Tíminn - 18.10.1964, Qupperneq 3

SUNNUDAGUR 18. október 1964
TÍMJNN
HEIMA OG HEIMAN
. " • . . : • .
Kennedy-safn byggt á
lóð Harward háskólans
JHM-Boston.
Þrátt fyrir þá staðreynd að
óteljandi götur, brýr, skólar
og jafnvel flugvellir hafi verið
nefndir til minningar um hinn
myrta forseta Bandaríkjanna,
John F. Kennedy, þá er enn
óbyggður hinn ódauðlegi minn
isvarði um forsetann — Kenn
edysafnið.
Kennedysafnið verður byggt
á lóð Harvard háskólans í
Cambridge í Massachusettsríki,
á svæði setn forsetinn valdi
persónulega haustið 1961. —
Forsetinn lét í ijósi þá ósk eft
ir að hann tók við embætti í
Washington, að hann vildi að
forsetasafn sitt yrði byggt í
Boston eða Cambridge, þar sem
það myndi vera staðsett svo að
það yðri aðgengilegt fyrir há-
skólanema og fræðimenn frá
hinum ýmsu menntastofnunum
sem þar eru. Safnið mun verða
nefnt Kennedy Presidential
Library and Museum og verð
ur það byggt á svoköliuðum
Hermannasléttum, sem liggja
við Oharleséna handan við
Boston. Harvard háskólinn gaf
landið, sem safnið verður
byggt á, en sambandsstjórnin
í Washington mun hjá um
allan rekstur þegar það verður
tilbúið.
JOhn F. Kennedy var 35.
forseti Bandaríkjanna, en
þrátt fyrir það þá eru aðeins
til fjðgur forsetasöfn í öllu
landinu og Kennedysafnið verð
ur hið fimmta. Það tíðkaðist
ekki að byggja slík söfn fyrr
en eftir að Herbert Hoover lét
af embætti og safn hans, The
Hoover Presidential Library,
var byggt í heimaþorpi for-
setans í West Branch í Iowa.
Næst var Franklin D. Roosevelt
forsetasafnið byggt í Hyde
Park í New Yorkríki. Þar næst
koim Harry S. Truman safnið
í Independence í Missouri. Þar
hefur Trumann, forseti, sína
eigin skrifstofu, þar sem hann
vinnur daglega að eigin mál-
efnum. Nú síðast var lokið við
forsetasafn Dwight D. Eisen-
howers í Abilene í Kansasríki.
Öll þessi forsetasöfn eru í
heimahéruðum þessara manna
og eins verður það með Kenn-
edysafnið. í þessum söfnum
má finna helztu plögg, skjöi
og samninga frá forsetaáruim
þessara manna, og eins eru þar
munir og gjafir frá landsmönn
um og þjóðhöfðingjum ýmissa
landa.
Kennedyfjölskyldan fylgir
hér mjög nýrri hefð í að safna
*aman á einn stað öllum skiöl
um og hlutum forsetans. Öll
skjöl og pappírar forseta lands
ins frá byrjun hafa ætíð verið
álitin setn persónulegar “eignir
þeirra. Þar af leiðandi hefur
mikið af forsetaskjölum og
nappírum glatazt í gegnuim ár-
in, eða þá að þau hafa flækzt
víða um land og mikið hefur
einnig verið eyðilagt viljandi
af forsetunum sjálfum eða
þeirra nánustu ættingjum.
Robert Todd Lincoln, sonur
Abrahams Lincoln, gaf t. d.
mikið af skjölum föður síns til
þingbókasafnsins í Washington
tneð þeim ákvæðum að þau
yrðu ekki opnuð fyrr en þau
andlát sitt, sem var 21 ári
seinna eða 1947. Það var ekki
fyrr en 1900 sem stjórnin í
Washington byrjaði fyrir al-
vöru að reyna að safna saman
og eignast forsetaskjöl og
pappíra. Nú hefur stjórnin í
eigum sínum skjöl tuttugu og
þriggja forseta landsins, allt
frá George Washington, sum
fullkomin söfn, en önnur ófull
komin. Þá má einnig finna for
setaskjöl á hinum ýmsu söfn
um eða hjá íélagssamtökum
víða um landið. Warren G.
Hardin, sem þótti heldur lé-
legur forseti, lét eyðileggja
mest af sínum skjölum, enda
gátu sum þeirra lítið hjálpað
til að bæta almenningsálitið.
Forsetasöfnin fjögur sem
þegar eru byggð, þykja ekki
vel staðsett, þó svo að þau
séu í heimahéruðum fyrr-
nefndra forseta. Sagnfræðing-
ar og aðrir fræðimenn segja að
það sé erfitt að koimast að
þessum söfnum, þar sem þau
liggi ekki við aifarabraut. Kenn
edy gerði sér grein fyrir þessu
og ákvað að safni sínu skyldi
bæði komið fyrir 1 heimaríki
hans og á sama tíma að það
John F. Kennedy
yrði vel staðsett á svæði þar
sem margir háskólar gætu
haft gagn af því. Safnið mun
innihalda öll skjöl og pappíra
forsetans, plús mikið af hans
munutn, svo sem hinn vel
þekkta ruggustól. John F.
Kennedy hélt vel til öllum sín
um skjölum og pappírum bæði
sem öldungadeildarmaður og
sem forseti, eins lagði hann
mikla áherzlu á að aðstoðar;
menn sínir gerðu hið sama. í
rauninni má þakka einkaritara
Kennedys, frú Evelyn Lincoln
fyrir það hversu tnikið er til
af slíkum gögnum, enda segir
hún sjálf: „Eg henti aldrei
neinu, ekki einu sinni riss-
blöðum forsetans“.
Aðeins mánuði eftir að for
setinn hafði fallið fyrir byssu-
kúlu launmorðingja í Dallas
var byrjað að planleggja fjár
söfnun til byggingar á forseta-
safninu. Safnið á að kosta um
10 milljónir dollara eða um
430 milljónir ísl. króna, en sum
ir álíta að það muni koma til
tneð að kosta mun meira þeg
ar það verður fullbúið Að svo
komnu máli hefur aðeins
rúmur helmingur af þessari
upphæð verið safnað og geng
ur söfnunin frekar hægt, segja
forráðamenn. Mikið af þessari
upphæð hefur komið frá al-
menningi, svo hafa ýmiss fé-
lög, stofnanir, og verkalýðssam
tök gefið stórar upphæðir; t.
d. gaf Joseph F. Kennedy
Foundation eina milljón doll-
ara. Þá hafa gjafir einnig bor
izt frá erlendum þjóðum og
var það Venezuela, secn gaf
fyrstu upphæðina. Ein síðasta
gjöfin, sem að nokkru nam,
var gefin til minningar um
flugmanninn sem fórst í flug jg
slysinu sem Edward Kennedy
stórslasaðist í s. 1. júni. í vor
sem leið var sett á stofn lítið
ferðasafn, sem hefur að geyma
ýmsa muni, svo seim ruggustól
forsetans, og svo ýmiss skjöl.
Þetta ferðasafn hefur verið
sýnt í mörgum af stærri borg
um landsins í fjáröflunarskyni
og hefur miklu fé verið safnað.
Ekki er enn búið að ákveða
hvaða arkitekt mun teikna safn
ið og hafa bæði erlendir og
innlendir^ arkitelctar komið til
greina. Áætlað er að byrjað
verði á safnbyggingunni að
vori. f safnstjórn má finna
ýmsa merka imenn, svo sem
Lyndon B. Johnson, sem er
heiðursformaður. en Robert
Kennedy er formaður. Ed-
ward og Jacquline Kennedy
eru varaformenn. Þá eru og
í stjórninni menn eins og t. d.
Earl Warren, forseti hæsta-
réttar, Richard Cushing, kardi
náli í Boston, George Meany,
forseti verkalýðssamtakanna,
Dean Acheson, fyrrv. utanrík-
isráðherra, John Steinbeck, rit
höfundur, og fleiri vinir og
fyrrverandi samstarfsmenn for
setans eiga þar einnig sæti. S
3
T rúlofunaf hr inga»
Fliót aígretðsla
Sendum eeen oóst
krófu
(íUOIVI PORSTEINSSON
eullsmlðuT
Bankpstrjpti 12
EGILL
SIGURGEIRSSON
hæstaréttarlögmaður
Málflutningsskrifstofa
Ingólfsstræti 10 —
Sími 15958.
LátiS okkur stilla bitrejð-
ina fyrir veturinn.
BÍLASKOOUN
Skúlagötu 32. Sími 13 100
RYDVÖRN
Grensásveg 18 sími 19945
Nú er rétti tíminn
að ryðverja bifreiðina
fyrir veturinn með
Tectyl
PÚSSNINGAR
SANOUR
Heimkevrður oússninsar
sandur oe vikursandm
sletaður eða ösietaðm við
húsdvrnar eða kominn uot
á hvaða hæð sem ei eftn
óskum kaupenda
Sandsalan vlð Elliðavoe s.l
'íimt 41920
SÍMI
mhMIW
14970
Sffiá! 14970
iwaaaiOlMi rmilriWBiai