Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.04.1919, Síða 43

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.04.1919, Síða 43
hJÓÐARARFUR OG hJóDRAlKNI 23 Berum ísleuzku-námið saman við aðra tungumála-þekkingu, sem unglingar vorrar þjóðar eiga kost á að afla sér í lancli þessu. Munu þeir ekki liafa meira gagn af ís- lenzkunni, sem þeir geta lært með . lítilli fyrirliöfn í æsku, og kynst smám saman meir og meir, eftir þvi sem þeir stálpast — munu þeir ekki geta aflað meiri lifandi þekk- ingar á bókmentum þess máls og bóið betur að þeirri mentun, held- ur en þó þeir koímist við illan leik vfir einhverja nasasjón í frönsku eða þýzku, lesi á þeim málum tvær bækur eða þrjár með miklum er- viðismunum, og gleymi svo, eins og flesta hendir, öllu saman eft- ir fáein ár ? íslenzkan tapar engu við þann samanburð og gjörir jafnvel enn betur: þeir unglingar vorir, sem verða að gera sig á- nægða með alþýðuskólamentun, geta þó eignast aðgang að bók- mentum tveggja skóla, og það með fremur auðveldu rnóti, ef þeir halda trygð við þjóðararfinn. Þjóðernismálið hefi eg nú reynt að skoða frá þeirri lilið einungis, sem veit að skyldum vorum við þetta land. En hins vil eg þó ekki dylja neinn mann, að eg tel ekki þjóðflokk minn lausan frá öllum skyldum við ættlandið, þótt vér séunx hingað fluttir og ætlum hér að sitja. Þetta eru voðaleg orð, eg vei't það — eða svo finst tíðar- andanunx. Þó eru þau sömx. Og nxeira að segja: Hérlenda þjóð- m er í ofunlítilli skuld við Is- land. Eða er það sanngjarnt, að boi'ga naut og svíix fullu verði, ef flutt erxx austaix að, eix telja sig í engri skuld fyrir inaiinfólkið, seixx þaðan hefir komið? Hafi nokkxxð veiið í íslenzka landnema spumxið, þá var hingaðílutningur þeirra gróði þessu landi, en tap ættjöi’ð- inni, og þá er þetta land siðferðis- lega skyldugt til að jafna reikn- inginn í einhverri mynt. Lúkn- inguna verðum vér að taka að oss, Vestur-lslendingar, nxeð ])ví að halda frændrækninni við í lengstu lög vex’a “ganxla landinu” lilið- hollix’, þegar færi gefst, og leitast við að konxa andlegri vöru þess í hærra vei’ð á heimsnxarkaðiixuin. Og ekki tapar þetta land heldur, þótt samneytið haldist. Af því að íslenzkan fékk að iifa vor á nxeðal á landnáms-tíðinni hér, þá fékk Is- land færi á að kynnast Vestur- heims-menningunni, og sú kynning verður því meiri, senx nxálið helzt hér leng ur lifandi. Ekki ætti það að vei’a stórmikið hrygðarefni þjóðræknunx Ameríkmnöixnum. Stórþjóðirnar hafa náð undir sig ölluixi nýlendusvæðunx lxeiixxs- ins, og’ taka líklega seint í mál að g’efa smælingjununx nokkuð eftir af því herfangi. Um þetta er ekki til neins að kvarta; smáþjóðirnar verða að liafa það, hvort sem það er í-étt eða rangt, en þeim er þá líka vorkunn, þótt þær langi til að eiga ítök í hjörtum þeirra bai’ixa sinna, seixx numið liafa land á veg- uin amxai’a þjóða. Nxí er íslenzkur maður kominn til vor að lieiixxaix, launaður af laixdsfé að sögn, eða nxeð styi’ktai’fé, sem í fyrstu kom úr landssjóði. Svo er að sjá, sexxx þetta liafi hneykslað eiixhverja “patríótana” hér. Það var ekki nxót von. En hvað skal þá segja
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178

x

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga
https://timarit.is/publication/895

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.