Tíminn - 16.01.1955, Blaðsíða 2

Tíminn - 16.01.1955, Blaðsíða 2
2. TÍMINN, sunnudaginn 16. janúar 1955. 12. blað. NýbókuniArabiu-Lawrence9þar sei ann er talinn falsari og skrum í París er nykomin á markað bók um brezku hetjuna, Ara bíur-Lawrence. í þ.essari bók skýtur nokkuð skökku við um hið álit, sem Lawrence hafði á sér. Þjóðsögurnar um Iiann hljóðuðu upp á þúsund eyðimerkur leiðangra. Hann var prins af Mekka og hélt því sjálfur fram, að hann hefði breytt gangi sögunnar og næstum af eigin rammleik sett konunga :í hásæti. í þessari nýju bók segir að Arabíu-Lawrence hafi tpkki verið annað en gáfaður falsari, einn sá mesti, sem isögur fari af á þessari öld. Brezku blöðin flytja feitletraðar íorsíðufregnir af bókinni og því, hvernig hinni brezku hetju jhafi verið hnykkt niður. Höfundur þessarar djörfu bókar er Richard Adlington, kunnur sagn ;Frœðingur og rithöfundur. Adling- ton er brezkur, en bókin kom út í 'París í fyrri viku og er á frönsku. Bókin hefir þegar vakið geysiat- '.nygli og því er spáð, að hún eigi eftir að ná heimsfrægð, ekki síður en Arabíu-Lawrence. Bókin mun .'íoma út 1 Englandi síðast í þess- am mánuði. og nefnast „Arabíu- Lawrence — ævisöguleg athugun". Franska útgáfan ber eftirfarandi ;!etrun á kápu: Hið einstæða fals- Híf manns, sem var hinn mikli ó- 'vinur Frakklands í austri. (Það verður varla séð, hvernig þessi orð ;:á staðist, ef maðurinn hefir verið áhrifalaus falsari). Sunnur höfundur. AdHngton er kunnur höfundur, ¦'sextíu og þriggja ára gamall og tví i.iiftur. Hann skrifaði bókina „Hetju uauði", sem er sögð af mörgum vera bezt heppnaða stríðssagan. Aldington er langdvölum erlendis og hefir ferðazt mikið meS Aröb- '.im um eyðimerkurnar, á þeim slóð :nn, sem Arabíu-Lavírence gat sér .mestrar frægðar. Tvímælalaust :mun bókin vekja miklai* deilur og ver'ða mótmælt af vinum Lawrence og þeim, sem hafa ritað um ævi fians. Hégómagirníl. 'Aldington heldur því fram, að um cuttugu ára bil, hafi Arabíu-Law- rence komið heiminum til að trúa appspunnum sögum um karl- mennsku sína, þegar hann var á Útvctrpih Útvarpið í dag. Pastir liðir eins og venjulega. 11.00 Mesa í Fríkirkjunni (Prestur: Séra Þorsteinn Björnsson.) ;i3.15 Erindi: Hugleiðingar um Háva mál frá sálfræðilegu og sið- fræðilegu sjónarmiði; fyrra er indi (Símon Jóh. Ágústsson prófessor). .18.30 Tónleikár (plötur). 20.20 Tónleikar: Blásturskvintett úr Sinfón.'uhljómsveitinni í Phila delphia leikur (Hljóðritað á tónleikum í Austurbæjarbíói 1. júní s. 1.). líl.OOÚtvarpsleikrit eftir Halldór Stefánsson. — Leikstjóri: Ein- ar Pálsson. 32.05 Danslög (plötur). .23.30 Dagskrárlok. 'ÍJtvarpið á morgun. .'!3.15Búnaðarþáttur: Nokkur at- riði um fjárhagsafkomu og mismunandi bústærð (Eyvind ur Jónsson forstöðumaður bú- reikningaskrifstofunnar). .18.55 Skákþáttur (Guðm. Arnlaugs- son). :l9.15Tónleikar: Lög úr kvikmynd- um (pléíur). r , 20.30 ÚtvarjDshljómsveitin leikur. 28.50 Um daginn o^ veginn (Guðrún Stefánsdóttir blaðamaður). 21.10 Einsöngur: Guðrún Þorsteins dóttir syngur. 21.39Útvarpssagan: „Vorköld jörð' eftir Ólaf Jóh. Sigurðsson; ni. (Helgi Hjörvar). 22.18 íslenzk »álþróun: Mállýzkur (Jó« Aðalsteinn Jóasson cand. mag.). 22.25 Létt lög (plöbur). 23.10 Daaskráiiok. sama tíma ekki annað en lítill kall haldinn brjálæðislegri hégóma- girnd og þyrstur i opinbera viður- kenningu. í bókinni er Arabíu-Law rence lýst sem skrumara, sem ekki einasta kom á loft hróðurs- söguni um sjálfan sig, heldur vann einnig það sem hann mátti cegn Frökkum, er þá yoru bandamenn Breta (í heimsstyrjöldinni fyrri). Aldington sej,ir ennfremur, að Ara- bíu-Lawrence hafi látið það berast til Georgs fimmta, Bretakóngs, að svo gæti farið, að hann yrði neydd ur til að ber.jast «egn Brétum, ef brezka stjórnin yrði ekki við til- teknum. kröfum arabískra vina hans. Etns og Vellý;ni-Bjarni. Það skeði, er Arabíu-Lawrence var generáll í Trans;órdan:u 1921, að tíu.þúsund pund týndust úr fjár hirzlum þeim, sem hann hafði um sjón með. Gat hann ekki gert grein fyrir því, hvað hafði orðið af þessu fé. Er hann ski'aði af sér haíði hann eytt hundrað þúsund pund- um á þremur mánuðum og voru týndu tíu þúsundirnar í þeim faln- ar. Aldington segir ennfremur, að hin fræga Arabauppreisn í eyði- mörkinni, en Lawrence hélt því fram að með henni hefði hann endurskapað hin nærlig?jandi Aust urlönd, hafi ekki verið annað en smávegis skæruhernaður, sem eng- in sérleg áhrif hefði haft á stríðið við.Tyrki. Ennfremur, að bók Law- rence um uppreisnina, verði nú a3 meiru og minna leyti að teljast til skáldsagnagerðar, enda segir Ald- ington, að' Lawrence hafi verið þannig gerður og enda viðurkennt, að hann vissi stundum ekki hvar staðreyndirnar enduðu og skáld- skapurinn tæki við. Ætlaði að rita revisögu hans. Aldington skýrir frá því, að hann hafi í fyrstu hugsað sér að rita ævisögu Arabíu-Lawrence. í rann- sóknum sínum í sambandi viö þetta fyrirhugaða verk, hnaut hann um ýmsar missagnir og fór fyrir alvöru að gacnrýna manninn, þegar hann komst að raun imi, að sumt af þess um missögnum var rakið til manns ins sjálfs. Lawrence mun hafa hald ið því fram, að árið 1925 hafi hon- um staðið til boða há opinber staða í Egyptalandi fyrir brezka ríkið. Aldington komst að því, að þetta voru ósannindi og grunsemdir hans vökauðu. Þannig hóldu rann- sóknir áfram að leiða í Ijós mis- sagnir, unz Aldington komst að raun um, að þessi brezka hetja og samiandi* hans var ekki annað en falsari. Sumar sögur hans voru hreinn tilbúningur, aðrar skapað- ar af litlu tilefni og sumar með sann Ieiksbroti en fáar með öllu sannar. Segir síðan í bók Aldingtons: „Þessi gloppótti ferill mun líklegast aldrei verða upplýstur. Það var þa'ð sem Lawrence vildi, enda ól það á hé- gómagirnd hans og þrá hans eftir yfirburðum meðan það leiddi at- hyglina frá leyndarmáli hans." Aldington heldur því nefnilega fram, aö tiltekið leyndarmál sé á bak við þetta — fjölskylduleyndar- mál. Þetta leysdarmál hrjáði Law- rence árum saman og ^ýrir ef til vill nafnahreytingar hans yfir í T. E. Shaw o£ síðan Ross. Segir í bók inni að sekt&rtilfinnins hafi hrund ið Lawreríce út í þau óskemmtileg- «jgm«œœaæ;«sœ«3ggœ«ggœa«^^ ARABIU-LAWRENCE brezk hetja setur ofan heit og karlmennskuleysi að telja sig ofurmenni. Ein af missögnunum er sú, að Lawrence þakkaði sér áætlunina, sem gekk undir nafninu „Bjargið "Galipoli", sem var um lendingu Bandamanna við Alexancíretta í Sz'rlandi. Aldington komst að þvi, að þessi áætlun hafði verið gerð af öðrum, þe;ar Lawrence var enn í skóla. Enginn veit, hvert leyndarmál Arab^u-Lawrence var, þótt það hafi kannski valdið mestu um líf hans og hegðun. Hann tók það með sér í gröfina, en eins og fyrr segir, bú- ast blöðin við því, að vinir hans og aðdáendur muni reyna að hrekja niðurstöður Aldingtops. 1. ajsríl ári9 200Ö í Stjörnubíói er sýnd bráðskemmti leg mynd, austurrísk að uppruna, og má það teljast nýlunda nokkur í hérlendum kvikmyndahúsum. Nap urt háð er þarna látið næða um veldin, sem „gæta" Austurríkis í fjórum ^reinum — ex tuto, sjálfum sér til öryggis og varúðar, en í- fjórum reinum — ex tuto, sjálfum og leiðinda. Efni myndarinnar er fyndið og frumlegt, leikin eru at- riði úr mannkynssögunni, þau, sem jafnframt eru saga Austurrikis og framtíðin ekki heldur látin sitja á hakanum; þannig að einna helzt saknar maður nútíðar! í þetta er vafið senum úr frægu'm Vínaró- perum og Srauss-valsarnir frægn látnir hljóma öllum til mikillar á- nægju, en sú músík er það vinsæl, að jafnvel Tónlistarráð útvarpsins veigrar sér við að' gera hana út- læga úr sölum sínum með öllu. Yfir leitt er reynt að gefa svolítið sýnis- horn af menningu Vínarbúa um leið os baunað er á heimspólitíkina, en gamaii er að sjá, hversu brynj- aðir gæzlumenn Heimsráðsins ¦ eru ólíkt mýkri á manninn eítir að bú- ið er að hella í þá nokkrum glös- um af Heuriger. Mikið af mynd- inni er tekið í hlaðvarpa hinnar gömlu hallar Franz Jósefs keisara, en lystigarður hallarinnar, Schön- brunn, er einn fegursti blettur jarð ar, sem ég hef augum litið. V. A. YJAR VOHUE? Nyloízcrepesokkar, karla og kvenna, Nylonprjónasilki, Nylontyll, Fóðurvatt, Kjólaefni, HEILDSÖLUBIRGÐIR: NyloncrepebMxur, Rayonpr j ónasilki, Blúndudúkar, margar tegundir, Nylonnærfatnaður. Islenzk-erlenda verzlimarf élagið M Garðastræti 2. Sími 5333. I 8)8^»MW8W$Bte8l>e8a8(8C8SSSS»saS88^^ ÚTSALA Síðasta áratug hefir fyrirtæki vort aldrei haft útsölu, enda framleiðslan selzt að mestu jafnóðum. Þó fer ekki hjá því, að- á, heilum. áratug hafi eitthvað safnazt fyrir af miður seljanleg* tim eða gölluðum vörum. Þessar vörur bjóðum .vér yður nú á. IVIJÖG LÁGU VERÖI. NEFNA MÁ: 1. Nokkur sett af vönduðum kambgarnsfötum á niðursettu verði frá kr. 750—800. 2. Föt og frakkar úr innlendum tveedefnum á kr. 250—350. 3. Lítið eitt gölluð kambgarnsföt frá kr. 350—750. 4. Mikið gölluð kambgarnsföt á kr. 200. . - 5. Nokkrar kvendragtir og kvenjakka á ki\ 150 —300. 6 Drengja- og unglingaföt á kr. 200—400. 7. "Staka jakka á kr. 200—400. ; UIIIIIIIItlIlllllIllllllllllllllllllllllllIlllllllinillllllHIIIIIIIIIIIIIIIIiIilillllliHIIHHHiiiiiiiiiiiiiiitiiiiiiii,,,,,,,,,,, Ath.: Þegar þér komið á útsöluna, gleýmið þá | || ekki að Hta um leið á vönduðu sparifataefnin, 1 sem eru nýkomin. Á þessum árstíma getum vér | afgseitt föt eftir máli með mjög stuttum fyrir- | vara. Vandaðir frakkar eru nýkomnir. s yiiiiifiiiiiiiiiii.......'¦•.¦¦•¦•'¦"¦•ii'iiiiiiiiiiiiiiiiiii'iiJiiiiniiiiiiiiitiifiniiiiiiifiiiiiiiiffiiiiiiifiiiiiiitifiifuuiHii | Ttœðagerðin) ZUtima Laugavegi 20. m I JL OSIC3SH |: í jeppabifreiðar, er verða til sýnis hjá Arastöðinni við \ |ii Háteigsveg þriðjudaginn 18. þ. m. frá kl. 10 til 3. \ . \\ Tilboðin verða opnuð í skrifstofu vorri sama dag kl. 4. Sala settiliðseigna ríkisins. í l ?f Hjartanlega þakka ég heimsóknir, gjafir og heilla-"í J ckeyti á sextugsafmæli minu. — Bið guð að blessa. J ykkur öll. í Jóra Helgason, Litla-Saurbæ. J Innilega þökkwm við öllum þeim, sem sýnt hafa okkur samúð og vinarhug við fráfall og j<trðar£ör SIGRÍ9AR BERGSVEINSDÓTTUR. Filippía Ólafsdóttir, Þórwnn Bergsteinsdóttir, Baldur Bergsteinsson, Sigríður S. Bergsteinsdóttír.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.