Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Įrbók Hins ķslenzka fornleifafélags

Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um Megintexti 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Įrbók Hins ķslenzka fornleifafélags

						Um   höíðaletur.
Þá var eg barn að aldri, er eg sá fyrst hbjðaletur. Amma mín átti
útskorinn prjónastokk, sem afi minn hafði smíðað handa fyrri konu sinni,
Járngerði Jónsdóttur, og skorið nafn hennar á lokið. Móðir mín átti og
prjónastokk, er nafn hennar var skorið á lokið. Hún kendi mér að lesa
þetta letur, og sagði mér, að það væri kallað höjðaletur. Hvers vegna
það var kallað svo, vissi hún ekki með vissu, en hélt, eða hafði jafnvel
heyrt, að það væri af þvi, að >leggirnir» á stöfunum hefðu »höfuð« á
endunum.
Snemma sá eg einnig höýðaletur á spónsköftum. Þó var það ein-
kurð á eldri spónum. Nýrri spænir, þeir er þá tíðkuðust í minni sveit
og þar í grend, voru flestir með sérstöku letri, sem kallað var .spónaletur,
og var það allfrábrugðið höfðaletri. Frábrugðnastir voru stafirnir: a, m, n,
og u, enda man eg bezt eftir þeim. En í þeim orðum, sem grafin voru
á spæni þá, er eg sá, komu stafir stafrófsins ekki nærri allir fyrir, og get
eg því ekkert um það sagt og veit ekki einu sinni, hvort til hefir verið
fullkomið stafrof af því letri. Einkum tíðkuðu það frægir spónasmiðir,
sem uppi voru í Rangárvallasýslu á yngri árum mínum, og var snilling-
urinn Jón bóndi Þorsteinsson á Vindási í Landsveit fremstur þeirra. A
siðari árum sfnum voru þeir þó farnir að slá slöku við Þetta letur, en
grófu á spónsköftin ýmist ártalið eða ýangamark eiganda með stórum lat-
ínustöfum. Eftir þeirra dag veit eg ekki af neinum, er þetta letur hafi
grafið, og er nú nokkuð langt síðan eg hefi séð það. Höfðaletur á spón-
sköftum fór þá aftur að tiðkast í minni sveit, því að Ásmundur bóndi
Benediktsson, sem fluttist þangað (að Haga í Gnúpverjahreppi) úr Þingeyj-
sýslu 1870, smíðar enn spæni með því letri. En yfir höfuð er spóna-
smíði nú að leggjast niður, því matskeiðar fást svo ódýrar í verzlununum,
að menn standa sig eigi við að smíða spæni  fyrir jafn-lágt verð.
Þá er eg fór að róa út,  kyntist    eg ýmsum mönnum,    sem    hagir
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50