Són - 01.01.2011, Blaðsíða 18

Són - 01.01.2011, Blaðsíða 18
18 HELGI SKÚLI KJARTANSSON frá 12. öld). Sérnöfn eru hér áberandi, einkum í eldri dæmunum. Sérkenni þessara lína, segir Kuhn, er að einungis þar geta langir nafnorðsstofnar skipað fjórðu bragstöðuna.27 Nú síðast hefur Klaus Myrvoll gert athugun á þessari sömu gerð dróttkvæðra lína með þríkvæðu lokaorði.28 Í dæmasafni hans kemur hún fyrir um 100 sinnum29 Hann staðfestir að hér sé mikið um sérnöfn og geti þau verið hvort heldur lang- eða stuttstofna. Samnöfnin hafi hins vegar verið stuttstofna í byrjun, með svo fáum undantekningum (aðeins þremur fram til 1100: þreskeldi – skjaldborgu – manndáða) að þau hljóti að teljast brot gegn bragreglum. En undantekningunum hafi fjölgað á 12. öld, og þá ekki einungis í samsettum orðum (jarðríki – meinlæti – várkunnir – réttlæti) heldur einnig viðskeyttum eða afleiddum: Þrymlinga – hyggjandi. Þetta er það sem ég tók fyrir að skoða nánar. Til þess bjó ég mér til úrtak, 100 braglínur með hrynjandi dróttkvæðs háttar30 sem allar enda á þríkvæðu orði. Til þess að forðast umdeilanlega leshætti valdi ég línurnar fyrst eftir dróttkvæðaútgáfu Kochs,31 en hún hefur þann kost að Koch var í uppreisn gegn Finni Jónssyni og því líklegur til að víkja frá vafasömustu lesháttum Finns. Línurnar bar ég svo saman við gagna grunn Skaldic Poetry Project, sem byggir á útgáfu Finns og þó með leiðréttingum,32 og staðfesti að þar enduðu þær á sama þríkvæða orðinu. (Þar sem á milli ber um aðra leshætti fylgi ég Skaldic Poetry Project.) Til þess að ná hæfilega samstæðu safni byrjaði ég fyrst á kveðskap 27 „… die einzige Form, in der im vierten Glied eines Dróttkvætt-Verses ein langer Nominalstamm geduldet wurde“ (bls. 178). 28 Myrvoll, bls. 152–153. Vegna þess hvernig hann skiptir umfjöllun sinni, fyrst eftir a- og b-línum, síðan eftir línugerðum og þá orðflokkum, fjallar hann hér einungis um b-línur sem hann telur til E-gerðar og hafa nafnorð í fjórðu stöðu, en þar undir falla langflest dæmin um þríkvæð lokaorð línu. 29 97 sinnum ef samhljóða lína í fleiri en einni vísu er aðeins talin einu sinni. Myrvoll heldur sig við sama tímabil og Kuhn, þ.e. kveðskap sem Finnur Jónsson telur eldri en 1200, skoðar aðeins verk 18 helstu nafngreindra skálda en reynir að greina og flokka hverja einustu línu sem þeim er eignuð – alls rúm sjö þúsund braglína. 30 Langflestar eru einfaldlega dróttkvæðar, þó eru línur teknar með þótt rímmynstrið sé afbrigðilegt, háttlausa, dunhenda o.s.frv., jafnvel runhent ef hrynjandi er eins og í dróttkvæðu. Hins vegar sniðgeng ég töglag þar sem mjög algengt er að línur endi með þessum hætti; þær eru rannsóknarefni út af fyrir sig. 31 Den norsk-isländska skaldedigtningen (reviderad av Ernst A. Koch), 1. bindi, Lundi (Gleerup) 1946. 32 Sjá nmgr. 5.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168

x

Són

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Són
https://timarit.is/publication/1139

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.