið - 01.03.1989, Page 41

Morgunblaðið - 01.03.1989, Page 41
MORGbNBLÁÐÍÐ/MIÐVIKUI)A(;i]H í. MARZ 1989 41 Jóhannes Jóhannes- son frá Bæ - Minning Fæddur 29. ágúst 1905 Dáinn 29. janúar 1989 Jóhannes Jóhannsson, fyrrum bóndi í Bæ í Múlasveit í Austur- Barðastrandasýslu, er látinn. Hann lést á St. Jósefsspítala 29. janúar sl. Það kom mér eki á óvart að frétta andlát þessa frænda míns. Hann var búinn að vera lengi svo mikið veikur. Jóhannes var fæddur að Kirkju- bóli í Múlasveit 29. ágúst 1905, sonur hjónanna, Guðrúnar Bær- ingsdóttur og Jóhanns Sigurðsson- ar, er bjuggu þá á Kirlqubóli. Jóhannes ólst upp í stórum systk- inahópi og var elstur af sínum systkinum af seinni konu bömum Jóhanns. Jóhannes ólst upp við öll venjuleg sveitastörf þess tíma. Þá vom ekki til stórvirk tæki við land- búnaðarstörf. Öll bústörf, við að afla heyja og fleira, varð að vinna með handverkfærum. Um tvítugt hélt hann að heiman og fór til Reykjavíkur, öðrum þræði til að leita sér lækninga, því hann var aldrei hraustur maður. Síðar fór hann í byggingarvinnu, til bróður síns, og vann sem smiður; en fór þó aldrei í iðnskóla, en það hefði hann þurft að gera, því hann hafði svo mikla hæfileika. Hann var sem sagt smiður af Guðs náð, ef svo má segja. Síðar hélt hann svo aftur heim í átthagana og vann við hús- byggingar og fleira, hér og þar um sveitir. Þann 24. nóvember 1936 gekk hann að eiga Guðrúnu Kristjáns- dóttur frá Illugastöðum, hinni ágætustu konu. Hún var þá nýlega orðin ljósmóðir í tveimur hreppum í Austur-Barðastrandasýslu. Fyrstu búskaparár þeirra voru í Bæ á Bæjamesi. Fyrst bjuggu þau sem leiguliðar á hálfri jörðinni, en síðar keyptu þau jörðina og bjuggu á henni allri. Þau byijuðu á því að byggja íbúðarhús, lítið í fyrstu, en stækkuðu það svo nokkrum árum síðar. Þá fékk það meiri reisn og var orðið gott og fallegt hús. En þetta voru erfíðir tímar, fyrst kreppuárin og síðar stríðsárin. Allt gekk þetta þó vel. Fyrstu árin voru erfíðust, eins og alltaf. Þá var hjá þeim Gunnar bróðir Jóhannesar, mikill dugnaðarmaður, sem hjálpaði þeim yfír erfíðasta hjallann. Það þurfti að byggia upp fleira í Bæ en íbúðarhúsið. Á stríðsárun- um var erfítt að fá byggingarefni, eiginlega var það ófáanlegt. En hann Joi í Bæ, eins og við kölluðum hann, var ekki ráðalaus. Hann fékk timbur norðan af Ströndum, reka- við, sagaðan þar og fluttann með Djúpbátnum að Múla í ísafírði. Þaðan var það flutt á hestum suður yfír Kollafjarðarheiði og alla leið að Bæ. Það voru um tuttugu hestar í lestinni, en ferðin tók þijá daga, fram og til baka. Með góðra manna hjálp tókst þetta. Það var komið fram í ágústmán- uð þegar byijað var að reisa hlöð- una. Veggina var hann búinn að byggja, fyrr um sumarið, úr torfí og gijóti, eins og algengt var í þá daga. Hlaðan komst upp falleg og traust, með snilldarhandbragði, og stendur lítt högguð enn í dag. Og árin liðu. Bömin uxu úr grasi og fóru snemma að hjálpa til, enda veitti ekki af vinnukrafti. Þegar byggingum lauk tóku við jarð- bætur, slétta túnið og stækka það. Það veitti heldur ekki af, því búið stækkaði óðum. Það þurfti mikið fóður, því þar var farið svo vel með allar skepnur og snyrtimennska og þrifnaður svo af bar. Ég kom oft að Bæ. Þangað var gott að koma. Þau hjón, Jói og Rúna í Bæ eins og við kölluðum þau, vom ákaflega gestrisin. Þar vantaði ekki góðar veitingar fyrir hvem sem að garði bar. Þar vom þau, sem og á fleiri sviðum, svo samstæð. Svo var annað sem þau áttu sameiginlega í svo ríkum mæli. Það var hin mikla hjarta- hlýja. Það leið öllum svo vel í ná- vist þeirra. Ég held að þetta hafí verið þeirra mesti auður. Þegar aldur færðist yfír gömlu hjónin á Illugastöðum, foreldra Rúnu, þá fluttust þau að Bæ. Það var gott fyrir báða aðila, því að húsmóðirin í Bæ þurfti oft að vera ijarverandi vegna starfa sinna við ljósmóðurstörf. Þar vom gömlu hjónin til æviloka og undu vel hag sínum, þar út við ystu sundin. Þegar hann Guðmundur vinur minn á Kleifastöðum, hinumegin við flörðinn, varð að hætta búskap, Jónína Asmunds- dóttir — Minning Fædd 6. nóvember 1908 Dáin 20. febrúar 1989 Amma okkar, Jónína Ásmunds- dóttir, lést að kvöldi 20. febrúar. Hún fæddist að Mosfelli í Mosfells- sveit 1908. Hún var búin að lifa langa og farsæla ævi þegar kallið kom fyrirvaralaust. Amma fór með því hugarfari á sjúkrahúsið að dvelja stutt en fáum tímum síðar kvaddi hún. Amma hefur búið með foreldmm okkar síðan við munum eftir okkur og það mun því taka okkur tíma að venjast þvi að koma til mömmu og pabba og mæta ekki hlýju viðmóti ömmu, en hún var okkur systkinunum mikils virði. Amma fylgdist vel með tímanum þó svo að sjóninni hafí hrakað vem- lega á síðustu ámm. Hún hélt fullri reisn fram að sfðustu stundu, það var hennar lífsstfll. Mörgum fannst það sérstakt að bæði föður og móð- uramma bjuggu heima hjá okkur, en samkomulagið var alltaf gott og það er fyrir öllu. Hún reyndist okk- ar bömum ekki sfðri en okkur systk- inunum. Með þessum fátæklegu orðum viljum við kveðja og öll eig- um við yndislega minningu um góða var búinn að missa konuna og böm- in farin, þá fluttist hann til hjón- anna f Bæ og var hjá þeim, þar til þau urðu sjálf að hætta búskap. Þetta sýnir vinsældir þeirra og traust. Þegar árin færðust yfír fóm erf- iðleikar að sækja heim hjónin í Bæ, hann frændi minn, Jói í Bæ, farinn að bilast á heilsu. Hann var í raun- inni aldrei hraustur. Þau, hjónin í Bæ, hefðu auðvitað kosið það, að eitthvað af bömum þeirra hefði tekið við. En það vom breyttir tímar frá því er þau hófu búskap í Bæ. Þá var sóst eftir hverri jörð sem var á lausu. Þeim systkinunum bömum þeirra fannst jörðin ekki nógu kostamikil og eftir- spum eftir vinnuafli annars staðar, sérstaklega fyrir sunnan, var mikil og þau eftirsótt. Það varð því úr að öll fjölskyldan fluttist suður til Hafnarfjarðar og keyptu þar sameiginlega stóra íbúð. En það var ekki átakalaust að taka sig upp frá Bæ. Þar lágu djúpar rætur. Einn ágætur maður, Ragnar í Smára, minntist eitt sinn á þetta vandamál hjóna, að hætta búskap. Hann taldi það lftið vandamál að selja hús við götu, miðað við það að verða að yfírgefa jörð með öllu saman. Ifyrstu ár þeirra hjóna frá Bæ, í Hafnarfírði, vom á Öldugötu 31. Sfðar fluttust þau til dóttur sinnar og tengdasonar og bjuggu hjá þeim á Suðurgötu 73 og nú síðast á Melabraut 23. Hjá þeim höfðu þau litla íbúð fyrir sig. Ég kom oft til hjónanna frá Bæ, í Hafnarfirði. Þar var sama gest- risnin og hlýjan sem fyrr og alltaf þegar ég kom til þeirra þar, barst talið að heimabyggð þeirra. Þar var hugurinn, við umbætur og skepnu- hirðingu. Þau þráðu bæði æsku- stöðvamar og hörmuðu það hvað öll þeirra verk þar dröbbuðust niður. Ég gæti trúað því, að hann frændi minn, Joi frá Bæ, gæti tek- ið undir_ þetta erindi úr fallegu kvæði Jóhannesar úr Kötlum, en erindið er svona: Margs er að minnast, margt er enn á seiði. Bleikur er varpinn, bærinn minn í eyði. syngja þó ennþá, svanir fram á heiði. En nú er hann frændi minn, hann Jói frá Bæ, horfínn af sjónarsvið- inu, horfinn inn í hina miklu þögn, sem ekki hefur verið rofín. En fyrir eftirlifandi konu hans hefur brostið sterkur hlekkur. Það er alltaf svo hjá hjónum sem búin em að starfa lengi saman og skila miklu dags- verki. Við fráfall manns myndast svo mikið tómarúm, sem erfítt er að fylla upp í. En ég veit það að sú mæta kona, Rúna frá Bæ, á svo góð böm og tengdaböm, að hún á öxl til að gráta við, ef ég má orða það svo. Þau hjón, Guðrún og Jóhannes f Bæ, áttu þijú böm. Þau em: Snorri Rafn, búsettur í Hafnarfírði, J6- hann Gunnar, búsettur í Hafnar- firði og Kristjönu Guðmundínu, búsett í Hafnarfirði. Ég vil að lokum votta Guðrúnu og bömum hennar mína dýpstu samúð. Jóhannes Arason ommu. Bamaböm t Þökkum auösýnda samúö og hlýhug við andlát og útför móður minnar og tengdamóður, SÓLRÚNAR EIRÍKSDÓTTUR. Fanney Ármannsdóttir, Slgurður Jóelsson. Kransar, krossar U) og kistuskreytingar. W * Sendum um allt land. GLÆSIBLÓMIÐ GLÆSIBÆ, Álfhcimum 74. sími 84200 CHER0KEE LARED01989 TIL AFGREIÐSLU STRAX Bílar þessir eru hlaðnir aukahlutum og með lúxus innréttingu 4ra dyra 4,0L6cyl. 177 hp. vél Sjálfskiptur Vökvastýri Veltistýri Rafdr. rúður Rafdr. læsingar Fjarst. útispeglar Hiti íafturrúðu Þurrka á afturrúðu Off-Road 225x15 Wrangler dekk Álfelgur Gasdemparar Toppgrind Þokuljós Dráttarbeisli EGILL VILHJÁLMSSON HF. Smiðjuvegi 4, Kópavogi. Símar 77200 — 77202

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.