Tíminn - 29.04.1952, Blaðsíða 5

>5. blað.
TÍMINN, þriðjudagznn 29. apríl 1952.
5.
Þriðjud. 29. tipríl
Misheppnað hnupl
Það fór eins og Tíminn
hafði spáð. Sjálfstæöisflokk-
urinn ætlar að reyna að þakka
sér framgang áburðarverk-
smiðjumálsins og þó alveg sér
staklega nýsköpunarstjórn-
inni(!)
Hér í blaðinu var saga á-
burðarverksmiðjumálsins laus
iega rifjuð upp fyrir skömmu.
Fréttir frá starfsemi S.Þ.:
Endurreisn landbúnaðar í Kóreu
\ i
Starfsemi Alþjóðabankans — Fólksflutning'
ar frá Evrópn — Heimsframleiðslan vex
I
í fréttayfirliti frá upplýs- var orðið ófáanlegt eftir því
ingaskrifstofu S.Þ. í Kaup- sem leið á styrjöldina, og frá
mannahöfn, er brugðið upp hinu nýja tilraunabúi héraðsins
allglöggri mynd af kjörum hefir Kwan fengið Berkshire-
bænda í Suður-Kóreu, er búið svín, mjólkurkýr af Holstein-
hafa í þeim héruðum, þar sem kyni og ítölsk hænsni. j
styrjöldin hefir geisað. Þetta er ( Kwan hefir tekið upp sam.
gert í grein frá fréttamanni, Vinnu við nágranna sína um
sem dvalið hefir þar eystra og hænsnaræktina. Þeir hafa fest,
hljóðar hún á þessa leið.
kaup á 1400 hænsnaungum, sem ‘
SYNGMAN RHEE,
forseti Suður-Kóreu
Míðaldahugsun
(Framhald af 4. síðu)
komna og góða samvinna
þings og stjórnar fari út um
þúfur. Þessu er því til að’
svara, að stjórnarskrárfélög-
in telja mikilsverðara að
koma i veg fyxúr slíkt ástand
heldur en lækna það. Til sam
anburðar má nefna, að nátt-
úrulækningafélögin telja skyn
samlegra að koma í veg fyrir
sjúkdómana heldur en að
lækna þá. Auk þess benti ég
á í grein minni, að heppilegra
væri að forseta- og þingkosn
ingar færu fram á vixl á
tveggja ára fresti.
Enn segir H. V.: „Það er
þess vegna órökrétt og raun-
ar fullkomin fjarstæða að
Bóndinn Kwan II Kim hef kostað hafa
sem svarar sex ísl.
_________________________ ir ræktað sömu fimm hektara krónum hver og síðan stofnað
A árunum fyrir styrjöldina! mestallt sút hf. 1 hu ætt- með sér hænsnaræktarfélag ogj
var fvrir atbeina Hermanns!llðl hefU ætt hans att kessa er Kwan formaður þess. Skil-!
Jónassonar, sem þá var land-1 S^baugs^Fram ^Tð^ 25 yrSÍ “ að-ala bennan stofn bóta á stærstu höfn landsins, gera ráð fyrir báðum málskot-
, . * . v. .. .. . breiddaioaugs. rram ao zo. upp eru mjog erfið, en Kwaix Caliao.
bunaðarraðherra.hafisthandajjúní, 1950 var Kwan gildur hefir þó getaJ gert við hænsna
um undirbúning að byggingu bóndi, því að fimm hfektarar hus sin með aðstoð 12 barna Heildarián Albióðabankans
áburðarverksmiðju. Bjarni As lands í Kóreu er álitleg lands- sinna Honum hefir gengið upp
geirsson, Sigurður Jónasson j spilda. og oftast var uppskeran eidisstarfið vel og aðeins 3% af
og fleiri slíkir áhugamenn1 at hrísgrjónum, maís, soyabaun Ungunum hafa drepizt. Þegar
unnu að því máli. Það hlaut'um husl mikl1 ?g góð‘ Auk ungarnir eru orðnir stórir, verð
þá engan stuðning Sjálfstæð- ?ess atti Kwan rumleSa 2000, ur þeim skipt milli bændanna,
ismanna, nema síður
um í senn.“ Þessi setning er
tvíræð. Samkvæmt því, sem á
eftir kemur, virðist hún eiga
að tákna, að „órökrétt sé og
raunar fullkomin fjarstæða“
nema siöur væri.
Vegna styrjaldarinnar lagðist; Tæpri viku eftir innrás Norð
þess átti Kwan rúmlega 2000
hænsni. , I sem lagt hafa fé í þetta sam-
En allt þetta gleypti stríðið. Vinnufélag.
þetta mál til hliðar um skeið,! ur-Kóreumanna var Kwan og
Seinustu lán
en þegar Vilhjálmur Þór var fjölskylda hans á flótta suður
landbúnaðarráðherra á árun'á bóginn. Þar héldu þau til í Alþjóðabankans.
um 1942-44 tók hann það upp | Þr)J^xmauu®V.
að nýju. Hann fékk sérfræð-
nema orðið 1.326
millj. dollurum.
Bankinn hefir nú samtals að hafa stjórnarskrána þann-
lánað út !.326 millj. dollara. ig. úr gargj gerða.að bæði „mál
Starfsemi bankans er þo ekki . fj ,. comtímiq
bundin við lánveitingar einar. sKorul geti gerzt samtimis,
Bankinn sendir sérfræðinga út en Þá er H. V. jafnframt far-
til að kynna sér efnahag og rnn ai® löðrunga tillögur fjórð
framleiðslugetu i löndum, þar ungsþinganna, enda bætir
Ættaróðalið var
sem rikisstjórnin óskar eftir hann við: „Ef tryggara þætti,
Alþjóðabanki S.Þ. lagði stór-! tæknilegri aðstoð. Heill hópur j yirðist mega ákveða, að þjóð-
óþekkjan-'an skerf í reiðu fé til friðsam- j sérfræðinga hefir þannig j aratkvæði um lög skuli niður
ing til þess að gera áætlun ■legt’ er hau komu öaka. Hús íegrar samvinnu á fyrstu þi-em- kynnt sér aðstæður í írak og (faiia; ef ákveðnar eru kosn-
G ® trnrn í vucfnvn ímncthrciH . -x- 1___ •___ ' tnmi7.f. a A Vxoirri mAn rcfnAn a A
um
hve-e-ine-,, ðh,iraE.rvprk Iln voru 1 rústum> uppskeran ur mánuðum þessa árs. Frá komizt að þeirri niðurstöðu, að
uyggmgu aouxoai verx-, þrunnin og ekki sast tangur nfe nýári hefir bankinn veitt lán ’ efnahagslegir möguleikar séu
m AfY 10 ÍYrtl PlAn v, A 1 „ . _ , . " ..........
smiðju og lagði síðan fyrir Alitetur af þinum dýrmætu hænsn samtals að upphæð 94.400.000! miklir þar i landi.
þingi frumvarp um byggingu1
áburðarverksmiðju á grund-
velli þeirrar áætlunar. Jafn-
framt«fékk hann því til leiðar
komið, að tekin var upp í fjár
lagafrumvarpiö fyrirmæli um
ákveðna fjáryeitingu til bygg
ingar áburðarverksmiðju.
Þetta frumvarp lá fyrir
þinginu, þegar nýsköpunar-
stjórnin kom til valda haust-
ið 1944. Þess hefði mátt
vænta, að hún tæki því opn-
um örmum, því að fátt sam-
í-ýmdist betur stefnuyfirlýs-
ingu hennar en að hrinda
fram áburðarverksmiðjumál-
inu. Slíku var hinsvegar ekki
að heilsa. Fyrsta verk henn-
ar í sambandi við það var að
láta vísa frumvarpinu frá
með þeirri forsendu, að það
þarfnaðist meiri athugunar,
er nýbyggingarráð skyldi ann
ast um. Þessi frávísunartil-
talag var samþykkt. í þinginu
5. febrúar 1945. Ef frávísunin
hefði verið byggð á
heilindum, hefði nýbygginga
ráð hafist fljótlega
um þessa athugun, en meira
en heilt ár leið, án þess að
það skipti sér nokkuð af mál-
inu til gagns. Rétt fyrir kosn-
ingarnar 1946 skipaði það loks
nefnd, sem átti að skila áliti unarliöinu sameinuðu. Með
um Kwans. En Kwan var þi-aut ( dollara — eða um 1500 milljón | Annar hópur sérfræðinga fór
seigur og sáði á ný, en tvíveg- ir islenzkra króna. Eitt lán var, til Jamaica og um þessar mund
is varð hann °g fjölslryldaii að Veitt i Evrópu — hollenzka flug ir vinna margir starfsmenn
félaginu KLM, sem fékk 7 millj: bankans í Ástralíu við að ganga
ónir dollara til kaupa á nýj- j frá efnahagsáætlun. Árið 1950
um flugvélum. Félagið á nú að' fékk Ástralía allstórt lán frá
flýja á ný frá jörðmni. í bæði
skiptin skildu þau eftir sána
akra og í bæði skiptin var upp-
| skeran eyðilögð, er fjölskyldan
kom heim.
í dag er gróður á ökrum
Kwans og að þessu sinni treysta
allir því, að hægt verði að ná
uppskerupni í hús. Frttmtið-
arvonir landbúnaðarins í Suð-
ur-Kóreu eru tengdar við sam-
starf bændanna á grundvelli
samvinnu og ef kleift reynist að
koma fótunum undir landbún-
aðinn, er einnig von um að geta
bætt lífskjör landsmanna, sem
um þessar mundir hafa tæp-
lega næg matvæli til að seðja
hungur sitt.
Unnið á samvinnu-
grundvelli.
Meðan hermenn S.Þ. halda
víglínunni og samningum er
haldið áfram í Panmunjom, að-
eins 150 kílómetrum norðar,
vinnur Kóreunefnd S.Þ., sem
annast aðstoð við óbreytta borg
ara, í samráði við stjórn Suð-
handa j ur-Kóreu að því að koma sem
‘ flestu í eðlilegt horf í daglegu
lífi borgaranna. Kwan hefir þeg
ay verið útvegað útsæði, sem
skipta um vélakost í flugflota' bankanum og nú er verið að
sínum og hefir á prjónunum á-
ætlanir um aukna starfsemi á
alþjóðlegum flugleiöum á kom-
andi árum. Lán þetta er í fullu
samræmi viö grundvallarhug-
sjón bankans: Að efla með fjár
festingu fyrirtæki, sem þjóna
alþjóðlegum tilgangi.
ganga frá áætlunum um frek-
(Framliald á 6. síðu.)
Raddir nábáanna
ingar forseta og Alþingis“.
Hætt er við, að mesti ljóm-
inn fari af „málskotsrétti for
setans“ með þessu móti. For-
setinn yrði hreinlega undir-
lægja þingsins, af því aö al-
þingi gæti þá alltaf komið i
veg fyrir þjóðaratkvæða-
greiðslu með því að sam-
þykkja vantraust á forsetann.
H. V. heldur enn áfram:
„Ef menn óttast svo mjög, að
Alþingi muni þegar, eftir að
lög hafa fallið við þjóðarat-
kvæðagreiðslu, setja hin
Alþýðublaðið ræðir um það
í forustugrein á sunnudag, aðjsömu lög að nýju, eins og G.
Ýms ríki fengu stór lán. Pak-| af 170 þus stríösföngum, sem J. gerir ráð fyrir, virðist ekk-
lántakenda 'og'henfTenglð!eru 1 haIdi hjá S‘ Þ' 1 Kóreu,! ert athugavert við það, að á-
milljónir dollara til endurbóS neita 100 ÞÚS‘ aS hverfa heimjkveöa hremlega, að slxk laga-
á járnbrautarkerfi landsins. Þar,aftur- haS seglr m- a- um or- , setnmg se oheimil a. m. um
sem mikill hluti af efni til þess sakir þessa: .t.ilt.ekin tlmn“
arra umbóta verður keypt í
Frakklandi, hefir franska
stjórnin samþykkt, að 12 millj-
ónir dollara af framlagi Frakka
til bankans verði notaðar til
að tryggja greiðslu á þessu efni
til járnbrautanna. Bankinn
veitti Suður-Rhodesíu einnig
lán að upphæð 28 milljónir doll
ar, sem nota skal til að koma
upp nýjurn raforkuverum til að
framleiða rafmagn til nýs iðn-
aðar. Mexíkó fékk 29,7 milljón-
ír til rafvirkjunarframkvæmda
og Perú 2,5 milljónir til endur-
„Kommúnistar beita jafn- ; Samkvæmt þessu yrði unnt
an þeim áróðri, að ástandið ájað hafa áhrif á löggjafarvald
Vesturlöndum sé hið hrylli- j ið tiltekinn tíma fram i fram
legasta öngþveiti, og auk þess tíðina. Mun slikt sennilega
hafa þeir lagt mikla áherzlu' vera ný kenning.
Nú er málflutningur H. V.
kominn á það stig, að hann er
um málið. Sú nefnd hafði lít
3ð eða ekkert gert, þegar
stjórnin hrökklaðist frá.
Þetta er þó ekki öll sagan
af þessum afskiptum nýsköp
unarstjórnarinnar. Hún lét
sér ekki aðeins nægja að
stinga áburðarverksmiðju-
frumvarpinu undir stól með
þeirri forsendu, að það þyrfti
nánari athugun. Hún lét einn
ig fella niður úr fjárlagafrum
varpinu ákvæði um fast fram
lag til áburðarverksmiðjunn-
ar. í staðinn var henni heim-
ilað að leggja fyrir nokkurt
fé í þessu skyni, en vitanlega
var sú heimild aldrei notuð.
Það sýndi og bezt, að ætlun
hennar var að stinga málinu
alveg undir stól, að nokkrir
þingmenn báru þá breytingar
tillögu fram við frávísunartil
lögu hennar, að athuguninni,
sem hún var byggð á, skyldi
lokið fyrir haustþing 1945 og
málið fá þá endanlega af-
greiðslu. Þessi breytingartil-
laga var felld af öllu nýsköp-
því var sýnt og sannað,. að
ætlunin var að svæfa málið,
eins og líka kom á daginn.
Nýsköpunarstjórin gerði
þannig sitt til að tefja og
eyðileggja áburðarverk-
smiðjumálið. Vegna vin-
sælda þess, þorði hún ekki
að ráðast beint gegn því,
heldur var veifað gömlu aft
urhaldsröksemdinni „að mál
ið þyrfti meiri athugun“.
Vegna þessarar ráðabreytni
nýsköpunarst jórnarinnar var
öllum stríðsgróðanum eytt,
án þess að einn eyrir færi
til áburðarverksmiðjunnar
eða raforkuvera, sem hún
og önnur stóriðja gæti grund
vallast á. Fyrir aðeins nokk
urn hluta stríðsgróðans
hefði þó vel mátt koma þess
um mannvirkjum upp, án
nokkurrar hjálpar annars-
staðar frá. I staðinn var
stríðsgróðanum eytt að veru
legu leyti í fánýta hluti,
framkvæmdir þessar urðu
miklu dýrari og til þeirra
þurfti erlent gjafafé. Vissu-
lega er ekki ofsagt, að þessi
meðferð á stríðsgróðanum
sé einn versti glæpurinn, er
íslenzku fjármála- og at-
vinnulífi hefir nokkru sinni
verið unninn.
Eftir að Framsóknarflokk-
urinn kom aftur í stjórn 1947,
hefir það veriö eitt af skilyrð
um hans fyrir stj órnarþátt-
tökunni, að unnið yrði að
framkvæmd áburðarverk-
smiðjumálsins af fullri ein-
lægni. Þessvegna er þetta mál
nú að komast í höfn. Þetta
veit líka þjóðin og þessvegna
mun Sjálfstæðisflokkurinn
verða sér til aðhláturs og
skammar fyrir að reyna að
eigna sér þessa framkvæmd,
sem hann tafði og hindraði
á að lýsa grimmd og villi-
mennsku Sameinuðu þjóð-!
anna í Kóreustyrjöldinni. Her . .
mennirnir frá Kína og Norður fallnn aS viöuikenna sumar
Kóreu hafa haft þennan áróð glompurnar í tillögum fjórð-
ur í veganesti, þegar þeir ungsþinganna. Ekki vill hann
lögðu upp í styrjöldina. En þó fella burt þau atriði, sem
stríðsfangarnir úr hópi jieirra glompunum valda, heldur vill
hafa að sjálfsögðu sannfærzt: hann setja viðauka, sem
um, að þessi áróður er ekkert kunna ag hafa nýja galla í
annað en blekking og lygi. Þeir
haía ekki sætt grimd og villi-
mennsku eins og þeir áttu
von á, heldur aðbúð hins sið-
aða heims. Þeir geta gert sam-
för með sér, sem aftur leiða
af sér nýja viðauka o. s. frv.
Þessu likur var hugsunar-
háttur stjörnufræöinganna á
anburð, sem ekki er á valdi (miðöldum. Þeir álitu að jörð-
annarra af þegnum ríkjanna in væri miðpunktur alheims-
innan járntjaldsins. Hann hef! ins 0g sól, tungl og stjörn-
ir opnað augu þeirra með
þeim afleiðingum, að 10 af
hverjum 17 neita að hverfa
heim. Þeir vúa, hverju þeir
sleppa og hvað þeir hreppa.
Þessi afstaða stríðsfanganna
i Kóreu varpar nýju ljósi á
það íyrirbæri, að sífelldur
flóttamannástraumur liggur
frá austri til vesturs. Hún sýn
ir, hvað er að gerast i löndun
uni austan járntjaldsins, og
hvert það sæluriki er, sem út-
sendarar Rússa á Vesturlönd
uni eru að lofsyngja og fegra.
í þessu sambandi eru öll orð
óþörf. Verkin tala og vitna
gegn áróðri kommúnista."
Alþýðublaðið segir að lok-
meðan hægt var að koma um, að hér muni líka að finna
henni fram á miklu ódýrari
hátt og án nokkurrar hjálpar
skýringuna á því, að Rúss-
land er lokað ferðamönnum
erlendis frá. Þótt þjóðin sé og að Rússar leyfa ekki held-
orðin mörgu vön frá hans ur ferðalög til útlanda. Þeir
hendi í þessum efnum er hér
boðið ofmikið af slíku góð-
gæti.
vilja ekki sýna mismuninn,
sem er á lífsþægindum vestan
og austan járntjalds.
ur gengju kringum liana i
hringbrautum. Þegar athugan
ir leiddu í ljós, að þetta gat
ekki staðizt, bættum þeir að-
eins við nýjum og nýjum auka.
hringbrautum, „som rullede
pá hverandre“.
Kóperníkus áleit hins veg-
ar, að einfaldasta lausnin
væri sennulegust, og þess
vegna áleit hann sólina vera
miöpunkt sólkerfisins.
Stj órnarskrárf élögin álíta
líkt og Kóperníkus á sinum
tíma, að einfaldasta lausnin
sé bezt í stjórnarskrármál-
inu, en H. V. er á annarri skoð
un.
Hjálmar Vilhjálmsson seg-
ir að lokum, að „umræður um
ágreininginn skerpi skilning-
inn“, Vonandi er að hans skiln.
ingu sé ekki undantekning
frá þeirri reglu.
Reykjavík, 21. apríl 1952 J