Alþýðublaðið - 01.04.1944, Blaðsíða 2

z
maœm.
Uagarðisar t. apiH 1944
Danskir flótfamenn:
; ... \ '• '• ' ■■ -■"■
Tæpar 100 þús fer.
hafa nú þegar safnasf
FTIRTALDAR gjafir hafa
borizt síðustu viku til
Skrifstofu söfnunarnefndarimi-
ar: Frá vitamálaskrifstofunni
kr. 1550,00, afhent til próf. Sig-
urðar Nordals kr. 750,00, skrif-
stofu húsameistara ríkisins kr.
400,00, safnað af Morgunblað-
inu kr. 11,002,00, frá fjórtán
þýzkum og austurrískum flótta-
mönnum í Rvík kr. 1050,00,
J. H. kr. 500,00, safnað af Al-
þýðublaðinu kr. 235,00, frá
starfsmönnum og nemendum
Stýrimannaskólans kr. 1000,00,
samskot úr Flatey á Breiðafirði
kr. 500,00, samskot í Ólafsvík
2050,00, F kr. 100,00, Á kr.
10,00, R kr. 5,00.
Nemur þá innkomið fé til
ekrifstofunnar samtals kr. 96.-
591,00.
ÍætlBn »9 grelnargerð raf
R
AFORKUMÁLANEFND ríkisins hefir samið greinar-
gerð um bráðabirgðaáætlun um rafveitu fyrir Vest-
firði.
Gerir áætlunin ráð fyrir að rafveitan nái fyrst um sinn
til 6400 manns í þorpum, kaupstöðum og kauptúnum, en
1100 manns í sveitum.
Alþýðuiblaðið birtir þessa
greinargerð hér á eftir:
Raforkumálanefnd ríkisins
segir í greinargerð um bráða-
birgðaáætlun, sem nefndin hef-
ir látið gera um Rafveitu Vest-
fjarða.
I. Mannfjöldi, sem raforku frá
virkjuninni er ætlað að ná til
fyrst um sinn.
ándakelsfossar werSa
fyrir Mýramennr
l'!;t og Ákranes. ..............
— <i ....
Svíar mrtuny selja vélar til virkjunarlnnar
................ •'
17 ÉLAG, sem hefir að
* markmiði virkjun Anda
kílsfossa og að standa Mýra
sýsla, Borgarfjarðarsýsla og
Akranesskaupstaður, hefir á-
kveðið að stofna til rafmagns
virkjunnar fyrir þessi hér-
uð í lok styrjaldarinnar og
hefir það þegar fengið ábyrgð
ríkissjóðs til þessara fram-
kvæmda.
Formaður stjómar félagsins,
ÍHaraldur Böðvarsson. útgerðar
maður á Akranesi hefir sent Al-
þýðublaðinu greinargerð um
sögu þessa máls og fer hún hér
á eftir:
„Félagið var stofnað á Akra-
nesi 1. nóvember 1942. Að því
etanda: Mýrasýsla, Borgarfjarð-
arsýsla og Akranesskaupstaður.
Á fundinum voru samþykkt lög
fyrir félagið. 10. sama mánað-
, ar hélt nýkosin stjóm félagsins
fyrsta fund sinn, en hún er
þannig skipuð: Fyrir Mýrar-
sýslu: Jón Steingrímsson, sýslu-
maður, ritari, Sverrir Gíslason
Hvammi, sem eru aðalmenn, en
til vara Þórður Pálmason, kaup
félagsstjóri og Kristján Björns-
son, Steinum. Fyrir Borgarfjarð
arsýslu: Guðmundur Jónsson,
Hvítárbakka, varaformaður og
Sigurður Sigurðsson, Stóra-
Lambhaga sem aðalmenn, en til
vara Jón Hannesson, Deildar-
tungu og séra Sigurjón Guð-
jónsson, Saurbæ. Fyrir Akra-
nes: Haraldur Böðvarsson, for-
maður, Arnljótur Guðmundsson
bæjarstjóri og Sveinbjörn Odds-
son, sem aðalmenn, en til vara
Þorgeir Jósefsson, Hálfdán
Sveinsson og Guðmundur E.
Guðjónsson.
■ Árni Pálsson verkfræðingur í
Reykjavík hefir gert áætlanir
og unnið að undirbúningi, hann
hefir mætt á fundum og út-
skýrði m. a. tilboð þau er fyrir
lágu á þessum fundi, frá Ame-
ríku, en þau vom: Túrbína,
þrýstivatnspípa, rafvélar o. fl.
fyrir 2400 hestafla rafstöð, en
útflutningsleyfi frá Ameríku
vax ekki fyrir hendi.
Á fundinum samþykkti
stjómin að hefjast handa um
virkjun Andakílsár á þeim
grundvelli, er lagður er í áætl-
unum Áma Pálssonar verk-
fræðimgs, um 2400 hestöfl, en
f kauptúnum
Patreksfjörður 767
Tálknafjörður 80
Báldudalur 389
Þingeyri 350
Flateyri 409
Suðureyri 355
ísafjörður 2897
Hnífsdalur 304
Bolungarvík 623
Súðavík 226 6400
f sveitum
Hólshreppur 100
Eyrarhreppur. 150
Suðureyrarhreppur 50
Flateyrar- og Mos-
vallarhreppur 200
Mýra- og Þingeyrar-
hreppur 450
Auðkúlu, Dala- og
Suðurf j arðarhreppur 150 1100
7500 manns
þær eru gerðar árið 1939 og
endurskoðaðar 1942 og 1943 og
byggjast á mælingum og athug-
unum frá fyrri tíma og fram á
arið 1943.
Alþingismennirnir, Pétur
Ottesen og Bjarni Ásgeirrsson
hafa mætt á flestum fundum
og unnið að framgangi virkjun-
arinnar á alþingi og víðar af
miklum dugnaði.
Sendiráðið í Washington hef
ir unnið sleitulaust að útvegun
útflutningsleyfa á vélum og
efni frá Ameríku, en árangur
af því varð sá, að um miðjan
febrúar þ. á. kom skeyti frá
sendiráðinu til utanríkismála-
ráðuneytisins í Reykjavík, sem
tilkynnir að neitað hafi verið
um umbeðin útflutningsleyfi.
19. nóv. 1943 kom stjórn fé- I
lagsins saman á fund, ásamt al-
þinigismönnunum og Árna Páls-
syni. Formaður félagsins ræddi
við Ama Pálsson nokkru fyrir
fundinn, að hann teldi miklar
líkur fyrir því, að hægt væri
að fá tilboð frá Svíþjóð í efni
til virkjunarinnar til afgreiðslu
eftir stríð og bað hann að reyna
að hafa upp á tilboðunum, sem
fyrir lágu þaðan árið 1939, en
þau voru geymd með plöggum
Rafmagnseinkasölunnar. Á fund
inum var m. a. ákveðið að
senda símskeyti til A. S. E. A. í
Svíþjóð með fyrirspurn um
hvort það gæti tekið að sér að
hefja nú þegar smíði á rafvél-
um fyrir 2400 hestafla rafstöð
við Andakílsá, samkvæmt til-
boði er það sendi 1939. Telji
firmað sig geta hafið smíði á
vélum þessum, óskaist verðtil-
boð, miðað við afhendingu að
heimsstríðinu loknu. Ennfrem-
ur var samþylckt að setja sig í
samband við og leita tilboða hjá
Karlstad Mek. Verkst. er gerði
tilboð í vatnsvélar 1939 að
fengnu tilboði frá A. S. E. A.
9. febrúar 1944 kom stjóm-
in saman á fund ásamt Árna
Pálssyni verkfræðingi, sem gaf
skýrslu um fengin tilboð frá
Svíþjóð í desmber. A. S. E. A.
bauð rafvélar með 63% hækk-
un frá tilboði 1939, en komi þar
þó til viðbótar 7 ¥2% ef um fast
tilboð yrði að ræða, til afhend-
ingar eftir stríð. K. M. V. bauð
vatnsvélar fyrir 127.600.00 kr.
Hvorutveggja tilboðin voru mið
uð við 2400 hestafla vélar og
Framhald á 6. síðu.
H. Virkjanir:
Núverandi ísafjarðarvirkjun:
1. Gamla virkjunin í Fossá
850 hestöfl.
2. Nýja virkjunin í Nónvatni
(uppsettar vélar 800 hestöfl, en
aðeins varlegt að bæta við 150
hestöfl.
Samtals 1000 hestöfl.
Ný virkjun í Dynjandisá 5250
hestöfl. Samtals 6250 hestöfl.
Frá dregst afltap 10% vegna
flutnings 625 hestöfl.
Samtals 5625 hestöfl = 3750
kílówött eða 500 á mann.
í júlí-ágúst 1941 var virkj-
unarkostnaður í Dynjandisá á-
ætlaður 3 milljónir króna. Þá
var vúisitalan 177. Miðað við
vísitölu 263 yrði kostnaðurinn
samsvarandi ca. 4V2 milljón
króna. Þó þykir varlegra að
telja hestaflið, miðað -við nú-
verandi Ameríkuverð, ca. 1000
krónur. Verður virkjunarkostn-
aðurinn þá kr. 5,250,000,00.
Virkjunankostnaður samtals
verður þannig:
Dyniandisárvirkjun kr. 5,-
250,000,00.
Fossárvirkjun að meðtöldu
dreifingarkerfi á ísafirði og í
Hnífsdal kr. 1,000,000,00.
Nonvatnsvirkjun að meðtöldu
dreifingarkerfi á ísafirði og í
Hnífsdal kr. 1,750,000,00.
Samtals 8,000,000,00.
HI. Aðalorkuflutningslínur:
A. Suðurlína:
1. Loftlína frá Dynjanda til
Patreksfjarðar, spenna 30 KV.,
lengd 45 km. á 35000,00 Kr.
I, 575,000,00.
2. 30. KV. sæstrengur, 5 km.,
viðbótarkostnaður vegna hans
kr. 350,000,00.
3. 30 KV. þverlína til Bíldu-
dals, 2 <km. á 30000,00 kr.
60,000,00.
B. Norðurlína:.........
1. Loftlína frá Dynjanda til
Engidals, 59 km. á lengd, 30
KV. spenna á 35000,00 kr
2,065',000,00.
2. Frá aðallínu til Þingeyrar
2,5 km. loftlína 6 KV. á 18000,-
00 kr. 45,000,00.
1,4 km. sæstrengur 6 KV. á
45000,00 kr. 63,000,00.
3. Frá aðallínu til Flateyrar
30 KV. loftlína, 7 km. á 30000,00
kr 210,000,00.
4. Frá aðallínu til Suðureyr-
ar 30 KV. loftlína, 14 km. á
30000,00 kr. 420,000,00.
5. Frá Engidal til Súðavíkur
Frh. 6 7. RÍðu.
18 skíðamenn ai
Suðurlandi taka þátt
í landsmótinu á
Siglufirði.
LANDSMÓT SKÍÐAMANNA
fer fram á Siglufirði um
páskana.
17 skíðamenn úr Reykjavík
taka þátt í mótinu og keppa
þeir í nafni Skíðaráðs Reykja-
víkur. Enn fremur keppir einn
Hafnfirðingur.
Hér fer á eftir listi yfir nöfn
þessara þátttakenda af Suður-
landi:
Skíðaganga karla. A-flokk-
ur: Björn Blöndal (KR).
17—19 ára unglingar: Lárus
Guðmundsson, Þórir Jónsson
og Haraldur Björnsson (allir úr
KR).
Stökk. A-flokkur: Bjöm Blön
dal (KR).
B-flokkur: Stefán Stefánsson
(Á), Hjörtur Jónsson (KR), og
Jón M. Jónsson (KR). — Þar er
keppt um „Andvökubikarinn“.
17—19 ára unglingar: Þórir
Jónsson (KR) og Lárus Guð-
mundsson (KR).
Svig karla. A-flokkur. Jóhann
Eyfells (ÍR), Björn Blöndal
(KR), Jón M. Jónsson (KR) og
Har. Árnason (ÍR).
B-flokkur: EyjóKur Einars-
son (Á), Þórir Jónsson (KR),
Stefán Stefánsson (Á), Hörður
Björnsson (ÍR) og Har. Bjöms-
son (KR).
C-flokkur: Lárus Guðmunds-
son (KR), Hjörtur Jónsson (KR),
Eirik Eylands (Á) og Gunnar
Hjalltason (ÍR).
í keppni um „Slalombikar
Litla Skíðafélagsins“ taka þátt
A-flokks mennirnir.
Svig kvenna, B-flokkur Maja
Örvar (KR).
C-flokkur: Hulda Guðmunds
dóttir, Ingibjörg Árnadóttir og
Inga Guðmvmdsdóttir (allar úr
Armanni).
Dómur í gær ú! af
ofbeldismáli.
Hino seki dæmdur í 5 mánaða
fangehL
I
GÆR kvað hæstiréttur upp
dóm í málinu réttvísin
gegn Eggerti Gunnarssyni.
Mál þetta er sprottið af því
að Eggert Gunnarsson barði
Snorra Bergsson til óbóta 7.
marz s. 1. í Vestmannaeyjum.
Héraðsdómurinn dæmdi Egg-
ert Gunnarsson í 3 mánaða
fangelsi, sem þó skyldi fállá nið-
ur að 2 árum liðnum.
Hæstiréttur þyngdi döminn.
Segir svo í niðurstöðum dóms
hæstaréttar:
„Refsing ákærða fyrír brot
það, sem lýst er í héraðsdómi,
þykir hæfilega ákveðm 5 mán-
aða fangelsi.
Ákvæði héraðsdóms um
greiðslu sakarkostnaðar á að
vera óraskað.
Áfrýjandi greiði allan áfrýj-
unarkostnað sakarinnar, þar
með talin málflutningslaun
skipaðs sækjanda og verjanda
fyrir hæstarétti, kr. 400.00 til
hvors.
Því dæmist rétt vera:
Ákærði, Eggert Gunnarsson,
sæti fangelsi í 5 mánuði.
Ákvæði héraðsdóms um
greiðslu málskostnaðar í héraði
á að vera óraskað.
Áfrýjandi greiði allan áfrýj-
unarkostnað sakarinnar, þar
með talin málflutningslaun
skipaðs sækjanda og verianda
fyrir hæstarétti, hæstaréttar-
lögmannanna, Sigurgeirs Sigur-
jónssonar og Gunnars J. Möll-
ers, kr. 400 til hvors.
Dómnum ber að fullnægja
með aðför að lögum.“
Þátttakendur í bruni karla
og kvenna eru þeir sömu og í
sviginu.
Frá Iþróttaráði Hafnarfjarð-
ar keppir Magnús Guðmimds-
son (SH).
Mikið um sB vera hjá menufa-
skólanemendum.
Hlulavelta í fjáröfluBarsfeirni fyrlr sundlaug
skólaselsins að Reykjakotl.
Blað, útvarpskvöid og leikkv©3d.
Menntaskólanem-
ENDUR hafa ýmis-
legt á prjónunum þessa dag-
ana. Þeir ætla að gefa út
prentað blað og halda hluta-
veltu. Þeir munu sjá um
kvöldvöku í útvarpinu á
sunnudagskvöld og leikkvöld
skólans verður á þriðjudag-
inn kemur. Það verður þann-
ig mikið um að vera í Mennta
skólanum í Reykjavík þessa
dagana.
SKÓLABLAÐIÐ
í dag munu riemendur selja
blað sitt, Skólablaðið, á götum
bæjarins. Blaðið er prentað á
vandaðan pappír og er í mynd-
arlegu broti, 64 síður að stærð.
Blaðið flytur og fjölbreytt efni
og er myndum skreytt.
Af efni blaðsins má t. d.
nefna: Menntaskólinn og þjóð-
in (inngangsorð), Pálmi Hannes
son rektor: Kafli ur ræðu,
Sveinn Ásgeirsson: Vor, kvæði,
Einar Pétursson inspector
scholae: Skólalífið, Vígslan
(mynd), Sigríður Ingimars-
dóttir: HO (Saga), Anddyrið og
Finsenstaflan (mynd), Magnýs
Finnbogason kennari: Mennta-
skólinn í Reykjavík og erfða-
venjur hans, Guðjón Hansen:
Skólaselið, Halldór Sigurðsson:
Fjallið helga (kvæði), Gunnar
Helgason: Sjálfstætt ísland,
Morgunsöngur (mynd), Friðrik
Sigurbjörnsson: Það er dáinn
maður í þessu húsi (saga), Jón
P. Emils: Isaac Newton og verk
hans, Laufey Valdimarsdóttir:
Minningar frá skólaárunum, í
kennslustund (mynd), Álfheið-
ur Kjartansdóttir: Þú ræður,
hvort þú trúir því, E. Magnús-
son kennari: Skólahátíðin 1916,
Verklegt nám (mynd!, Bjarni
Bragi Jónsson: Alþýðumennt-
un, Friðrik Þórðarson: Mánu-
dagsmorgun (hugleiðing), Mál-
fundur (mynd), Thor Vilhjálms
son: Skúli fógeti, Dóra Haralds-
dóttir: Bréfið (saga), Ganga-
Framhald á 6. síðu.