Teningur - 01.06.1989, Page 43

Teningur - 01.06.1989, Page 43
ég geri úr því „málverk", því þaö virðist auðveldasta leiðin til að sýna þess konar tilfallandi samstæðu. Og ég skeyti lítt um að beita miklum tæknibrellum við þetta. Ég gef þeim sem vilja klappa fyrir handverkinu eins litla möguleika og hægt er, en ég „ ásaka mig fyrir að leika mér í alvöru- leysi með hugmyndir. Og í bókum með mörgum blað- síðum er að sjálfsögðu tækifæri til að sýna ekki bara eina mynd, heldur margar sem tengjast með því að hafa greinilega meira eða minna með hvor aðra að gera. Til að byrja með voru bækur mínar teiknaðar myndasögur, sem voru endurskapaðar í prentun- inni. í Berlín og áður í Dusseldorf fór ég að líta yfir öxl prentaranna og skilja hvað þeir voru að gera. Ég hafði þegar kynnst offsetvélinni '67 eða ’68, og á áttunda áratugnum varð hún mér enn mikilvægari. Nú á ég sjálfur offsetvél og vinur minn í Amsterdam á tvær aðrar, sem eru mjög stórar og ég hef aðgang að. Að fást við bóka- gerð hefur þróast út í það að nota ** offsetvélina eins og, segjum, málari notar pensil. Við erum ekki lengur að gera eftirmyndir, myndunum sem við gerum er ekki ætlað að líta út eins og fyrirmyndirnar, heldur er prentaða myndin orðin einstök. Við notum ekki lengur Ijósmyndatæknileg millistig. Heimur atvinnumennskunnar hefur raunverulega rænt offsetgreininni og sett sér sínar eigin fagurfræðilegu reglur. Það er meiri gljái á Bensinum sem er á pappírnum, en skín af honum úti á vegunum. Fyrir mér er það mikill léttir að sjá, að með sama tækjakosti og þessum reglum er við- haldið, er hægt að vinna andstætt, L snúa reglunum við. Það er hægt að komast að fleiri niðurstöðum sem verða til léttis, til dæmis að það er hægt að hrella velmeinandi, sósíal- demókratíska bókaverði með því að prenta upplag bókar þar sem ekkert eintak er samskonar. Möguleikarnir með offsetvélinni eru í raun mjög opnir og sveigjanlegir. Offsetvélin er næstum algerlega í ■* höndum atvinnumanna, sem allir keppast við þá list að gera sem ná- kvæmasta eftirmynd vegna þess að líklegast halda þeir að það séu kröfur viðskiptavinanna. En í höndum lista- manna býður offsetvélin uppá að vera rannsökuð sem skapandi tæki. - Orðaleikir? - Ég get sagt með vissu að leikur að orðum hefur greinilega hlutverki að gegna. Sem Þjóðverji í Hollandi og á íslandi, frekar en í Þýskalandi, hendir það mig oft að skilja ekki eitthvað, eða þá að ég held að ég hafi skilið, en geri það ekki. Eins og öll orð framkalla mynd í huganum, gera mis- skilin orð það líka. Þau vekja mynd sem kannski er sérkennileg. Til dæmis þegar þú skilur ekki orðið „misunderstanding" gæti það fyrsta sem þér dytti í hug verið ung, falleg kona, sem héti „Understanding", „Miss Understanding“. Á þennan hátt má þróa sjónrænt ímyndunarafl sem byggt er á orðum. Sjónræn ímyndun sem orð eru kveikjan að er oft á tíðum grunnurinn að myndgerð minni. Ég held að þetta hafi komið því óorði á mig að vera léttvægur, gera verk sem á vissan hátt eru ómerkileg og í besta eða versta falli aðeins brandaragerð. En mér finnst þetta í raun ekki svo fyndið. Fyrir mér er þetta tilraun til að rannsaka mismun- andi leiðir þess að eitthvað mis- heppnast, að eitthvað virkar ekki eins og það ætti að gera. Það er þessi þáttur lífsins sem mér finnst lang áhugaverðastur. Viðhorf mitt til notkunar lita og pensla, er sterklega undir áhrifum frá því sem ég sé gerast í listinni í kringum mig. Þegar það hefur verið hátíska á síðast liðnum tíu árum að mála, hafa þá ekki nógu margir séð um það verk, svo það var í raun ekki nauðsynlegt að ég legði þeirri grein lið? Uppgangur málverksins gaf mér aðeins tíma til að reyna aðrar leiðir. Það er ekki til neins ef allir toga í sama spottann. Eins og ég sagði áður fannst mér ég ekki vera hæfileikaríkur á neinn sérstakan hátt. Ég er ekki hæfileika- ríkur teiknari, ég er ekki augljóslega leikinn málari. En það hefur alltaf haldið mér uppteknum að bjóða þessum athöfnum byrginn, aðeins vegna þess að vangeta er eitthvað til að vinna úr, öfugt við fánýtan rembing færninnar. Samt get ég miklu meira þegar ég teikna, en þegar ég mála. Mér finnst málverk vera frumstæðasta listformið, maður makar einhverri litaðri drullu. Fyrir mér felst í teikningu það að skipu- leggja flöt til hlítar, koma fyrir styrkri samofinni heild. (Mikill hluti málverka í dag finnst mér frekar vera ákveðin gerð teikninga, mín málverk eru þar meðtalin). Fyrir mér eru bækur prent- aðar af listamönnum þróaðasta leiðin til að framkalla myndir í huganum: Tími, rými og hreyfing eru tengd saman í heildarmynd margfaldra flata og auka þannig fjölbreytnina. Og sem áhorfandi að verkum ann- arra, finnst mér það mikilsvert hve mikið af innihaldinu kemst til skila. - Mig langar að spyrja þig um inni- hald verka þinna? - Mér er erfitt eða ómögulegt að svara þessari spurningu. Það er undir öðrum komið hvað þeirfinna í verkum mínum. En það er líklegast ekki alltaf rétt að innihald listaverka verði for- vitnilegra eftir því sem vínið sem veitt er á opnuninni er meira og í hærri gæðaflokki. Ég er líka í vafa um að verk mín hafi mikið með tísku að gera, létt skraf eða ef út í það er farið: stór orð. Varðandi mínar myndir þá vil ég að fólk lesi þær. Sumir lesendur eru það langt komnir að þeir geta líka lesið það sem mér láðist að bæta inní þær. Samt hlýtur það að vera lesand- ans að túlka það sem hann les. Eggert Pétursson tók saman 41

x

Teningur

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Teningur
https://timarit.is/publication/820

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.