Tíminn - 18.05.1958, Blaðsíða 7

Tíminn - 18.05.1958, Blaðsíða 7
ritstjóri ráði og hefir verið varaformaður þess. Sn'enuna á árinu 1956 flutti Haukur til Reykjavíkur og varð ritstjóri Tímans. Flokksstjórn Framsóknarílokksins hafði sótt mjftg á að íá hann suður. En ítoMtdsmönnu m Fr amsóknarf lokk s- ins á Akureyri og í Eyjafirði þótti sér bjarnargreiði gerður með því, að hann skyldi fenginn til þess að flytja frá Akureyri. Margir Ey- firðingar munu haía vænzt þess, að hann yrði brátt þingmannsefni þeirra, og sjálfum var Hauki ekki ljúft að flytja frá Akureyri. ÁRIÐ 1938 kvæntist Haukur Ieikkonunni Else Friðfinnsson úr Ólafsfirði. Hjónaband þeirra var með afbrigðum gott, enda mun Ieitun á betri heknilisföður en Haukiir var. Þau hjón áttu þrjú börn, Hauk, sem nú er 19 ára og situr í 6. bekk Menntaskólans í Iteykjavík, Hiídi, sem nú er 16 ára og stundar nám í Kvennaskóla Reykjavíkur, og Kristínu 7 ára. G'læsilega íbúð í nýreistu húsi voru þau hjónin að l'áta enda við að fullgera og ætíuðu að flytja í hana er Haukur kæmi úr Þýzka- Iandsförinni. En honum hafði verið boðið ásamt tveim öðrum íslenzk- um blaðamönnum af sljórn Þýzka- lands suður í Bonn. Er hann fór í Iþessa suðurför munu þau hjón bæði hafa hlakkað til þess, er hann kæmi aftur og þau flyttu í sitt nýja hús. Þeim mun báðum hafa fundizt að nú væri hádegi lífs þeirra og sól í heiði. Frúin og ibörnin biðu eftir ástrikum Hfs- félaga og föður. En þá kom þrum- an mikla, heJfiregnin, er myrkvar þeim sólarsýn. Fyrir fjóruan árum var Haukur boðinn sem blaðamaður til Am- eríku. Þá veiktist hann og kom fárveikur heim. Lá hann rúmfast- ur marga onánuði og var honuin um tima ekki hugað líf. Eftir þessi veikindi var heilsa^ bans aldrei jafngóð og áífur. Á föstudaginn, 9. þ.m., er hann var á leið frá Bonn til Hamborgar, fann hann til Iasleika. Þegar hann um kveldið var fcominn til Hamborgar ágerð- ist sjúkdómurinn og var læknis vitjað. Kvöldið á eftir, laugardag- inn 10. þ.m., var jarðnesku lífi Iians lokið. Vér vinir hans send- um honum kveðju yfir landamær- in til framíiðarlandsins, er vér munum allir flytja' til, og margir af oss gista áður en varir. Ég, sem þessar línur rita, votta ástvinum hans innilega samúð. Þorsteinn M. Jónsson Við, sem komin erum um sjöt- ugt, erum farin að- venjast því, aS fá andlá-tsfregnir samferða- mannanna á lífsleiðinni, m. a. vandamanna ag vina. Oftast eru þó þéir, sem kveðja jarðlífið, ýmist eldri en við eða þá um það bil jafnaldrar. Við söknum vina okk- ar, sem þannig hvérfa yfir landa- mærin, en við tökum þó þeim fregnum rólega, því við vitum, að þetta er aðeins- ónjákvæmilegt lög- mál líísins og dauðans. Öft koma þessar helfregnir líka ekki á óvart, því veikindi eða ellihrumleiki hafa verið undanfari dauðans. - Öðru máli gegnir þegar menn á bezta- aldri og í fullu fjöri eru skyndilega burUkallaðir, þá getum við stundum ekki sætt okkur við hao" og varia '¦trúað, að slíkt hafi átt scr stað. Svo fór mér þegar ég frétti lát vinar míns Hauks Snorra- sonar ritstjóra. Hann var enn á bezta aldri, fæddur í. júlí 1916, og gæddur þeirri lífsorku og starfs- gleði; að dauðinn datt mér sízt í hug í sambandi við hann. Ég hafði hitt hann fyrir aðeins fáum dögum, glaðan og reifan eins- og ætíð. Þá var hann á förum til Þýzkalands, ásamt fleiri blaðamönnum, í boði þýzkra stjómarvalda. Engan mun hafa grunað að það yrði hans hinzta för. Haukur var sonur Snorra Sig- fússonar, hins kunna skólasíjóra og námsstjóra, og'fyrri konu hans iiniirig Guðrúnar Jóhannesdóttur. Fæddur var hann á Flateyri, en fluttist með foreldrum sínum, barn að aldri, til Akureyrar og átti þar lengst af heima síðan. — Hann tók ungur gagnfræðapróf vi'ð Mennta- skólann á Akureyri, en aflaði sér siðar frekari fræðslu srlendis, bæ'ði í samyinnumálum og blaða- mennsku. Á unglingsárunum var Haukur um tíma starfsmaður hjá Kaupfélagi Eyfirðinga. Þá hófust veruleg kynni okkar fyrst og urðu því meiri og betri sem lengur leið. Síðar var hann um tíma í Ameriku og var þá m. a. aðstoðarmaður Vil- hjálms Þór við þátttöku íslands í heimssýningunni í New York. Haukur Snorrason er að vonum kunnastur fyrir blaðamennsku sína. Fljótt eftir heimkomuna frá Ameríku gerðist hann meðritstjóri blaðsins „Dags" á Akureyri með Ingimar Eydal og tók síðar alveg við blaðinu og var ritstjóri þess á annan áratug. Ritstjórar Dags höfðu frá upphafi verið hinir rit- færustu menn t. d. Ingimar Eydal og Jónas Þorbergsson, sem lengst af höfðu verið ritstjórar blaðsins. Stóðu þeir báðir tvímælalaust í fremstu röð íslenzkra blaðamanna á þeim tíma. Það var því ekki heiglum hent að gerast eftirmaður þessara manna svo að vel færi. Þá þraut leysti þó Haukur Snorrason. Var ekki einasta að blaðið héldi vinsældum sínum og áhrifum eftir að hann tók við ritstjórninni, held- ur jók hann þar við, var það eink- um í því fólgið, að hann kom með nýja tækni í blaðamennsku, sem átti betur við nútímann, svo að mörgum þótti blaðið skemmtilegra og læsilegra, heldur en áður var. Sömu sögu er að segja eftir að Haukur flutti til Reykjavikur og gerðist annar af ritstjórum Tímans. Tíminn hafði frá upphafi verið á- hrifamikið blað, enda ágætir menn á 'því sviði við hann unnið, stund- um mestu ritsnillingar þjóðarinn- ar. En Haukur klæddi blaðið í nýjan búning og gerði það fjöl- breyttara en áður og vinsældir þess jukust eftir að hann tók við. Ég hygg að Haukur Snorrason hafi verið fæddur blaðamaður, ef svo má að orði komast, og er mik- ið lán fyrir hvern mann að komast á rétta hillu í lífinu og það virðist hann hafa gert. Þó blaðamennska væri ævistarf Hauks Snorrasonar, fékkst hann þó við fleira og voru honum t. d. falin ýmis trúnaðarstörf og hefði þó verið meira gert að því, ef hann hefði séð sér fært, sökum annríkis, að taka við þeim, því mikils trausts naut hann, þeirra er bjuin þekktu, þannig var hann t. d. lengi í stjórn Framsóknarfélags Akureyrar og um tíma formaður þess. Hann var og koainn af Al- þingi í Menntamálaráð nokkru áð- ur en hann flutti til Reykjavíkur og átti sæti í því til dauðadags. Haukur Snorrason er fallinn í valinn fyrir aldui>Jram, tæpra 42 ára, en þó er það grunur minn, að hans verði jafnan getið í sögu ís- lenzkrar blaðamennsku, en hvers vegna? Hann var hinn ágætasti drengur, duglegur, hugkvæmur og hafði fengið sérstakan undirbún- ing undir starf sitt. Allt þetta er næsta mikilsvert, en þó ekki ein- hlítt. Ég hygg að það sem gaf starfi hans á stuttri' ævi svo mikið gildi sé það. að hann barðist jafnan fyr- ir sannfæringu sinni. Hann trúði á hugsjónir og yann þeim það gagn er hann mátti, hvort sem það kom sér vel eða illa fyrir hann sjálfan, hugs.iónir samvinnustefn- unnar og Framsóknarflokksins. Hann var heill maður að öllu' skaplyndi og þá einnig heill sann- færingu sinni. Framsóknarmenn og samvinnu- menn um land allt munu þakka störf Hauks Snorrasonar og finnst að nú muni skarðið vandfyl'lt. Sérstakar þakkir samherjanna á Akureyri og í Eyjafirði vil ég þó flytja og þó raunar miklu fleiri manna þar, heldur en þeirra, sem voru samherjar hans í stjórnmál- um, því hann naut þar almennra vinsælda. Eg, sem þessar línur rita, var kunnugur Hauki Snorrasyni allt frá æskuárum hans og var að nokkru leyti samstarfsmaður hans á meðan hann var ritstjóri Dags, því ég var og er ofurlítið riðinn við útgáfu blaðsins. Mér reyndist hann jafnan hinn bezti drengur í hvívetna og svo mun hafa verið um aðra, sem kynni höfðu af hon- um. Aldrei bar nokkurn skugga á samskipti okkar og jafnan stóðum við hlið við hlið í allri baráttu. Aldursmunur okkar var svo niik- ill, að við tilheyrðum hvor sinni kynslóð, en þrátt fyrir það skild- um við jafnan hvor annan og stóðum ævinlega saman. ÍNú, þegar hann er horfinn, finnst mér lífið fátækara og ég sakna hans mikið. Það gera auð- vitað margir fleiri vinir hans. En hvað er þó.söknuður okkar saman- borið við harm nánustu vanda- manna, sem svo mikið hafa misst? Feginn vildi ég geta 'veitt þeim huggun í sorginni, en ég veit að fátækleg orð mín geta þar engu um þokað. í því efni verða marg- falt sterkari öfl að koma til og leggja líkn með þraut. Það hefði farið meii-a að líkum, að Haukur Snorrason hefði á sín- um tíma skrifað nokkur minning- arorð um mig látinn í blað sitt, heldur en að ég kveðji hann nú hinztu kveðju með þessum fáu orðum. Ég þakka honum nú fyrir öll þau kynni, sem ég hafði af honum og mun jafnan minnast hans, það sem ég kann að eiga eftir, sem eins hins elskulegasta vinar, sem ég hefi átt. Ástvinum Hauks, frú Else konu hans og börnum þeirra, föður hans, mínum gamla vini Snorra Sigfússyni, systkinum Hauks og öðrum vandamönnum votta ég mína dýpstu og innilegustu samúð. Bernharð Stefánsson. Haukur dáinn. — Með þessum orðum voru mér sögð þau sorgarííðindi síðastliðinn sunnudag, að Haukur Snorrason væri látinn. Aðeins nokkrum dög- um áður, kvöldið áður en hann lagði upp í ferð sína til Þýzka- lands, kom hann sem snöggvast á heimili mitt, glaður og hress og bjartsýnn, með tilhlökkun um það sem lífið ætti eftir að veita hon- um. Næst framundan skemmtilegt, fræðandi ferðalag í boði ríkis- stjórnar Þýzkalands, en þó alveg sérstaklega tilhlökkunin um að koma heim aftur til konu og barna, koma heim og Ijúka því verki, sem hann hafði unnið að með svo miklu kappi hverja stund, sem laus var, fyrirfarandi mánuði, að skapa fjölskyldunni varanlegt heimili í eigin húsnæði. En nú er allt breytt. Hann er kominn heim, en öðru vísi en ætlað var. Fundum okkar Hauks bar snemma saman. Fyrir aldarfjórð- ungi kom hann ungur maður til starfs hjá Kaupfélagi Eyfirðinga. Hann var þá þegar, eins og hann reyndist alltaf siðan, fljótur í hugsun og snar í snúningum, sam- starfsmaður sem ánægja og gleði var að hafa í námunda við sig. Hann var dugmikill, hraðvirkur starfsmaður, sem vegna hæfileika sinna voru fengin ný og ný við- fangsefni. Síðar var hann eitt ár með mér í Vesturheimi, í erfiðu starfi, við undirbúning og stjórn íslandssýn- ingar í New York. Hann var einnig þar hinn ágætasti starfsmaður og ávann sér hylli allra sem hann kom í snertingu við, vegna lip- urðar og góðra hæfileika. Vinir hans og þeir allir sem höfðu ánægjuna af að vera sam- ferðamenn hans, við sjáum á bak honum með trega, en þökkum sam veruna. Sár er harmur aldraðs föður, er í honum sá stóra drauma vera að rætast, drauma um að gáfur og dugur ættarinnar fengju í honum að njóta sin i miklum átökuin til framfara og þroska íslenzkri þjóð. Mikill er harmur eiginkonu, barna og systkina, sem sjá á eftir, kærum eiginmanni, góðum föður og bróður. En öllum sé það huggun að líf og starf helclur áfram, er óendan- legt. „Vittu það, víf, vininn þinn geyrnh- hið eilífa líf. Herrann, sem hjarta vort grætir, harmana bætir." iMatth. Joch.) Vilhjálmur Þór. Þegar mér barst sú harmafregn, að Haukur vinur minn Snorrason væri látintt, fannst mér.það svo sárt og ótrúlegt, þar sem ég hafði fyrir nokkrum dögum kvatt hann hressan og upplifgandi eins og hann var ævinlega. Það hvarflaði sízt að mór, a'ð þetta væri hinzta kveðjan. Leiðir okkar Hauks lágu mikið saman seinasta áratuginn. Fyrst við blaðið Dag á Akureyri, þar sem ég starfaði um þriggja ára skeið undir stjórn hans. Ennfrem- ur vorum við veiðifélagar bæði norðanlands og sunnan. Og þar að auki samherjar í Framsóknar- flokknum. Þessi samleið var i senn mjög ánægjuleg og lærdómsrík og bar þar á engan skugga. Haukur Snorrason var heldur seintekinn í kynningu og hlédræg ur. Hins vegar traustur og trygg ur vinur. Hann var jafnan glaðvær og góður heim að sækja, hvort sem var á hinu sólríka heimili hans eða við önn dagsins. Hann var víkingur til vinnu, þrótt- og fjörmikill og vann löngum mikið. Sérstaklega lagði hann hart að sér, síðan hann gerðist ritstjóri Tímans. Svo mjög, að okkur vin- um hans þótti meira en nóg um, hve hann sleit sér út. Haukur var vel menntur og snargáfaður. Hann lagði sig fram við að kynnast sérgrein sinni, blaðamennskunni, enda telja marg ir hann snjallasta Waðaritsíjóra landsins fyrr og síðar. Hann gerði Dag að langsamlega viðlesnasta blaði landsins' utan Reykjavíkur. Breytti Siy.ivinnunni í nýt'ízku legt blað. Vann stórvirki við Tím ann, enda lofuðu lesendur blaðsins hugkvæmni hans og snjalla blaða mennsku. Áður en Haukur gerðist rit- síjóri og samhliða riístjórn \ann hann mikið starf og gott við fræðslu og útbreiðslu samvinnu- hugsjónarinnar og var ritstjóri Samvinnunnar urn langt skeið. A sama hátt og maðurinn var traustur þá voru skoðanir hans það einnig. Hann var framsóknar maður í þess orðs fyllstu merk ingu, samvinnumaður, sem hafði helgað lífskrafta sína hugsjónuni, sínum. Hann var heilbrigður i skoðunum og frjálslyndur, cnda unnandi frelsis og lýðræðis. Þa3i andaði alltaf hressum og þrótt- miklum blæ úr penna hans. Haukur unni landi sínu og þjóð. Hafði sérstakt yndi af nálægS landsins og fiölbreytni þess. í mörg ár lagði hann stund á veiðar í fristundum sínum. Ég maa það glöggt, hve oft hann benti á margbreytileika íslenzkrar nátt- Úru. Hann fann andardrátt qg hjartaslög lahdsins og naut þess. Hann kunhi manna bezt skil á þjóðlífi samtíðarinnar. Var fæddur á Vesturlandi og sleit þar barnskónum. Varði síðan meiri hluta ævinnar á Norðurlandi, þar til tvö seinust'u árin sunnanlands. Ennfremur var hann vel heima á alþjóðlegum vettvangi og hafði ferðazt mikið erlendis. Hanii dvaldist um sinn við nám í Eng- landi og vann við heimssýninguna miklu í New York á sínum tíma. - Og nú er hann horfinn, öllum á óvart í blóma lífsins. Þótt hann væri aðeins rúmlega fertugur aS aldri, þá lá að baki hans mikiS starf og gott. Við samherjar hans væntum mikils af honum og það ekki að ástæðulausu. Við vorum hreyknir af honum og okkur þótti vænt um hann. Minningarnar eru allar Ijúfar og ánægjulegar. Haukur og Else kona hans höfðu búið sér yndislegt heimili, seni jafnan lék um hressandi andblær. Þar fannst manni alltaf sól skína. Þau eignuðust þrjú mannvænleg börn, sem áreiðanlega verða stoS og stytta í framtíðinni. Okkur vini Hauks kennir til að þurfa a^ sj!á á eftir. honum svona snemma og svo óvænt. En miklu sárari er söknuður konu hans, barna og ætt ingja. í sorginni er þó nrikil huggun, orðstír hans hreinn ög bjartur, sem lifa mun í fraantíð- inni og varpa ljóma á hugstæðan drengskaparmann, líf hans og starf. • Þessum brotabrotum til minn- - ingar um Hauk Snorrason fylgja innilegar samúðarkvreðjur til ást- vina hans allra. Tómas Árnason. Það er mest mannlegra afreka að leggja sjálfan sig allan i lífs- starfið, allan hug sinn og alla orku en það er einnig mesta hamingja

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.