Þjóðmál - 01.03.2010, Side 85

Þjóðmál - 01.03.2010, Side 85
 Þjóðmál VOR 2010 83 Íkjölfarið fylgja síðan bollaleggingar um hverjir „kunna að hafa staðið að baki þessari ævintýralegu sendiför á fund prinsins“ . – „Hverjir unnu að því að fá hann til land stjórnar á Íslandi“? spyr Örn Helgason, að því er virðist í fullri alvöru . Hann fjallar um þann „þagnarmúr“ sem reistur hafi verið um málið . En hvað var um það að segja? Það gerðist nákvæmlega ekki neitt! Þá þykir Erni með endemum það fálæti sem Íslendingar hafi sýnt prinsinum loksins þegar hann kom til landsins . Hann skrifar: „[F]áir erlendir menn hafa sýnt landi og þjóð meiri og varanlegri áhuga eða átt hingað alvarlegri erindi [auðk . hér] en hinn ættstóri háaðalsmaður“! Örn Helgason reynir jafnframt að finna skýringar á fálæti þýskra ráðamanna um málið . Prinsinn taldi sér trú um að Goebbels hefði mælt eindregið með því við þýska utan ríkis ráðuneytið að sér yrði leyft að hlýða kalli „íslenskra dánumanna og föðurlandsvina“ eins og fram kemur í bók Þórs Whitehead Stríð fyrir ströndum . Þór segir stuttlega frá þessu máli eins og hverju öðru gríni, lýsir því hvernig Goebbels hæddist að prinsinum, sem ekki skildi að um háð var að ræða, og bætir við: „Goebbels hafði kímnigáfu til að sjá málið í réttu ljósi, en prinsinn taldi, að ekkert nema ófriðurinn og búraháttur Ribben- trops utanríkisráðherra hefði staðið í vegi fyrir því, að hann settist hér í hásæti“ (bls . 21) . En Örn Helgason sér allt með augum hins þýska prins . Hann gerir því jafn- vel skóna að þýskir ráðamenn kunni að hafa stungið erindi prinsins undir stól vegna þess að Hitler hafi árið 1938 viljað komast hjá styrjöld við Breta og því ekki viljað styggja þá „með því að seilast með áberandi hætti inn á gamalt, breskt valdasvæði“! Mál þýska prinsins telur Örn Helgason „eitt furðulegasta ævintýri íslenskrar sögu“ . Út gef andi bókarinnar, Skjaldborg, þyk ist líka hafa komist í feitt og gengur úr öllum ham við að selja bókina . Útgefandinn talar kinn roðalaust um „áform um stofnun kon- ung dæmis á Íslandi“, segir að í bókinni sé „hulunni“ lyft af „einu mesta feimnismáli íslenskrar sögu“, fullyrðir að Guðmundur Kamban og Kristján Albertsson hafi verið með Jóni Leifs í ráðum, staðhæfir að þeir þrír hafi „boðið“ þýska prinsinum að verða kóngur á Íslandi og talar síðan fullum fetum um að honum hafi verið „lofað“ konung- dæmi á Íslandi . Í auglýsingum var svo klifað á því að ut- an ríkisráðuneytið hefði neitað að afhenda við kvæm skjöl, en einu „skjölin“ sem um er að ræða eru bréf sem prinsinn kvaðst hafa skrifað íslenskum stjórnvöldum og augljóst að þar getur ekkert komið fram umfram það sem prinsinn hefur sagt annars staðar . Um mál þýska prinsins, ef mál skyldi kalla, er í raun ekki annað að segja en að Jóni Leifs tókst að koma þeirri flugu í höfuðið á þessum manni að hann væri kall- aður til konungdóms á Íslandi . Upp frá því lifði prinsinn í þeirri blekkingu að hann væri „konungsefni á Íslandi“ . Hann var aug sýni lega klikkaður – ekki ósvipað og mað ur nokkur sem kunnur var í Reykjavík á upp hafs árum 20 . aldar sem „þingmaður Bol vík inga“ . Sá var haldinn ein hverri pólitískri meinloku og kom jafnan inn á Ísafjörð á stjórn málafundi á sýslu- manns árum Hann esar Haf steins til að láta í sér heyra . Ein hverju sinni sagði Hannes við hann í gamni: – Ja, þú ert nú eiginlega þingmaður Bol- víkinga! Með það fór karlinn til Reykjavíkur . – Ég á að vera hérna við þingið, sagði hann, Hannes Hafstein segir að ég sé þing- maður Bol vík inga!

x

Þjóðmál

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Þjóðmál
https://timarit.is/publication/1175

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.