Alþýðublaðið - 12.01.1942, Blaðsíða 3

Alþýðublaðið - 12.01.1942, Blaðsíða 3
3SÁMJDAGDR 12. JAN. W& ALÞÝÐUBLAÐIÐ filÞt»UBLA»I9 Ritetjori: Stefán Pétursson, Hítstjórn og afgreiðala í Jil- þýðuhúskm við Hverfísgötu. Simar ritstjórnarinnar: '4902 <ritstjóri), 4801 (innlendar- íréttir), 4903 CVnhJátamr S. ¦Vilhjálrosam heima) og 5021 (Stefan Pétursson heima). Símar afgreiðslunnar: 4900 og 4906. Alþýðuprentsmiðjan h. f. Dýrtíoin selllaflóðið og faSteigiial»raSKio Lærdömsrik augnablik* Þ! EGAR tiJ ahnara eins átafca ! kBmuí' í þjóðfébáginte ög 'pe&tm, sem undaníaroar vifcur og dsaga hafa átt sér stað, er* eins <ag skænu ijósi Bé skyndilEga varp að Sna í myrfcur stjðmmalailíf sins <3g fíokkasfreitunnar. Það, sera arfitt hefir verið að greina fyrír ailimenning, jafhvei ártmm sateian, verður svö að segja á einuaugna.- ixíiki Ijóst: stjðmmálamenn og í^óTranálaílokkair standa á slík- ajro ¦ &UgnabIáku<m ' afhjúpaðiír fhamimi fyrilr ,alþj6ð. Þá fyrst sjá menn tál fullS, hvað þe$r í raiun Og venus eru, qg hverra hags> msinai þeör gæta. Og hvað hafa þá átökin um hnáðabirgðalög þióðstjómaraneiiri- 'íbJjuttans ag eftirfarandi samvinnu- slit AlþýðufItokksains yið Fram- sóknarflokkinn »g Sjálfstæðis- fiokkmn leitt i ljós. í: fyrsta jtagi hafa þa/u sýnt, svo að engum hug&andi manní gBíur blandast hugnr, að Alþýðu- öokktuiSnn eT enn í dag sá gami •og hann var fytrir, meiira en ald- arfjórðungi, þegar hann var að luafja göngu sína:. Haam var og <air flokteur verkailyðsiiís, launa- ^téttanna yfi'le'i*t og ajtaar aíþýða 'í 'landinu' Þó að hatran hafi á tím- mm afturhalds og adtelconar^þreng Snga, bæði hér á landi og um heim alían, oTðáið að ganga tQ samkomulags við' andstæðinga- flokka sína (utm ymislegt það, sesm hann sj'álfur ekki ðskaði, að þurfa að gera, hefir hann aldrei misst stjómár á ætlunarverki slhu •Ög steSniumiði- Þegar loddaslæsRst eins og ml, sýnir hann það, að haínni e'C, ehis og hann vatr, bæði s)á3föm sér og hinutn vinnamdi stéttMra, laiuaiasitéttlunum, tnir. í öðru 3agi hafa átökin sýnt það, að FramsöknarfJokktErinn sem í npphafi var frjiáil'sij^nid'ur sanwmnuflokkiuir bænda, aðalliega simábænda, og ýnisTaáhiugaimannia umbótamannai úr miðstétt og menntamainmastétt i bæfuntim, á ekkert skýlt við slika s-tefniu lleng- MT. Hann er orðinn þröhgsýnn fcarðdræglur stórbændaílibkkiutr, er engin áhtugamál viíðist hafa önh^ wr en þau, að selja atfiuTðir þeirra ,sem allra hæstu verði, á kosn- að neytendafiöldans í bæjiunium. Og sjálfir eru forystuimenn hans or^nir atvinniurekendwr otg brask- arar, sem sizt gefa hinni gömlu atvinntoTekei^aíkilífou hins sov- kaUaða SjálfstæðiisfJoikks eftir í íhaldissemi og harðdrægni yið laiunastéttirnair, 'eins og bráða- biTgða,16g . þeilrra Hermanns 6g ölaffs sýna. . , En hvaðþá lum Sjálfstæðis- tlokjkinn, isem hefír kaillaö sig ÝMSIR tafla nú hér á landi miikið lim þá hætto, sem af hinB mikla peningaflóði stafi nú í Jandinu, en þá er ekkí allai laÆnain gætt sem skyldi að at- hliga, að peningaflððiJð er aðeins á tiMöluilega £árra manna h6nd- uto', enda þótt lymra sé wm nú almennings á meðal en oft áðuir, sem mest er að þaikka st&ðugri vinniutinia, því engihn trúftr, að veTkamenn og launagnenn aj- mennt fcomizt betiuír ai rrú en áðwr miðað við að þeir hefðu sama vihnutíma. ! Um dýrtíðina, seðJafJóðið og peningaveltuna hefír margt verið skrifað upp á síðkastíð, og verð ég að segja, að þatr finnst mé> merkilfeguist' grein hx. Jóns Aina- sonar frkvst]. S. í. S., sem haren sikrifaT nú fyrir skömmto í 'Sam- vinnuna. og vfl ég ráða mönmum eindregið tiil að lesa hana. Það er míkið talað um hátt og hækkandi vðruverð hér á landf, og það ekki að ástæðuflauEsto, en á annað firanst mér of síaildaij minnst, að öll framleiðsillutæki ¦ hafa'hækkað hér fraím úr 611« hoffc. Má miíina á ýmiglegt í því sambandí, en hér skal aiðein? minnt á nokkur nærtæk dæmi. Runnugt er um ookkra togaxai, •------------------—-------r~------------' „stærsta verkamannaiflok.kinn á landinu", „flolkJk alra stétfca", og ínú síðast, siðan Batndarfkin tðku að 'sésr hervernd Jandsins, „banda- likí i allira stétta"? I hvaða Jjósi sjá rnenn þenínasn fJoWk í dag. eftir útgáfu bráðábitrgðajlaganna og ^ögbindingu 'kaupgjaldisitts samikvaamt mesepti og lcröfu Framsóknarflokksins. Allt hefir hann svikið: verkajýðinn, lauría- stétttrnar yfirjeiitf og allatr stéttir, meira að.,seg}a a.tvinnurekenduT sem nú ekki geta haJdið áfram atvinnurekstri steum í veltMrinu fyrir öfstæki og einræði þeirra HeTmanns og Olafs. Formgjakilika SlOkksins er gengin ,undir ok Framsóknaríiloikksins. Fyrir það fær ölafur Thors hverskonar s,ér- réttindi fj6Jskyldufyrirtæki siríu til handa, bæði tim skáttaálöguT og útsvar. En almenningur íbæj- unum verður að borga brúsann í pólitísku okurverði FramséJcnar- flokksins á nrjóJk og "fcjöti og sætta sig við' ágengná og knigun FramisóknaThöfðingjanna á öllum sviðum. Þannig hefir Sjalfstæðis- flokkurinn haldið á málunumfyr- ir bæina og fyrir þær þúisundir manna þatr af öllum Btéttuan ,sem; ¦foTsjá hans hafa treyst-og trúað. 1 dag sjá þessar þúsundir það, sem að vísu ýmsa varyfarið að gruna áður, að Sjálfstæðisfloikk- uirinn er hvorki fjokkur verka- manna, né flokfeutr ajlira stétta, Ihann er yfirJeitt' ekki flokkur neinnar stéttar antnarrar en þröngrar atvinnurekendatkJíku , j krihgUim fjölskylduifyriirtæki ölafs Thors, sem nú er til fujls hafn- (aðutr í flatsænginni hjá Fratmsðkn. Það getair oft verið Jærdóms- rjkt að hlusta á móJfltetning stiónj málaflokkannai. En sjón og raum eins og sú, sem menn aú hafa fiengið úm þá, í átökunum un> kúganarlög Framsóknar- og Sjélf- stœðisílokk^öherranna, ier sögu ¦ííkaTi . ; . I : ; | i '¦ sem hafa yerið seldir fyrir um eða yfir 1 millj. krónau Eitthvað mun þó hafa' fvlgt með í þeim. kaupum, en aðarverðið þó í tog- araskrokfcunum. Fyrir strið hygg eg að sum þessi skip hafi verið bófcfærð & elgnaireifcningi á 150 þús- kr. eða þar um. Hækkun: 5—6 faldað verð. Sagf er, að ný- ^ega hafi verið boðnar um eða yfir ^X> þus* fcr. 1 einn ffinuveið- ara, sem engum. hefði dottið í hug fyrir stríð að kaupa fyritf hœira en 50—€«0 þús. jcr. Adlir þekikja braskið með bíilana. Þegar nýju bíJarnir fcomu sl. haust.'VOiru nokkur daami þess, að gömsJU biJ- arnir voru seldiír með sama verði og þeir' nýju. Hefði þó verið haagt fyrir Bilaeinkasöluna að láta engan hafa bfl, nema hann skil- aði' gamila bíinum # hennaT.með matsverði og hefði svo se.lt þá aíftuir með mjög litlu áilagi. Þarf nauðsyMega . að •fawa' inu á þa leið 'hér eftir. Þá má ekM heldui gleyma' veTðhæfckun húsa I kaup- stöðum. Verð þeirra hefiir hækkað stórkostlega, enda þðtt eigand- inn hafD efcki annað fundið ti3 dýrtiðarinirar á pví sviði, en hækkun á, viðhaildsfcostnaðíi. Ekki má heldur gleyma því, að jarðir úti um sveitir tandsins hafa vesrið keyptar með heekkuðu yei'ðií. Alls fconar fasteignir era fcomnar í brask og seldar með ofeurverði Peningamermilrnir Oeitast eftir að tryggja peninga sina og fcoma þeim fytdlr I tryggum eignum. Þetta brasfc er þjóðlnni að mínu vitíi stóTha3*tuífegt og getur haft alveg stórsfcaðlegar afleið- ingar. Hvernig verður, þegaT atlit er fcomið i gaanila farveginn t. d. að rdka togara, sem fcostar 1 millj. kr., línuveiðara, sem kostar Vs úr miHj.,- eða hvað þarf leigai að hæfeka eftir hús i kaupstað, sem búið er að sprengja upp f, braski um tvðfalt upphaflegt verð? Eða hvað .þarf afgjaadið að hæfeka af þeim iðrðum, sem lent hafa í •braskiniu? Og geta menn getið sér, tifl, hvað bilaakst- ur Jiilýtur að verða hér dýrari vegna ónormals verð á þeim tæfcjum. Svona má halda áfram að ¦talja í það óendanlega um ýmisleg áhrif, sem þetta éstand skapar hér í landinu. Þegar við erum hættir að hafa stórtekjup hér af erjendum herj'um, sem hér ijáta fTamfcvEema mikla vinnu í hernaðarþarfir, þá verðum við að bjargast sjáilfir af pví sem við elgum, og ef þá öll framlleiðsiIUf taaki eru komin upp úr öllu valdj og húiskii í fcaupstöðunum tvö- eða þrefölduð í verði, þá gefuf orðið erfitt uppdráitttatr að iáta hilutinai bera sig, sem kallað er, Og myndi það á"Pei<ðantlega koma fyrst og fremst niður á &JJum .launþegum og bændum, sem búa sem Jeigujiðar á brasfcjörðununt. A móti þessari hættu ættu vald>- hafar þessa jands að hafa staðið betutr en gert hefir verið. Ýmsar ráðstafahir hefði mátt gera, t. d. að allar fasteignasöIUr hefðu far- ið fram' undir opinberu eftírlit1? meðan þessi óöld genguír yfk, og þannig haf ðu'T hemiill á ðþarfa verðhæfefcunum. Eða taka háan söluskatt af gróðanum, sero l Frh. á 4. ffl$ ísleazka prentarafélag. Ptradur verður haldirm í Baðstoíu iðnaðar- manna í dag (12. jan.) kl. 8 síðd. STJÓRNIN. Skrifstofumaður. Ungur, reglusamur maður, vanur bókhaldi, óskar eftir framtíðaratvirmu. Tilboð merkt „Ábygilegur" leggist inn á afgreiðslu blaðsins fyrir miðvikudagskvöld. Steinhús á góðom stað í bænum i til sölu, 2 hæðir og kjallari. Vii kaupa minna steinhús. Tilboð merkt „Milliliðalaus skipti" sendist afgreiðslu Alþbl. fyrir 15. þ. m. Bifreið Lincholii, sem nýr, til sölu, af sérstökum ástfieð- um.* Skipti á minni bil geta komið til greina, Tilboð merkt „Skipti'1, leggiat inn á afgreiðslu Alþýðublaðs- ins fyrir hádegi á fimmtudag. Dýrmætar bæknr til sölu: Nýjar kvöldvökur, árg'. 1.—21. xEimreiðin árg, 1/—22. Sögur herlæknisins. Verk eftir Björnson, Lie, Hamsun og Ibsen. Allar íslendingasögurnar auk margs ahnars. BÓKAVEBZLUNGUÐM. GAMALÍELSSONAB. Sími 3263. Bókarfregn: ísienzk fyndni NÍONDA HEFTI af Islenzkii fyndni Quninars frá Selalæk fcom út fyrir jólin. Erai það 150 skopsagnir og sfcopvísiar og fylgja myndir með. Vmsum Jíann að finnast það dálítið kynlegt, að Gunnar sfcyldi hafa válið tímariti sánu nafnið Islenzk fyndni. Eins og fyndni sé ekfci alls staðar einis, hvort sem hún er innlend eða erlend! En þvi fer*mjðg fjarri. Gamansemi ofckar íslendinga er af allt öðr- nm toga spunnin en hin venjíD- lega evrópska fyndni, aem fróðir menn telja, að runnin sé frá Gyð- ingum 6g fjallar með ýmsum til- brigðum um einhverj'a hrakfalla- bálka. Gyðingar eru oft mjög ganíansamir menn og geta j'afn- vel með glöðu geði blegið' á sinn eigin fcostnað, af því að það foost- ar pá ekki neitt- Hins vegar eága íslendingar mj"ög erfití með það, t en njóta þess því betur að geta hlegið á kostnað annarra' og vilia jafnvel borga fyrir það. Islenzfca fyndnin er miög timabuinidiih og þersðniubundin og vexðttr því nrjög fljótt ureH. Húa er oftast j um karía og kerlingar og nýtum sín naumast, nema hermt sé eftir viðfcomandi persónui- Oft er hún líka falin í tvíræðum setningum, og er ekki hægt að vita, á hvorn veginn beri að'sfcilja setningarn- ar, nema á raddhreimnwm, þegan þær ©na sagðar. Þess vegna nýtux hin islenzka fyndni sin betur, þegar hún er sögð, 'en iþegar hún er lesin. ! r Gunnar Sigurðsson vinrair m|6g þarft verk með söfnun og útgáfa hjnna Islenzku sfcopsagna. Ef riti þessu verður haldið afram, sem vonandi verður, er hægt að sjá, hvernig íslenzkí fyn'dnii var á hverjum tima. tOg hann er trúrt hinni gömiu íslenzku aðferð við að segja skopsögu, byrjar gjarn- an á því, að ættfæra persónu þá, sem sagan ef um, skýrir frá að- stæðum öllum, og að tofcutm fcem<- ur svo neistinn % slospsöguitiniL Gunnar leggur mikla alúð við söfniun þessara sagna, hefir næmt skyn á það, hvar feitt er á stykk- iniu og sfcráli' ve}. ; 'KlKrl IsfeM. f

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.