Tíminn - 18.10.1964, Blaðsíða 11

SUNNUDAGUR 18. október 1964
12
IÁ BOUNTY
Charles Nordhoff og iames N. Hall
— Það virðist vera fögur eyja, skipstjóri, sagði ég
— Já, það er áreiðanlegt, það er ekki til fegurri eyja.
Cook skipstjóra þótti vænst um þetta land, næst Englandi.
Væri ég orðinn gamall, yrði að hætta starfi og ætti ekki
fjölskyldu heima, gæti ég ekki óskað mér neins betra, en að
enda ævi mína undir pálmakrónunum á Tahiti. Og þér mun-
ið komazt að raun um það, að fólkið á þessari eyju er mjög
vingjarnlegt. Og margar hinna innfæddu meyja eru yndisleg-
ar. Við höfum ferðast langt, til þess að sjá þær! í gærkveldi
reiknaði ég út, hvað við hefðum siglt langt. í fyrramálið, þeg
ar við vörpum akkerum í Matavai-flóanum, höfum við siglt
27000 mílur!
Frá því þetta var, hef ég siglt um öll heimshöfin og komið
á flestar eyjar þess, þar með talið Vestur-Indíur og eyjarnar
úti fyrir Asíu. En engin þeirra er jafnfögur og Tahiti.
Þegar við komum nær landi, stóðu allir á þiljum uppi og
horfðu í áttina til lands. En — einn vantaði. Um klukkan sex
þegar við vorum aðeins fáar mílur frá eynni, kom Bakkus
gamli höktandi upp á þiljur. Hann stóð stundarkorn við sigl-
una og horfði inn yfir landið. Svo yppti hann öxlum.
—/ Þær eru allar eins, sagði hann og lét sér fátt um finn-
ast. Þegar þér hafið séð eina eyju í Suðurhöfum, þá hafið þér
séð þær allar.
Læknirinn hökti aftur ofan í klefann. Þegar hann var horf-
inn, kom Nelson til mín. Grasafræðingurinn var mikill
íþróttamaður og hélt líkamshreysti sinni við með því að
ganga tvær til þrjár mílur daglega á þilfari, þegar veður
leyfði.
— Jæja, Byam, — mér þykir vænt um að vera kominn
hingað aftur. Alltaf, frá því ég kom hingað með Cook skip-
stjóra, hefur mig langað til þess að koma hingað aftur, án
þess að geta gert mér vonir um, að fá þeirri löngun fullnægt.
En eins og þér sjáið, þá erum við nú komnir hingað.
Nelson benti mér á sund milli kóralrifa: — Þarna var það,
sem Cook skipstjóri hafði nærri því misst skip sitt. Eitt af
akkerum hans liggur þar ennþá, þar sem brimið er mest. Ég
þekki vel þennan hluta eyjarinnar. Eins og þér sjáið, er Tah-
iti í raun óg veru tvær eyjar, en á milli þeirra er mjór og
langur tangi, sem hinir innfæddu kalla Taravao. Þessi eyja er
minni og heitir Taiarapu eða Tahti Iti, en stærri eyjan heitir
Tahiti Nui. Vehiatua er konungur á minni eyjunni og hann
er hinn voldugasti hinna innfæddu fursta.
Allan daginn sigldum við fram með landi, fórum fram hjá
tanganum, sem tengdi eyjarnar saman og hinum gróðursælu
héruðum Faaone og Hitiaa.
Það var lítið um svefn þessa nótt. Skipið lá kyrrt úti fyrir
mynni Papenoo-dalsins. Blærinn, sem kom innan af hæðun-
um, angaði af gróðurilmi. Þeir, sem höfðu skyrbjúg, drógu
djúpt andann og virtust vera að fá heilsuna aftur. Þeir töl-
uðu í ákafa um alla þá ávexti, sem þeir bjuggust við að fá
næsta dag.
Við komum auga á Eimeo rétt fyrir sólsetur. Sólin rann í
sæ bak við hnjúka og hæðir Eimeós, en nýmáninn gægðist
upp. Rökkrið er ekki langvinnt á þessum slóðum og stjörn-
urnar komu brátt í ljós á heiðríkum himni. Stór stjarna í
vestri varpaði gullnum bjarma á sjóinn. Ég sá Suðurkrossinn
og fleiri stjörnumerki, sem ekki sjást á norðurhveli. Neðan
úr klefa læknisins heyrðist söngur. Þar sátu þeir yfir kvöld-
glösunum sínum, læknirinn og Peckover.
Fram með allri ströndinni sáum við fjölda blysa. Þar voru
eyjarskeggjarnir að fást við fiskveiðar og gengu milli húsa.
Skipverjarnir á Bounty stóðu í smáhópum á þilfarinu og
störðu í land. Við virtumst allir hafa breytzt þetta kvöld: All
ar áhyggjur voru þurrkaðar burtu. Við vorum allir í bezta
skapi og hlökkuðum til morgundagsins.
Jafnvel Bligh skipstjóri, sem gekk um þilfarið við hlið
Christians, var í góðu skapi.
Ég var á stýrimannsvakt. Um miðnætti sá Fryer, að ég
geispaði, því að það var langt síðan ég hafði sofið. Fáið yður
dúr, herra Byam, sagði hann vingjarnlega. — Fáið yður dúr!
Allt er kyrrlátt í nótt. Ég skal vekja yður, ef ég þarfnast yð-
ar.
Ég valdi mér stað á þilfarinu og lagðist niður á það. En
þótt ég væri mjög syfjaður, leið langur tími, áður en ég gat
sofnað. Þegar ég! vaknaði, var himinninn bjartur í austri.
Skipið hafði rekið vestur á bóginn um nóttina og lá nú úti
fyrir Vaipoopoo-dalnum við Point Venus. Þarna hafði Wallis
skipstjóri á Dophin nálgast hið nýfundna land. Og á þessum
langa, lága odda, hafði Cook skipstjóri sett upp athugunar-
stöð sína, þegar hann var að rannsaka stjörnuna, sem staður-
inn var heitinn eftir.
Mynni flóans snýr gegn suðvestri. Það var í hálfrar mílu
fjarlægð og fjöldi báta var á leið til okkar. Flestir þeirra
voru litlir og rúmuðu ekki nema fjóra eða fimm menn. Sum-
ir voru aftur á móti stórir og rúmuðu um þrjátíu manns.
Þegar fyrstu bátarnir nálguðust heyrði ég spyrjandi hróp-
— Taio! Peritane !Í sömu andránni kom fyrsta bátshöfnin
um borð, og fyrsta sinn fékk ég nú að sjá þennan fræga
kynþátt.
Flestir gesta okkar voru karlmenn, háir, vel vaxnir, karl-
mannlegir og Ijósbrúnir á hörund. Þeir báru mittisskýlur
úr tíglóttu — heimaofnu efni. Létta léreftsskykkju báru þeir
á öxlun og brúnan túrban á höfði. Sumir þeirrá voru naktlr
niður að beltisstað og hinir kempulegustu. Sumir báru litl-
ar húfur, fléttaðar úr kókosblöðum. Svipur þeirra speglaði
öll skapbrigði þeirra, eins og títt er um börn. Þeir brostu
oft og ég undraðist það mjög, hversu hvítar og fullkomnar
tennur þeirra voru. Þær fáu konur, sem komu um borð, voru
af lægri stéttinni og mjög smávaxnar, samanborið við karl-
mennina. Þær gengu í pilsum úr hvítu efni, sem sveipaðist
um þær í fallegum fellingum. Til þess að verja axlirnar gegn
sólbruna„voru þær í skikkju úr sama efni, en hægri hand-
leggurinn var nakinn. Svipur þeirra bar vott um skapfestu,
vingjarnleika og glaðlyndi. Það varð fljótt skiljanlegt, hvers
vegna sjómenn gátu ekki staðizt þær. Þær virtust búnar
öllum hinum beztu kostum kynsins.
Bligh skipstjóri hafði gefið öllum skipun um að taka mjög
NYR HIMINN - NÝ JÖRD
EFTIR ARTHEMISE GOERTZ
23
veik. Húsíð okkar stendur yzt út
með Chincubaveginum, rétt þar
sem mýrin byrjar.
— Hann er farinn burtu!
— Nei, það er Jolivet læknir,
sem er farinn!
— Það er allt farið! anzaði hún
í reiðirómi.
Viktor gekk út á dyrasvalirnar.
Drengurinn var á leið niður stíg
■inn, sem stráður var skeljabrot-
um. Skárust þau upp í berar iljar
hans, en eftir grasinu þorði hann
ekki að ganga.
— Bíddu andartak! hrópaði
Viktor og þaut niður þrepin.
Ég er hérna. Ég kem með þér.
Hann var glaðlegur í fasi, þegar
hann náði drengnum.
— Hvað heitir þú?
Pilturinn, er sat nú í vagninum
við hlið hans, leit út fyrir að vera
tíu til tólf ára að aldri. Vegna
sólarhitans var hann brúnn á hör-
und eins og brenndar kaffibaun-
ir. Hann var kteeddur blárri
skyrtu, upplitaðri, og buxurnar
voru bryddar slönguskinni, rifnar
og trosnaðar að neðan.
— Ég heiti Númi, þriðji sonur
Alphonse Gaspard.
Gaspard. Jolivet hafði minnst á
frú Gaspard við hann. — Hún er á
sjöunda mánuði meðgöngutímans.
Veil í nýrum. ún fær alltaf þessi
hræðilegu krampaköst, þegar hún
gengur með barn . .
— Hvað gengur að mömmu
þinni?
— Hún er með höfuðverk og
hefur miklar kvalir. Hann greip
höndum fyrir brjóstholíð. — Nú
er hún WHn að sofa gríðarlengi,
og við getum ekki vakið hana.
Viktor nam staðar fyrir framan
lyfjabúðina, en það hús stóð við
hlið pósthússins. Þar var biðröð
langt út á götu. Kvöldblöðin voru
nýkomin. Hann hafði ekki tíma
til að gæta í pósthólf sitt, þótt
hann byggist við bréfi frá Ancon.
Lyfsalann var hvergi að sjá, svo
að læknirinn gekk rakíeitt inn og
náði sjálfur í þau lyf, sem hann
þurfti.
Að tíu mínútum liðnum rann
léttivagninn út í mölina á Chinch
uba-veginum. Pilturinn benti á
ómálað timburhús milli trjánna.
Þegar læknirinn beygði inn á
mjóa hliðargötu kom Mirjam
honum í opna skjöldu, með
myndaléreft undir handlegg sér
og pensla í hönd. Viktor varð
mjög undrandi. — Hún er að mála
mynd af húsinu okkar, sagði
Númi. — Hún kemur oft hingað.
Hún kemur alltaf akandl, og það
kemur líka vagn til að sækja hana.
Og nú kom læknirinn líka auga á
Narcisse, sem kom á eftir Mirj-
am með málaragrind og mynda-
geymi.
Hún starði undrandi á hann.
Svo brosti hún. Hann var ekki
viss um, hvort hann hefði numið
staðar til að ræða við hana, þótt
honum hefði ekkert legið á. Nú
tók hann ofan og hélt áfram.
Frúin lá hálfmeðvitundarlaus
í móki. Æðasláttur hennar var af
artíður, eins og hann hafði búizt
við. Ómegin hennar var svo al-
gert, að ekki hefði verið unnt að
koma neinu ofan í hana. Með mikl
um erfiðismunum tókst honum að
______________________________n
renna tveim dropum af krótono-
líu inn undir tungu hennar. Inn
an tveggja stunda myndi konan
annaðhvort vakna, ellegar sofna
svefninum langa. Meðan á
því stæði, ætlaði hann að gefa
hennl innspýtingu á hálfrar
stundar fresti af lyfi, sem hann
hafði tekið með sér til að lina
hjartasláttinn. Hann kom sér svo
þægilega sem hann kunni fyrir í
heimagerðum stóli og beið þess,
sem verða vildi
Sólin var að síga til viðar. Út
um tjaldlausan gluggann sá hann
hana hníga að baki gúmmítrj^na í
mýrarjaðrinum. Bitmýið tók að
suða kringum höfuð læknisins.
Hann bægði flugunum brott frá
andliti konunnar með hendi sinni.
Sófrónía, en svo hét elzta telp-
an, kom inn til að bjóða honum
kaffi og maísbrauð. — Við eigum
íkornastöppu, mælti hún, ef herra
læknirinn . . . Hann hristi höfuð-
ið. Kaffið þáði hann til þess að
særa hana ekki og drakk það, þótt
þunnt værí.
Nú var tekið að dimma. Alp-
honse, húsbóndinn, kom inn með
lampa. Hann var maður hár og
grannur og læknirinn var fljótur
að taka eftir rauðu örunum, sem
ætíð sjást á hörundinu eftir bæti
efnaskort.
Tveir dropar krótonolía — tvö
líf. Hann tók upp vasaúr sitt.
Hálf níu. Þegar klukkan var langt
gengin í níu, tók frú Gaspard að
hreyfa sig með hægð. Læknirinn
gekk fram í dyrnar og kallaði á
Sófróníu.
Þessi krampaköst, sem komið
geta fyrir nokkru á undan fæð-
ingu, eru ævinlega varasöm og
ógeðsleg. Nú var þetta ofsalega
flog um garð gengið, með upp
köstum og niðurgangi, og sjúkling
urinn lá hreinn og hreyfingarlaus
í rekkju sinni. Frúin var aftur
komin til meðvitundar, en æða-
slögin voru orðín ískyggilega
hæg, og hafði þar með skapazt
ástand, sem var enn hættulegra
en hið fyrra.
Loks var hann orðinn svo
þreyttur af að sitja á þessum
harða og óþægilega stól, að hann
stóð á fætur, teygði úr sér og
gekk út til þess að fá sér ferskt
loft. Næturloftið var einkar hlýtt.
Hann hafði farið úr treyjunni,
en skyrtan límdist við bakið af
svita. Hann nam hið raka loft frá
skógunum og nærlíggjandi mýri.
Ugla vældi, en óaflátanlegt tfst
og kvak barst innan frá
kýprustrjánum.
— Konan mín — hún deyr þó
ekki?
Alphonse Gaspard sat á þrep-
skildinum. Rödd hans var hás.
Læknirinn hliðraði sér hjá að
segja, að hann vissi það ekki, með
því að spyrja á móti: — Hvers
vegna senduð þér ekki eftir mér
í morgun?
— Ég hafði engan til að senda.
— Eo4>éreígið fleiri börn.
— Þau verða að tína mosa all-
an daginn. Við lifum af þeirri
vinnu.
— Máttirðu ekki missa af ein-
hverju þeirra?
— Ekki í dag. Þau eldri hjálpa
til við að láta mosann í poka.
Kaupandinn kemur á hverjum
morgni og sækir hann.
— Þá hefðuð þér getað sent
eínhvern drengjanna til bæjar-
ins með kaupandanum.
— Hann fer hina leiðina. Hann
sagðist skyldi síma til herra lækn-
isins frá Chinchubaklaustrinu.
Fenguð þér engin skilaboð?
— Ég hef engan síma.
— Ó, sagði Alphonse — Já,
það er það versta með þessi nýmóð
ins tæki. Einn sími dugar ekki,
það verða að vera tveir. sinn
hvorum megin.
— Ég fæ mér bráðum síma,
mælti læknírinn.
— Ef Miché le doceur hefði
haft síma, myndi kannski hafa ver
ið unnt að bjarga lífi konunnar