Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 207. Tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						Þriöjudagur 15. september 1981
9
fjölmiðlun
„Bændur hafa fullan hug á að verja
landið fyrir ofbeit, bæði heimalönd og af-
réttir. Það er gert með þvi að hætta
vetrarbeit sauðf jár að mestu, fóðra það
til hámarks afurða yfir veturinn, hafa
lambær á ræktuðu landi á vorin, þar til
kominn er sauðgróður i afréttinum og
hafa það þar 8 til 10 vikur".
Ég fullyrði þaö, sem land-
búnaðarmaður i 60 ár, aö bændur
hafa fullan hug á að verja landið
fyrirofbeit, bæði heimalönd og
afréttir. Það er gert með þvi að
hætta vetrarbeit sauðfjár að
mestu, fóðra það til hámarks af-
urða yfirveturinn, hafa lambær á
ræktuðu landi á vorin, þar til
kominn er sauðgróður i afréttin-
um, og hafa það þar 8 til 10 vikur.
Síðan er það aftur tekið á ræktað
land fram yfir sláturtið... Nii er
vffia fariðað bera tilbúinnáburð á
afréttarlöndin. Ég hef óttast, að
hann kynni að eyðileggja
háfjallakjarngróðurinn, og þá
jafnvel spilla bragðgæðum
lambakjötsins, meira eða minna.
En það kemur i ljós á næstu ár-
um... Landbúnaðurinn hefur
átt i erfiðleikum undanfarið, og
bændum sagt að draga úr fram-
leiðslu hinna hefðbundnu bií-
greina, sauðfjarrækt og mjdlkur-
framleiðslu, en auka fiskrækt,
skógrækt og loðdýrarækt. Ég hef
haldið, að hefðbundnu bú-
greinarnar mundu henta okkur
best og nóg er þörfin fyrir mat-
vælin I hungruðum heimi... Ég
held að við íslendingar gætum
framleitt matvæli á hagnaðar-
verði, ef við værum lausir við
verðbólguna. Þaö skiptir þvi
mestu máliað yfirbuga hana. ...
Svo virðist, sem stjórnvöldum
hafi nú lika loks tekist að stöðva
hana.Ogþvi verða allir sem einn
að styðja þau og alla aðra sem að
þvi vinna af aliíð.
Mikið væri hægt að bæta og
rækta veiði i ám og vötnum á
Islandi. Þau hlunnindi eru viða
vannýtt og fiskimergð orðin það
mikil, að fiskurinn er Urkynjaður
og horaður vegna fæðuskorts.
Sumstaðar hefur verið unnið að
úrbótum á þessu sviði með mjög
góðum árangri.
Loðdýrarækt er háö kaupgetu
og tisku fólksins, en islensk refa-
og minkaskinn hafa þótt góð hin
siðustu ár. Mér er illa við inn-
flutning á öllum dýrum — og við
erum vissulega reynslunni ríkari,
þar sem er karakúlféð og minkur-
inn... KarakUlféð flutti mæðiveik-
ina innf landið, en hún lagði sauð-
fjárbúskap i nist, i meiri hluta
lándsins, — var pó að lokum yfir-
unniii með niðurskurði f járins og
fjárskiptum fyrir ötular aðgerðir
bænda og ráðamanna þeirra og
stjórnvalda.
Minkurinn er aftur orðin sU
þjóðarplága, sem engin von er til
að veröi Utrýmt, hverju sem til er
kostað. Hann er svo grimmt dýr,
að hann drepur allt sem hann
ræður við, miklu meira en hann
étur, fugla, fiska og vorlömb...
Komist minkurinn i varplönd, flVr
fuglinn og hann étur egg ógung>.
Sama er aö segja um farfuglana
okkar þeim hefur stórfækkað sfð-
ustu árin og er mink kennt um...
Allar fuglategundir virðast
vera hér á undanhaldi til fækk-
unar, nema hrafnar og mávar.
Þeim þarf að fækka, þvl að þeir
eru skaðvaldar eggja, unga og
vorlamba. Heiðargæsin heldur
sér, — en „blessuö rjUpan hvita"
hefur lengi verið i lágmarki.
Fyrirog eftir 1920 var svo mikið
af rjúpu i Þingeyjarsýslu, að þær
verptu i' túnunum, og ungamæð-
urnar komuheim að bæ, og voru
með hænsnunum. Þá var rjúpan
nytjafugl og gaf gjaldeyristekj-
ur þeim, sem veiðilönd áttu. Al-
gengt var, að bændur skutu 5 til
600 rjúpur á vetri, og þá voru þær
útfktningsvara. NU er rjúpan i
þvi lágmarki, að tæpast mun
nokkur sveitamaður ganga
lengur til rjúpna. Það éru aðeins
nokkrir skotglaðir veiðimenn
kaupstaðanna,   sem   rai   skjóta
rjUpuna, oft i óþökk og óleyfi
landeigenda. En bændum er ráð-
lagt að rækta refi, mink og kanin-
ur. Kaninur eru jurtaætur, og hef
ég lesið um, að sumstaðar eru
þær óviðráðanleg plága, sem étur
börk af trjám og eyðir gróður-
lendi. En rjúpuna verður að al-
friða, þar tilhUn er komin i hæfi-
lega stofnstærð, eins og hreindýr-
in, og siöan að leyfa ekki meiri
veiði en svo, að stofninn haldi sér.
Þá getur hUn orðið dýrmætur
fugl sem gefur þjóöarbUinu gjald-
eyri á ný. Aumt er hve lifs-
gæðakapphlaup okkar tslendinga
er mikiö, þó flestir hafi nóg og
margir meira en hollt er, — enda
bera fæstir þvi við, að þeir hafi
ekki nóg til hnifs og skeiðar,
heldur hafi aðrir meira. Og við
sjáum það árlega og daglega, að
fólk getur veitt sér allan þann
munað, sem það girnist, meðal
annars farið i langar utanlands-
ferðir — jafnvel heilar f jölskyld-
ur. Eg hef aldrei farið til svo-
nefndra sólarlanda, en ég þekki
nokkuð til Islands og óbyggða
þess. Og ég segi með skáldunum :
„Seg mér hvað indælla auga þitt
leit islenska kvöldið f fallegri
sveit", — og ,,ÞU, bláfjallageimur
með heiðjöklahring um hásumar
flý ég þér aö hjarta."
Islendingar! Skoðið fyrstlandið
okkar, og segið börnum ykkar frá
fegurð þess og gæðum. Lofið þeim
siðar að kynnast landinu og fugl-
um þess og dýrum, — og ég held,
að flestir landeigendur lofi ykkur
fúslega að tjalda i skjólgoðum
grashvammi, ef þið öskið, og
gangið vel um landið.
Og þið, bilstjórar. Farið var-
lega. Og ef það kemur fyrir, að
þið akið á f énað eða fuglsunga, þá
aflifið dýrin, eða látið vita um
þau, svo að þau kveljist ekki
lengi.
Septem '81
Að þessu sinni ætlum við að
fjalla ofurlftitið um vestursalinn,
enþar sýnirSeptem-hdpurinn, en
þetta er I áttunda sinn, sem hann
synir saman i seinni íotunni, en
þéssir menn áttu fyrst samflot
fyrirnokkrum áratugum, er verið
var að kynna abstraktlist i fyrsta
skipti á Islandi. Þá urðu margir
menn reiðir á Islandi ef þeir sáu
abstraktmyndir. Þeir eldri muna
eftir September-sýningunni frægu
i Listamannaskálanum, og þótt
fleiri sýndu á þeirri sjíningu, og
sýndu abstrakt á þeirri tíð, þá
hefur þessi hópur haldið saman
og sýnt, að mig minnir, árlega og
nú f áttundu sinn.
1 Septem-hópnum eru margir
okkar   þekktustu   listamenn   af
kynslóð abstraktmanna, er kom
fram eftir striðið. Þetta eru lista-
menn, er hafa haft myndlistina að
ævistarfi, og hafa fyrir lifandis
löngu tekið Ut þroska og markað
sér sterka stefnu. Þaö er þvi
nokkuð erfitt fyrir þá, sem rita
um myndlist i blöð, að rita um þá
af mikilli undrun ár eftir ár. En
þo verður að segjasteins og er, að
þessi sýning er mjög áhrifamikil
og ljómar af gleði og fegurð.
Það sem einkum og sér i lagi
vakti athygli mina, var það, að
Kristján Daviðsson, sem oft er nú
stór i sniðum, á nU aðeins þrjár
smámyndir á Septem-syning-
unni, gjörðar með indversku
bleki.
Astæðan mun þó ekki sú, að
blekið séþrotið, heldur mun hann
i svipiim vera öðru að sintia.
Það sem mesta athygli vakti
voru trémyndir Sigurjóns Olafs-
sonar, sem á þarna hvorki meira
néminna en 19 skúlptUra, og sem
meira er.allar þessar myndir eru
gerðar á árunum 1980 og 1981, og
verður það að teljast mikil tré-
smfði, að ekki sé nú minnst á
þann listræna innblástur sem þar
er að finna.
Með einhverjum hætti eru
myndir Sigurjóns nU auðskiljan-
legri, (myndir úr tré), heldur en
var, meðan hann beitti blandaðri
tækni I gerð tréskuröarmynda. A
það bæði við um sérsmiðaöar
myndir, þar sem vandaður viður
er notaður til þess að gjöra mynd,
og eins þær myndir þar sem trjá-
bolir fá að vera trjábolir áfram,
þótt þeir hafi með smávægilegum
skurði verið gjörðir að listaverk-
um.
Vera kann, að einhverjum þyki
nú ekki mikið, að gjörð sé tæplega
ein mynd á mánuði, en við skoðun
verður annað uppi á teningnum. 1
sumum myndanna er augsýni-
lega lögð mjög mikil vinna i
handverkið, og maður undrast
þessa elju, þvi auðvitað gjörir
Sigur jón fleiri myndir, þvi hann
er nU eftirsóttur myndhöggvari.
Þá greinum við einnig tals-
verða breytingu hjá Valtý
Péturssyni. Hann styrkir nú form
sin mjög, eða stilfærsluna og má
einkum sjá það f myndum á
suðurvegg salarins. Hjá öðrum
eru breytingarnar minni, eða
a.m.k. ekki jafn auðgreindar, en
sem heild er þetta liklega áhrifa-
mesta sýning þeirra Septem-
manna til þessa.
Vera kann, að það eigi einhverr
þátti þessu, að nUna er rýmra um
þá, en þeir bjuggu þröngt i
Norræna husinu um skeið, þar
sem myndirnar rifust af veggj-
unum út af þrengslum.
Sýningunni         lýkur         20.
september.
Jénas Guðmundsson
Jónas
Guðmundsson
skrifar um
myndlist.
¦ A næsta ártug verða margfalt meiri breytingar á sviði upp-
lýsingamiðlunar en orftiö hafa á öllum sfðasta mannsaldri, hvort
sem mönuuiu llkar betur eða verr.
Aukið val og mun
sérhæfðari
miðlun upplýsinga
¦ islendingar, sem komnir
eru á efri ár muna þá tfft er
bækur og tiltölulega einhæf
vikublöð meft menningarefni
og niðursoðnum fréttum voru
eiuu fjölmiðlarnir, sem þeir
höfðu aðgang að.
Þeir, sem komnir eru yfir
miðjan aldur komust á legg
samtimis fyrstu dagblöðun-
um, sem hér hófu göngu sina á
öftrum tug aldarinnar.
Rúmlega fimmtugir tslend-
ingarfengu útvarpið I vöggu-
gjöf. Þar bættist I hópinn
hraðvirkur alhliða fjölmiðill,
sem hefur aukið útsendingar%
»tima sinn jat'ut og þétt siðustu
áratugina.
Fyrstu árgangar tslendinga
sem upplifðu það, að innlent
sjónvarp værikomið i hóp fjöl-
miftla hér á landi eru nú milli
tektar og tvltugs.
Nú er svo að vaxa úr grasi
kynslóð, sem litur á notkun
myndsegulbanda sem sjálf-
sagðan hlut og hcfur meft
þeirri tækni aftgang aft mun
meira sjónvarpsefni en sjón-
varpsstöft rikisins  sendir  út.
Samtlmis þessum meginá-
föngum islenskrar fjölmiftlun-
ar hafa blöftin stækkaft og efn-
isfjölbreytni þeirra aukist,
tlmaritunum hefur fjölgaft
geysilega og úrval innlendra
og erlendra bóka margfaldast
frá þvi sem var fyrir fáeinum
áratugum.
Þegar menn staldara við og
huga að þessari þróun gefur
auga leið að enginn kemst yfir
að gleypa I sig allt, sem mibl-
að er til fjöldans. Sjálfsögð og
eðlileg viðbrögð eru þau, að
fólk velji og hafni meira en
það hefur gert fram að þessu.
Börnin okkar munu velja af
meiri kostgæfni Ur upplýs-
ingaflóðinu en við höfum gert
og til þess að koma tíl móts við
óskir þeirra mun sérhæfing
upplýsingamiblunarinnar
aukast mjög á komandi árum.
Með aukinni tæknivæðingu
og örum breytingum i þjóðfé-
laginu þurfum við að hluta tíl
á annars konar upplýsingum
að halda en við nýtum mest I
dag og þessi aukna tækni mun
um leið verða til þess að við
getum fengið þær með öðru
mótí en algengast hefur verið
hingað til., 'Þar mun margs
konar fjarskiptatækni og ör-
tölvunotkun valda gerbylt-
ingu.
Um leið og við stefnum inn I
þessa nánustu framtið munu
mörk fjölmiðlunar og fræðslu-
mála verða óljósari og jafn-
f.ramt verður þá erfitt að
henda reiður á algengustu
hugtökum sem við notum á
sviði fjölmiðlunar um þessar
mundir. Hvað telst dagblað,
timarit, bók eba sjónvarp,
þegar megnið af fjölmiðlun-
inni birtist notandanum á skjá
á heimili hans eða vinnustað?
Einu gildir, hvort sem um er
að ræða fréttir, fræbslu, staft-
reyndir af ýmsu tagi, skáld-
verk eða afþreyingarefni.
Um þessi atriði mun ég
fjalla nánar I þessum dálkum
öðru hverju á næstunni, og fer
þvi ekki út I þá sálma frekar
að sinni. Megin atriðið var i
dag að sýna fram á þær breyt-
ingar sem orðið hafa i fjöl-
miblun það sem af er þessari
öld. Þær hafa komið stig af
stígi og er ólfku saman að
jafna um það, hvað yngstu ts-
lendingunum stendur til boða I
þessum efnum og við hvaft
hinir elstu ólust upp.
En breytingarnar, sem
verða á næsta áratug verfta
margfalt meiri en orftið hafa i
siðasta mannsaldri öllum, —
hvort sem mönnum lfkar bet-
ur eða verr. Þar er ekki um
neina framtiðarmúslk að
ræða, heldur hef ur þegar verið
lagður tæknilegur grund-
völlur að þessari þróun.
Færustu sérfræðingar viða
um heim hafa gert grein fyrir
þvi, sem koma skal, og er ekki
ástæða til að draga spár
þeirra I efa, þött mannkind-
inni hafi löngum reynst erfitt
að spá — sérstaklega um
framtiðina.
— ÓR.
Olaf ur Ragnarsson
skrifar

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24