Dagblaðið Vísir - DV - 08.02.1986, Side 11

Dagblaðið Vísir - DV - 08.02.1986, Side 11
DV. LAUGARDAGUR 8. FEBRÚAR1986 11 Stundum á maður erfitt með að átta sig á atburðarásinni. Aðeins nokkrar vikur eru liðnar frá því úrtölur og hrakspár voru vinsæl- asta umræðuefni stjómmálanna og almenningur var milli vonar og ótta um framtíð sína. Verðbólga stefndi í hæðir, fiskvinnslan heimt- aði gengisfellingu og verkalýðs- hreyfingin beit i skjaldarrendur og bjó um sig í skotgröfunum. I landinu búa tvær þjóðir, sögðu sérfræðingarnir, önnur lifir í vel- lystingum praktuglega, hin á vart til hnífs og skeiðar. En svo er eins og hendi hafi verið veifað og skyndilega er góðæri á hvers manns vörum og á næsta leiti. Olían fellur í verði, útgerðin er farin að græða og ríkisstjórnin tekur aðilum vinnumarkaðarins opnum örmum og lofar gulli og grænum skógum. Það liggur við að maður haldi að þjóðin fái kræs- ingar og kaupbæti á silfurfati og nú sé ekkert eftir annað en að skrifa undir nýja kjarasamninga þar sem kaupmáttur verði tryggð- ur, skattar lækkaðir og gengið harðlæst. Og hvað varðar okkur þá um smáskítlegt þras um stöðuveiting- ar, karp um lánasjóð námsmanna eða flokkadrætti í litlum og áhrifa- lausum flokkum þegar góðærið bíður okkar hinum megin við hor- nið? Hvað varðar okkur um gjald- þrot Hafskips og Víðis, skoðanir Davíðs Schevings á Þróunarfélag- inu, vanda ullariðnaðarins eða frammistöðu foringjanna í sjón- varpinu? Hvað varðar okkur um verkfallsrétt kennara eða aðvö- runarorð fiskvinnslunnar? Já, hvað varðar okkur yfirleitt um dægurmálin þegar góðærið er á næsta leiti og þjóðin getur aftur farið að hafa það gott? Eða hvað? Undarleg pólitík Fyrir þá sem eru eldri en tvævet- ur er þetta bjartsýnistal heldur undarleg pólitik. Það þótti aldrei góð latina i gamla daga í íþróttun- um að ganga sigurviss til leiks. Góðærið er sýnd veíði en ekki gefin og reynslan hefur sýnt að stjórn- völdum hefur tekist að klúðra meira góðæri en því sem nú er spáð. Einhvern veginn hafa menn haft lag á því að éta útsæðið löngu fyrir uppskeru. Nú heyrir maður ekki betur en að til standi að bjóða til veislunnar og útdeila guðsgjöfun- um áður en nokkur veit hvað verð- ur til skiptanna. Menn eru farnir að reikna út gróðann af miklum móði og helst er að skilja að aðilar vinnumarkaðarins eigi ekki annað eftir en að skipta kökunni á milli sín. Er nú ekki skynsamlegra að ganga hægt um gleðinnar dyr? Aflinn er ekki kominn á land enn og hver veit hverju arabarnir taka upp á í olíuverðstríðinu? Svona verðhrun eins og átt hefur sér stað að undanförnu getur varla staðist til lengdar, nema þá með þeim af- leiðingum að helftin af olíufram- leiðsluríkjunum fari á hvínandi hausinn. Menn kunna að segja að eins dauði sé annars brauð. Nú sé komið að öðrum að blæða en okkur að njóta. Og víst mun til að mynda ríkisstjórnin njóta góðs af þótt hún hafi kannski átt minnsta þáttinn í þeim bata sem reiknað er með. Eða er það ekki kaldhæðnislegt, í það minnsta grátbroslegt, að Saudiara- bar skuli koma hnípinni ríkisstjórn til bjargar á einni nóttu, eftir að Steingrímui' og kompaní hafa ár- angurslaust bisað við efnahags- þrengingar í marga mánuði? Ekki hefur maður að minnsta kosti orðið var við að góðærið hafi sprottið af ræðuhöldum í þinginu, stólaskiptunum í stjóminni eða viskunni í lýðskrumurunum. Alvörusvipurinn Einhver hafði orð á því á dögun- um að nær væri að þingmenn fjöl- luðu um þessi tíðindi af einhverju viti í stað þess að þvæla um aukaat- riði og smámál daginn út og daginn inn. Raunar hef ég þá skoðun að þing- með málverkum og styttum upp um alla veggi. Ferðamaðurinn dáist að listaverkunum og hugvitinu sem þúsund ára saga hefur varðveitt en einstaklingarnir, sem að þeim stóðu, hafa ekki lengur þýðingu. Þó er ekki að efa að konungar og stjómmálaleiðtogar þeirra tíma hafa tekið sig fullt eins alvarlega og kollegar þeirra í dag og senni- lega gert ráð fyrir að minning þeirra og veldi yrði skráð á spjöld sögunnar um ókomnar aldir. menn geri best með því að segja sem minnst. Langlokur og enda- laus málatilbúnaður, sem virðist á stundum helst í þeim tifgangi að friða samviskuna, er enginn mæli- kvarði á ágæti þingmanna, hvað þá einkunn um pólitíska frammi- stöðu. Sumir hafa jafnvel eyðilagt gjörsamlega fyrir sér alla áheyrn og árangur með orðavaðli í síbylju. Annars held ég að fólk taki stjórnmálaumræður of alvarlega. Og það sem verra er: það gera stjónmálamennirnir líka. Þeir sjá sig í sögulegu samhengi og halda að hvert orð, sem hrýtur af vörum þeirra, sé meitlað í stein sem skipti sköpum fyrir framtíðina. Það var nokkuð hnyttið hjá ein- um nýliðanum í pólitíkinni í sjón- varpinu um daginn þegar hann velti því fyrir sér hvaða afleiðingar það hefði að nú þyrfti hann að fara að vanda orðaval sitt eins og allir hinir stjórnmálamennimir. Það er einmitt pytturinn sem þeir detta í. Ellert B. Schram skrifar: Glaðbeitti frambjóðandinn, sem okkur leist svo mætavel á, er allt í einu orðinn að grafalvarlegum stjómmálaforingja sem sér ekki handa sinna skil í nýja hlutverk- inu. I Ijósi sögunnar Um það leyti sem góðærið skall á brá ég mér bæjarleið til Sevilla á Spáni. Gestgjafarnir sýndu mér sögulegar menjar staðarins, meðal annars borgarmúrana sem upp- haflega voru reistir árið 847. Þar vom einnig uppistandandi hallir og listaverk sem báru nöfti kon- unga og listamanna í löngum bun- um. Auðvitað var það skrítin upp- lifun fyrir íslendinginn að sjá mannvirki sem reist höfðu verið löngu fyrir landnám íslands, ekki síst þar sem nafli alheimsins er gjarnan manns eigin fæðingarstað- ur. En um leið opnast augun fyrir þvi hversu mannkynssagan ber litla virðingu fyrir mannslífinu. Allir þessir konungar, bygginga- meistarar og verkamenn, sem hafa lagt hönd á plóginn við hönnun og byggingu múranna og hallanna í Sevilla, em löngu gleymdir og grafnir. Samt gerðu þeir sitt besta til að varðveita ódauðleika sinn Stundin er stutt í þessu ljósi er það hálfhlægilegt, jafnvel afkáralegt, þegar smápeð og afdalafólk, eins og við hér uppi á íslandi, tökum okkur svo alvar- lega að það er nánast upp á líf og dauða hvort við missum út úr okkur misheppnaða brandara eða hálfvolgar skoðanir. Má það ekki einu gilda þegar mannkynssagan hefur búið um okkur í grafreit þess Qölda sem kemur og fer og skilur ekkert eftir sig nema bautastein með nafni sem enginn þekkir? Svona er nú lífið ef maður vill vera mjög heimspekilegur og gleyma því hvar maður er staddur í tilverunni. Hin lifandi stund er stutt. Máttarvöldin hafa úthlutað mörgum góðærum um dagana, að minnsta kosti til þeirra sem hafa notið eldanna. Það hefur ekki skort auðinn og ríkidæmið þegar hallirn- ar voru reistar í Sevilla á miðöld- unum og þau eru ekki dónaleg, húsakynnin hjá Spánarkonungi, þegar honum þóknast að heim- sækja þegna sína i Andalúsíu. En það er ekki víst að þrælarnir, sem kveiktu eldana og strituðu í auð- mýkt, hafi notið þeirra og góðæris- ins sem kóngafólkið hossaði sér á. Það er ekki víst að góðærið hafi verið notað til að veita almúganum aðgang að svignandi borðum alls- nægtanna. Og enda þótt við Is- lendingar séum blessunarlega laus- ir við hirð og guðs útvalda höfð- ingja þá kemur manni í hug sagan um brauðið og molana. Þeir njóta ekki alltaf eldanna sem fyrstir kveikja þá. Tekið við fagnaðarlátunum Ekki skal kvartað undan góðær- inu ef máttarvöldin sýna okkur þá miskunn að muna eftir ckkur hér uppi á Fróni. Spumingin er hins vegar sú hvernig við nýtum okkur byrinn. Er ekki hættan sú að stjórnvöld láti það gott heita, taki við fagnað- arlátunum og þökkunum og láti síðan allt sitja við það sama? Hver kallar á breytingar eða boðar bylt- ingar þegar fiskurinn veður í sjón- um, arabarnir drepa sig í verðstríð- inu og stjórnvöld bjóða til veislu- halda? Ekki slaka þeir á kverkatakinu, flokkarnir sem baða sig í sviðsljósi góðærisins, og ekki sleppa þeir spón úr aski sínum, stjórnmála- mennirnir sem vilja hafa vit fyrir fólkinu. Og ekki verða þeir rústað- ir, múramir sem samtryggingin hefur reist um sig til verndar þeim heilögu véum sem stjórnmála- flokkarnir telja sig vera. Hættan er sem sé sú að bjartsýn- istalið um góðærið komi í veg fyrir þá uppstokkun sem löngu er tíma- bær í íslenskum þjóðmálum og allt sitji við það sama. Flokkapólitíkin haldi öllu í sínum heljargreipum. Og svo koma kosningar og kjós- endur flykkjast á kjörstaði til að votta sínum gömlu flokkum þakk- læti sitt fyrir góðærið, sem ara- barnir bjuggu til, og vegsama mol- ana sem hrukku af veisluborði höfðingjanna. Ráðherrarnir halda áfram að úthluta pólitískum bitl- ingum, frambjóðendur upphefja englasöng með gítarspili og sam- eiginlega skáka þeir uppboðum og útboðum á Kolbeinseyjum og Sig- urförum til umbjóðenda sinna eftir pólitískum þörfum og atkvæða- magni. Og áfram munu tvær þjóðir búa í landinu. - Ellert B Schram

x

Dagblaðið Vísir - DV

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.