Tíminn - 01.12.1944, Blaðsíða 6

Tíminn - 01.12.1944, Blaðsíða 6
430 TÍMINN, föstudaginn 1. des. 1944 101. lilaö Eins og horfir (Framhald af 3. síðu) Og skrif Morgunblaðsins um stjórnarandstöðuna eru hálf- vandræðaleg. Stundum telur blaðið sannað, að við Framsókn- armenn höfum með engu móti viljaðfara í ríkisstjórn og birtir bréflegt tilboð okkar um sam- starf við Sjálfstæðisflokkinn því tii sönnunar! Hinn daginn er Framsóknarflokkurinn sagður sárhryggur — já, alveg í öngum sínum! — yfir því að hafa lent í' stjórnarandstöðu. Einn daginn er sagt, að Framsóknarflokkur- inn sé eini flokkurinn, sem ó- , nauðsynlegur hafi verið í stjórn- inni. Annan, að það sé ábyrgð- arleysi af Framsóknarflokknum að vera í stjórnarandstöðu. Og þriðja daginn, að raunverulega sé engin stjórnarandstáða til. En ef blakað er við „nýsköpún- inni", sem virðist hafa tilhneig- ingu til að gufa upp í meðför- unum, grípur stjórnarliðið ein- kennilegur taugaóstyrkur. Þá er hrópað um „hrun'stefnu og hrakspármenn". Sagt, að Fram- sóknarflokkurinn sé að vinna illt verk með því að „leggja stein í götu nýsköpunarinnar", talið, að stjórnarandstaðan sé að espa menn til kauphækkana, draga úr einstaklingsframtakinu og koma þannig á ríkisrekstri. Hvers vegna þessi barnalegu skrif? Ef stjórnarstefnan væri heilbrigð, mundi hún, eins og allar stefnur, sem þannig eru, styrkjast við stjórnarandstöðu og rökræður. Það er alveg ljóst mál, að stjórnarstefnan er sú, að ekki komi að sök, þótt hækkað sé kaupið hjá þeim, sem eru hæst daunaðir (og þá sennilega siðar hjá þeim, sem lægra eru laun- aðir), þó að það hafi i för með sér vaxandi dýrtíð. Stjórnin mundi að sjálfsögðu ekki gera þetta, ef hún teldi víst, að hvorki fjárhagur ríkissjóðs né fram- leiðslunnar þoli þetta. En stjórn- arandstaðan, Framsóknarflokk- urinn, telur þetta ranga stefnu. Hann barðist fyrir stöðvun á landbúnaðarverði og kaupgjaldi sem fyrsta skrefi, og síðan nið- urfærslu dýrtíðarinnar, sem hann telur nauðsynlega. Það má ræða þessa stefnu með' ýmsu móti. Það var eitt dag- blaðanna hér í bænum, sem sagði alþekkta sögu af göml- um manni erlendum, sem keypti þorskhausa hér við land, þurrk- aði þá og seldi síðan dálítið ó- dyrara en hann hafði keypt. Þegar gamli maðurinn var spurður.hvernigþessi verzlunar- máti fengi staðizt, sagði karl- tetrið: „Mængden gör det". Veltan var svo mikil, að karl græddi þrátt fyrir allt. Margir þekkja þessa sögu og vita, hverhig rekstur gamla mannsins endaði. íslenzka þióðin framleiðir fyrst og fremst fisk og kjöt til útflutnings. Ef þjóðin fær til lengdar minna fyrir þessa vöru á erlendum markaði en það kostar að framleiða hana, er hætt við, að gróðinn verði álíka haldgóður og gróði gamla mannsins og endi svipað. Og það er ákaflega hætt við, að sama verði uppi á teningnum, þótt skipunum fjölgi og veltan auk- ist. Nýskipun í atvinnumálum þjóðarinnar er henni lífsnauð- syn og verður fyrst og fremst að vera í því fólgin, að koma þeim á eðlilegan fjárhagsgrund- völl. Meðan . dýrtíðin er ekki stöðvuð, heldur haldið áfram að auka hana, virðist okkur stjórnarandstæðingum tillögur ríkisstjórnarinnar um nýsköpun vera að nokkru leyti hvatning til þjóðarinnar um að taka upp verzlunaraðferð gamla manns- ins, sem keypti þorskhausana í Hrísey. Betur færi, að ríkis- stjórnin ætti eftír að sanna okkr ur, að þessi hugsunarháttur okkar sé úreltur eða eitthvert frámunalegt skilningsleysi. Má- ske að1 gamli maðurinn, sem ætl- aði sér að græða á því að selja þorskhausana sína lægra verði en hann keypti þá, hafi verið svona langt á undan sínum tíma. Er stjórnarandstaoa ónauðsynleg? Það er talsvert um það skrif- að, einkum af Morgunblaðinu, að það sé mikið ábyrgðarleysi af Framsóknarflokknum að vera í stjórnarandstöðu nú, þegar þjóðin hefði öll átt að samein- ast. Ég er ekki alveg viss um, að menn hugsi þetta mál, um stjórnarandstöðu eða samstarf allra flokka, nægilega skýrt. Þegar ríkisstjórnin var flutt inn í landið á sínum tíma og Hannes Hafstein tók við völd- um, varð' merkur maður til þess að halda því fram, að ekki hefði vel til tekizt um val á mannin- um. Færði hann það til, að Hannes Hafstein væri svo um- deildur flokksmaður, að fyrir þá sök hefði ekki reynzt urint að sameina allt þingið og þjóðina til fylgis við hina fyrstu inn- lendu stjórn. Þess hefði þó verið mikil þörf. Það var hinn mikli hæfileikamaður, Jón Hjaltalín skólastjóri, sem ritaði grein til að andmæla þessari skoðun og sagði, að ef hér hefði ekki verið til stjórnarandstaða, hefði þurft að búa hana til sem allra fyrst, því að þar sem engin stjórnar- andstaða væri, þróaðist gjarna margs konar spilling. Jón Hjaltalín var, eins og kunnugt er, ensk-menntaður maður. Bretar töldu sér að vísu nauðsynlegt að mynda þjóð- stjórn, þegar tvísýnt var um til- veru þeirra sem þjóðar. En allt bendir til, að þetta muni breyt- ast þegar styrjöldinni í Evrópu lýkur, og í Kanada, Bandaríkj- unum, Ástralíu og fleiri þjóð- löndum, sem nú eiga i styrjöld, hafa það ekki þótt hin hentug- ustu vinnubrögð að mynda þjóð- stjórn. Bretar nefna stjórnar- andstöðuna í brezka þinginu „Hinakonunglegu brezku stjórn- arandstöðu", og formaður henn- ar er launaður af ríkisfé. Því- líka nauðsyn teljaþæir stjórnar- andstöðuna til þess að tryggja heilbrigt stjórnarfar. En þó að við fslendingar tök- um ekki upp vinnuaðferðir Breta, þar sem þingræðið er þó talið einna heilbrigðast, þá ætti okkur a. m. k. ekki að gleymast það, að stjórnarandstaðan er jafn nauðsynleg okkur, — að minsta kosti þegar til lengdar lætur. Og ég hygg, að núver- andi stjórnarstefna sé ekki það holl þjóðinni né ráðherrarnir það miklu óskeikulli né heiðar- legri en almennt gerist, að stjórnarandstaða sé nú ónauð- synlegri en á dögum Hannesar Hafstein, eða að hún sé síður nauðsynleg en í öðrum þjóð- löndum. Framsóknarflokkurinn gegnir nú hlutverki stjórnarandstöð- unnar á Alþingi og meðal ís- lenzku þjóðarinnar. Það hlaut svo að verða vegna þess grund- vallarágreinings, sem er milli hans og stjórnarflokkanna, m. a. í dýrtíðar- og atvinnmálum þjóðarinnar. Stjórnarandstaðan mun^sýna festu og hófsemi í málflutningi — og þó verða jafnframt í sam- ræmi við það, sem verk ríkis- stjórnarinnar og málgögn henn- ar gefa tilefni til. Baðstofuhjal (Framhald af 4. síðu) að á fyrsta barnatímann og verið ó- ánægður með hann. Hann kann ekki við að láta snúa út úr kvæðinu „ís- land farsældar frón" og segja börn- unum, að það sé eftír Sigurð Breið- fjörð. Það finnst honum lélegt grín. Hann vill líka láta Sigurð og Vilhjám tala sinn í hvoru lagi um daginn og veginn, en getur þess um leið, að báðir séu þeir snjallir ræðumenn og útvarps- prýði, einkum sá fyrrnefndi. Landa- fræði Póllands þykir-honum orðin of löng, þótt fróðleg sé, en leikritin miklu betri en í fyrra, og feginn er hann, að Helgi Hjörvar skuli nú vera byrjaður á nýrri útvarpssögu. Biður líka að skila þakklæti til Jónasar Þorbergs- sonar fyrir ræðuna og upplesturinn um Gretti og til Einars fyrir Laxdælu. ÉG VIL BÆTA ÞVÍ VIÐ, að í vetur hefir komið nýr maður í útvarpið, sem gott er að hlusta á. Það er Frið- geir Berg með ferðasögu íslenzku inn- flytjendanna til Vesturheims. Góð var líka saga sr. Ásmundar á Hálsi' um fyrstu kirkjuferðina hans að Laufási. Menn eru fljótir að gleyma, allt of fljótir, og það er þakkarvert af þeim, sem muna þjóðlífið fyrrum og þá at- burði, sem nú eru að fyrnast, að rifja upp fyrir yngri kynslóðum, hvernig „einu sinni var" að eiga heima á ís- landi. Ljúkum við svo .þessu tali í dag. GULLBRÚÐKAUP Hjonin a Brekku í Gufiudalssveit Gullbrúðkaup áttu 29. nóv. Guðrún Halldórsdóttir og And- rés Ólafsson hreppstjóri á Brekku í Gufudalssveit.Þau gift- ust 29. nóv. 1894 og hófu bú- skap að Gróunesi í Gufudals- hreppi en fluttust að Brekku í sömu sveit 1904 og hafa búið þar síðan. áttu einn son, sem Halldör hét. Hann var settur til mennta og var langt kominn með nám í lagadeild Háskólans, er hann lézt ungur að aldri. Fráfall hans var foreldrum hans hinn mesti harmur og öllum eftirsjá, sem i til hans þekktu. Andrés Ólafsson er maður. Guðrún Halldórsdóttir Þau hjónin hafa notið al- m*nnra vinsælda og er b^eimili þeirra rómað fyrir alúðlegar móttökur gesta, en þeir hafa verið margir, serri þar h'afa bor- ið að garði öll búskaparár þeirra á Brekku. Ávallt hafa móttök- urnar verið þær sömu og ein- kennast af alúð og umhyggju. Eins og hröktum ferðamanni hlýnar, þegar hann er seztur að i hlý hús, eins ylnar hugur gests- ins við hugulsemi og alúð hús- móðurinnar, sem þrátt fyrir veika heilsu, lætur aldrei -und- ir höfuð leggjast að hugsa um vellíðan gesta sinna. Halldör, faðir Guðrúnar, var sonur Bjarna prests í Garpsdal, en séra Bjarni var sonur séra Eggerts Bjarnasonar landlæknis Pálssonar. Guðrún Halldórsdótt- ir og Halla sál. skáldkona á Laugabóli voru því bræðradætur. Ólafur, faðir Andrésar, var Andrésson bónda í Gautsdal í Geiradalshreppi. Ólafur bjó í Bæ í Króksfirði og síðar á Gautshamri í Strandasýslu. ¦— Andrés hefir búið á Brekku frá 1904 og hefir rekið þar búskap af miklum dugnaði, enda hefir hann verið gripa-maður til allr- ar vinnu og hinn mesti þrek- maður eins og hann á kyn til, því að faðir hans og afi voru orðlagðir kraftamenn. Ingibjörg systir Ólafs, föður Andrésar. var móðir Snæbjarn- ar í Hergilsey og voru þeir því systkinasynir að skyldleika Andrés og Snæbjörn. Þau hjón, Guðrún og Andrés, Samhand ísl. samvinnufélaga. III. Samvinnumenn, aukið þekkingu yðar á skipulagi og starfshátt- um samvinnufélaga. Hjá Bréfaskóla S. í. S. eig- ið þér kost á fræðslu um þetta efni. Andrés Ólafsson hæglátur í framkomu en frem- ur hlédrægur, en vekur traust allra þeirra, er honum kynnast. Hann hefir gegnt margháttuð- uin trúnaðarstörfum og hefir leyst þau af hendi með hinni mestu samvizkusemi.Hreppstjóri i Gufudalshreppi hefir Andrés vorið frá 1915 og sýslunefndar- maður frá 1916. Sat um skeið í hreppsnefnd og var þá oddviti, en baðst undan því þegar hann gat vegna aldurs. Hann hefir starfað i fasteignamats- nefndum Austur-Barðastrand- arsýslu 1918, 1928 og 1938. For- maður búnaðarfélags i Gufu- dalshreppi hefir hann verið síðan það var endurreist 1927. Hann hefir um 30 ára skeið verið forvígismaður sinnar sveitar bæði heima fyrir og út- ávið. Nú á yfilrstandandi ári var hann sæmdur riddarakrossi Fálkaorðunnar. Sveitungar þeirra hjóna og fjolmargir menn fjær og nær, sem notið hafa gestrisni og al- úðar á heimili þeirra, einnig margir, sem notið hafa góðrar kynningar við Andrés í ' sam- starfi á mörgum undanförnum árum, munu hafa sent kveðj- ur til þeirra hjóna á þessum heiðursdegi og óskað «þess, að starfa þeirra njóti sem lengst við og að ævikvöld þeirra yrði sem fegurst að verða má í þess- um sorganna heimi. Svo sem guð hefir blessað störf þeirra, svo munu menn- irnir blessa minningu þeirra. Ó, A. Hugheilar kveðjur og þa'ftdr til allra hinna mörgu nær og fjær, sem auðsýndu okkur samúð óg vinarhug við and- lát og jarðarför móður okkar og tengdamóður, Önnu Gr. Kvaran. Alveg sérstaklega viljum við þakka hinum gömlu sveit- ungum hennar í Skagafirði, sem enn einu sinni sýndu tryggá vináttu í hennar garð, með því að mæta fjöl- mennir yið jarðarförina, þrátt fyrir fjarlægðina. Börn og tengdasynir. Krossviður » Plötustærð 4X5 ensk fet. Verð kr. 31.00 pr. plötu. Kaupfélag Eyíírðinga ByggÍDgarvorndeíld Kápubúðin, Laugaveg 35 Mikið úrval af kápum og fullorðna og börn. Mjög ódýrt fyrir jólin. Einnig dagkjólar, eftirmiðdagskjólar og kvöldkjólar. Mikið af nýtízku kventöskum, undirfötum, silkisokkum, náttkjólum og kvenhönskum. — Sent seiíííi póstkröfu um land allt. — Raítækj a vínnustoí an Selíossí framkvæmir allskonar rafvirkjjastörf. Skáldverk, sem ekki lætur ósoortið hjarta eins einasta manns: K A T R ¦ \ Látlaus, hrífandi og ógleymanleg bók um konu, sem á margar systur í lífinu sjálfu, ein víðkunnasta skáldsaga, sem út hefir komið á Norðurlöndum á síðari árum. Höfundurinn, SALLY SALMINEN, var óþekkt eldhússtúlka á heimili miljónamærings í New York, þegar bók þessi kom út, en hún hlaut fyrstu verðlaun í skáldsagnasamkeppni, sem tvö stærstu bókaforlög í Stokkhólmi og Helsingfors efndu til. í einu \etfangi varð nafn álenzku stúlkunnar á allra vörum og bók hennar hefir verið þýdd á mál flestra menningarþjóða. Bók Sallu Salminen er allt í senn, fögur, áíukunleg og sönn. Hinar frábaeru vinsœld- ir hennar eiga fyrst og fremst rœtur sínar a& rekja til þess, hve Katrín á margar systur í lífinu sjálfu. Skálholtsprentsmiðja h.L

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.