Tíminn - 15.04.1961, Side 5

TÍ MIN N, laugardaginn 15. apríl 1961.
5
Útgefandi: FRAMSÓKNARFLOKKURINN.
Framkvæmdastjóri: Tómas Arnason Rit-
stjórar; Þórarinn Þórarinsson (áb.), Andrés
Kristjánsson, Jón Helgason Fulltrúi rit-
stjórnar: Tómas Karlsson Auglýsinga-
stjóri: Egill Bjarnason - Skrifstofur
í Edduhúsinu — Simar: 18300—18305
Auglýsmgasími: 19523 Afgreiðslusimi:
12323 — Prentsmiðjan Edda h.f.
Hvar er eftirvinnan,
Bjarni?
í eldhúsumræðunum, sem fóru fram í þinglokin, V’S-
urkenndi Bjarni Benediktsson, að því væri ekki að ne ta.
að þröngt væri fyrir dyrum hjá lágiaunafólki, ef það ætti
eingöngu að treysta á tekjur fyrir venjulegan vinnutíma
Bjarni taldi hins vegar. að menn gætu vel bætt sér þetta
upp. Það væri ekki annað en að fá sér einhverja eftir-
vmnu. Þannig gætu menn bætt sér tipp dýrtíðarauknmgu
„viðreisnarinnar“.
En Bjarni gleymdi einu mikilvægu atriði í þessu sam-
bandi. Hann gleymdi að benda á, hvar þá eftirvinnu væri
að finna, sem menn ættu að hagnýta sér til uppbóta á
hinar föstu launatekjur
Já, hvar er þessi eftirvinna, Biarni?
Það er nefnilega eitt megintakmark ,.viðreisnarinnar“
að þrengja kjör atvinnuvega og atvinnufyrirtækja, svo að
hér skapizt „hæfilegt atvinnuleysk', sem á að vera k’öl-
festa þess „jafnvægis“ sem stefnt er að. Þessi tilgangur
,.viðreisnarinnar“ ætlar að heppnast prýðilega. þótt enn
eigi hann eftir að nást miklu betur, ef óbreyttri stefnu
verður fylgt. Atvinnan hefur þegar stóriega ciregizt sam-
an. Ein afleiðing þess er sú, að eftirvinnan, sem veitti
mörgum drjúgar tekjur áður, fer nú cðum minnkandi.
Það bætist því ofan á dýrtíðaraukninguna. sem „við-
reisnin" hefur orsakað jg veldur orðið 15—20% kjara-
skerðingu, að eftirvinnan hefur stórminnkað og kjör
launamanna stórversnað á þann hatt.
Þá eftirvinnu, sem Bjarni’ Benc-diktsson segir, að
menn eigi að notfæra sér til að bæta upp kjaraskerðmg-
una _ þá eftirvinnu er hvergi að íinna og menn ve'ða
því að sætta sig við hin lágu laun sem Bjarni óbemt
viðurkenndi, að ekki eru lengur lífvænleg.
Þess er vissulega að vænta, að Bjarni og samráðherr-
arnir, geri sér það vel Ijóst, að þá eftirvinnu, sem þeir
benda láglaunafólki á, er hvergi að flnna og því sé óhiá-
kvæmilegt að finna aðrar leiðir til að bæta láglaunafö-ki
upp þau ónógu laun, sem það býr við í dag.
Geri ríkisstjórnin þetta ekkf, stefnir hún vitandi v.ts
að stéttaátökum og vinnudeilum, sem öllum aðilum er
heppilegast, að komizt verði hjá.
Klauf askapur Gunnars
Gunnar Thoroddsen hefur enn slæma samvizku vegna
landhelgismálsins og er það ekki undarlegt. Til þess að
friða hana, hefur hann gripið til þess ráðs að láta danska
blaðamenn hafa það eftir sér, að íslendingar gerðu enn
tilkall til landgrunnsins.
Það er hins vegar komið á dag'.nn, að þetta mátti
Gunnar ekki segja. Aibýðublaðið veitir honum ávtrur
fyrir þetta í gær. Það segir ummæu Gunnars klaufaleg
og ótímabær. Bretar verð; nú fokreiðir og það megi iafn-
vel búast við átökum í brezka þinginu á mánudaginn.
Hvers vegna skyldu Bretar ve”a svona reiðir út af
þessum ummælum Gunnars? Hvers vegna teiur Albvðu
biaðið þau klaufaleg og ótímabær? Ganga þau kannske i
berhögg við eitthvað sem stóð í leynibréfi brezku stjorn
arinnar til Guðmundar ív Það verður rð kref^ast þess. að
Alþýðublaðið gefi fulla skýringu á þessum ummæ.um
sinum.
Hvernig hefur kommúnisminn
reynzt rússneskum landbúnaði?
Krutsioff sagði nýlega. aðl á . 1 i • \ ■ *. r
veruiegum áfanga yrði náð, Athyglisverður samauhurður a
þegar Sovétríkin færu fram úr
leiðslu, en margfallt stórfeld- dönskum og rússneskum landbúnaði
ari áfanga yrði þó náð, þegar
Rússar færu fram úr Banda-
ríkjunum i framleiðslu land-
búnaðarvara. Þetta er að pví
leyti réttmæli, að hið síðara
virðist eiga mjög langt í 'iand,
1 r'aunhæfa mati á tölum frá sovézk-
um landbúnaði verða niðurstöð-
umar ekki jafn áhrifamiklar og
ætla mætti af fyrstu sýn á þeim
samanburði, sem sovézkir skýrslu-
gerðarmenn draga fram.
þvi að etling landbunaðarins vig landbúnað { Sovétríkjunum,
er eitt erfiðasta viðfangsetni ræktað land er sagt 203 milljónir
rússnesku valdhafanna. — í' hektara, við höfum tölur yfir
eftirfarandi grein. sem nýlega framleiðslu á korni og húsdýraaf-
, .... . , _.. urðum (sbr. framanskr.) og við
birtist i danska blaðinu „Frn- sjúuni) ag framleiðslan stenzt ekki
anstidende" er rétt um þessi samanburð við það, sem er hér í
mál á athyglisverðan hátt. cer Danmörku. Ræktað land í Sovét-
sú grein íiér á eftir í nokkuð ríkiunum er 7° sinnum stærra en
. . .*. í Danmorku, bændur og landbun-
y fn þv®ln9u: aðarver’kamenn 100 sinnum fleiri
en í Danmörku, en kornframleiðsl
Hin einlæga opinskáa gagnrýni an á sama tíma aðeins 30 sinnum
lítum til áranna 1930—4Q, þegar
vélvæðing dansks landbúnaðar
var tæplega hafin, var þó dönsk
landbúnaðarframleiðsla % hlutar
þess, sem hún er nú, og þó rúm-
lega það. Takmörkuð vélvæðing
skýrir því ekki allt í sambandi
við ástandið í sovézkum landbún-
aðarmálum í dag. En í hverju
liggur þetta?
Augljóslega í ónógu frelsi og
því vanmati á einkaframtakinu,
sem ríkt hefur í sovézkum land-
bjnaði allt frá 1930, er samyrkju-
búin voru stofnuð. Þessi skipan
vann landbúnaðinum mikið tjón,
sem hann var hvergi nærri búinn
að vinna upp, þegar styrjöldin
skall á og hafði í för með sér
- - _ _ . enn meiri eyðileggingu. Að vísu
Níkita Krútsjoffs, forsætisráð- meiri og sykurrófnaframleiðslan ^ hamra sovézk yfirvold á hví ag
herra Sovétrikjanna, á þróun land 35 sinnum meiri. Mjólkurfram-, stofnun samyrkjubúanna hafi ’ver-
búnaðarmála í Sovétríkjunum, er leiðslan er aðeins 11 sinnum meiri’ ig g€rð að óskum )hinna vinnandi
hann flutti á fundi Æðsta ráðsins en í Danmörku, smjörframleiðslan! bænda“, sem hefðu talið að með
í Moskva í janúar í vetur, hefur 5 sinnum meiri og kjötframleiðsl-; tilkomu samyrkjubúanna yrði
vakið mikla athygli víða um heim. an 11 sinnum meiri. Þessar tölur efna. og féiagslegum hag þeirra
Er nú svo komið, að sovézkum yfir eru sízt hagstæðari og get má betur borgig En þessari fuilyrg.
völdum mun þykja þessi athygli þess að lokum, að eggjafram- ingu hefur yerig mótmælt ma af
meiri en æskilegt geti talizt. Af leiðsla Sovétríkjanna er aðeins sjo
þeirri ástæðu er reynt að draga sinnum meiri en í Danmörku.
fjöður yíir þessa gagnrýni Krút-'
Orsökin þvingandi
ofskipulag.
Nú megum við ekki vera alltof
sjoffs eftir því sem unnt er, afsak-
anir eru fram settar og reynt að
skýra fyrir mönnum, að ekki sé
um neina óæskilega þróun að
ræða í landbúnaði Sovétríkjanna.1 ósanngjörn. Við skulum hafa það
Hún mætti aðeins vera örari en í huga, að Danmörk er eitt há-
raun ber vitni.
Gagnrýni Krútsjoffs ber að
túlka á þann veg, að landbúnað-'
urinn hafi nokkuð dregizt aftur
úr í hinni almennu stökkþr'óun
Sovétríkjanna á öllum sviðum, en
þetta þýði alls ekki, að illa sé unn-
ið í landbúnaði Sovétríkjanna. Til
þess svo að sýna, hversu vel gangi
— þótt mætti vera betra — eru
nú tölurnar látnar tala. Á árunum
1953—59 hefur kornframleiðslan
aukizt úr 80 í 133 milljónir smá-
lesta, sykurrófuframleiðslan úr 23
í 57 milljónir smálesta, mjólkur-
framleiðslan úr 36,5 í 61,5 milljón
ir smálesta, smjörframleiðslan úr
498 í 848 þúsund smálestir og kjöt
framleiðslan er nú 9 milljónir
smálesta í stað 5,8 milljóna smá-l
lesta 1953. Jafnframt er tilkynnt,
að ræktað land nemi nú 203 mill-
jónum hektara og munar mest um
aukna jarðvinnslu í austurhlutum
Sovétríkjanna á síðustu árum.
Tvær milljónir dráttarvéla vinna
í þágu landbúnaðarins og á sam-
yrkjubúunum og einkabúum eru
samtals 250 þúsundir rafvélar. I
Hér er með öðrum orðum sýntl
fram á mikla framleiðslu og stöð- þróaðasta landbúnaðarland í
uga aukningu og flestir munu hríf heimi og 'hefur öll skilyrði til
ast af þessu, enda til þess. ætlazt.' þess. En engu að síður er þessi
Þar sem svo þessar tölur frá land- samanbuiður svo mjög óhagstæð-
búnaðinum eiga engan samanburð ur Sovétríkjunum að við hljótum
að standast við þróunina á öðrum að spyrja, hvað megi valda því,
sviðum, hlýtur ástandið þar að að sovézkur landbúnaður hafi ekki
KRUSTJOFF
vera stórkostlegt.
náð lengra á þriggja áratuga end-
urskipulagningu og vélvæðingu.
Samanburöur viö Við megum auðvitað ekki gleyma
n .. . eyðileggingu styrjaldarinnar, en
Danmorku. hún nægir þó ekki til skýringar á
Það má meta tölur út frá ýmsu ástandinu.
öðru en þeirri aukningu, sem átt Nokkra skýringu er að finna í
hefur sér stað og sem Sovétmönn- því, að vélvæðing í sovézkum land
um virðist svo ríkt í huga að | búnaði er hvergi nærri sú, sem
draga fram. Danmörk er mikið Sovétleiðtogar vilja vera láta.
landbúnaðarland. Við eigum því Tvær milljónir dráttarvéla árið andi vísindamönnum en öll um-
hægt um vik að gera okkur grein 1959 er aðeins 20 sinnum það, sem sjónarstörf falin stjórnum hinna
fyrir, hvað tölur um landbúnað er í Danmörku og 250 þúsundir einstöku ráðstjórnarlýðvelda. Þá
annarra þjóða sýna raunverulega j rafvéla aðeins tveimur sinnum. verður upp tekið söluskipulag á
borið saman við okkur. Með þessulmeira en í Danmörku. En ef viðl (Framhald á 10. síðu).
rithöfundinum Sjolokoff í bókinni
„Nýplægð jörð — Uppskera við
Don.“ Sjolokoff er hiklaust einn
fremsti rithöfundur Sovétríkjanna
um þessar mundir.
Þvingandi ofskipulag, skrif-
finnska og ekki sízt stöðug af-
skiptasemi og skipanir um að
selja landbúnaðarvörur við verði,
sem á engan hátt getur talizt örv-
andi fyrir framleiðendur, eru án
efa aðalorsakir þess, að samyrkju-
búin hafa ekki náð þeim árangri,
sem þau áttu þó hiklaust að geta
náð með tilliti til skipulagningar
og tækni. Ástandið í sovézkum
landbúnaðarmálum er fyrst og
fremst til komið vegna þess að
sovézk yfirvöld hafa talið sig knú-
in til þess bæði á styrjaldarárun-
um og allt síðan að svipta bændur
frelsi til þess að ákvarða sölu- og
verðskilmála. Þetta hefur svo leitt
til þess, að æ fleiri bændur leggja
nú höfuðáherzlu á ræktun þeirra
jarðarskika, sem þéir eiga sjálfir
og eru ofskipulaginu óháðir.
Vinna þeirra á samyrkjubúunum
er við það eitt miðuð, að þau geti
skilað nokkurn veginn því, sem
krafizt er ,en ekekrt umfram það.
Nýtt skipulag.
Það var í rauninni aðeins á
pappímum, að hin nýja skipan
landbúnaðarmála sýndi vöxt og
viðgang. Þegar árið 1950 eða strax
þkr á eftir var málum komið í
það horf, að mörg allstór bú
höfðu verið sameinuð í eitt vold-
ugt samyrkjubú. Hagurinn af
þessu er vart sjáanlegur. f því
efni talar skýru máli gagnrýni
Krútsjoffs og þær framleiðslu-
tölur, sem við höfum fyr'ir okkur.
Nú er tjáð, að enn ein endur-
skipulagning standi fyrir dyrum
með það fyrir augum fyrst og
fremst að draga úr opinberum af-
skiptum, sem talin eru umfram
allt bera ábyrgð á því, hvernig
ástandið í sovézkum landbúnaðar-
málum er. Hið nýja skipulag er í
því fólgið m.a. að hið æðsta land-
búnaðarráð verður skipað ráðgef-