Tíminn - 03.02.1965, Blaðsíða 11

MIÐVIKUDAGUR 3. febrúar 1965
TÍMINN
n
89
Charles Nordhoff og James N. Hátl
— Þá hlýtur Hayward að hafa heyrt ykkur tala saman.
Þér verðuð að fá hann til þess að játa þetta. Ef hægt
er að sanna, að þið Tinkler hafið verið saman, þá fyllir
það út frásögn yðar um samtal ykkar Christians, sem
Tinkler hlustaði á. Hallet var yður mjög hættulegur, þegar
hann fullyrti, að þér hefðuð snúið yður frá Bligh hlæjandi,
eftir að hann hafði ávarpað yður.
— Það var ekkert orð satt í framburði hans, sagði ég
reiður.
— Það veit ég vel. Og samkvæmt minni skoðun hafði
framburður þeirra Haywards og Hallets ekki sérlega mikil
áhrif á réttinn. En það er ekki hægt að strika yíir fram-
burð þeirra. Að öllu samanlögðu er framburður þeirra
nægilegur til þess að sakfella Morrison. Aðstaða hans er
nú miklu alvarlegri en áður. Tókuð þér eftir framkomu
Haywards og Hallets morguninn, sem uppreisnin var gerð?
— Já, ég sá þá oft.
— Voru þeir rólegir?
— Síður en svo. Báðir voru viti sínu fjær af ótta, og
þeir hágrétu og báðu um miskunn, þegar þeim var skipað
að fara í bátinn.
— Það er mjög mikils virði, að þér getið fengið þá til
að játa þetta. Þegar þér spyrjið hin vitnin, verðið þér að
spyrja þau nákvæmlega um þetta atriði. Ef þau bera það,
að Hallet og Hayward hafi verið mjög blauðir þennan
morgun, þá gerir það framburð þeirra ósennilegri.
Það var mjög liðið á dag, þegar herra Graham stóð upp
og bjó sig til að fara.
— Nú held ég, að við höfum rætt um allt, sem máli
skiptir, sagði hann. — Ætlið þér sjálfur að lesa upp varn-
arræðuna, eða viljið þér heldur að ég lesi hana fyrir yður?
— Hvort álítið þér, að sé betra?
— Ég ræð yður til að lesa hana sjálfur, ef þér treystið
yður til þess og verðið ekki of taugaóstyrkur.
Ég fullvissaði hann um, að ég kviði engu.
— Það er ágætt, sagði hann. — Vörnin hefur meiri
áhrif, ef þér flytjið ræðuna sjálfur. Lesið hægt og skýrt.
Þér hafið vafalaust tekið eftir því, að margir dómaranna
virðast sannfærir um sekt yðar? Það kom skýrt í ljós, þeg
ar þeir spurðu vitnin.
— Já, ég hef veitt því eftirtekt.
’ — Þegar þér lesið ræðuna. sting ég upp á því, að þér
beinið orðum yðar einkum að þessum mönnum. Það er
óþarfi að minna vður á það, að þér berjizt fyrir lífinu.
Nú voru enníremur hinir ráðgjafarnir tilbúnir og þeir
urðu samferða frá Hector. Frá því við vorum teknir fastir
hafði enginn dagur Iiðið jafnfljótt, og þessi.
Mánudagsmorguninn 17. september drundi fallbyssu-
skot frá „Duke“. Það var merki þess, að herrétturinn væri
settur á ný. Við vorum fluttir um borð og varðmenn
fylgdu okkur, hálftíma é.ður en réttur var settur. Enda
þótt ég hefði sagt herra Graham, að hann þyrfti ekki að
óttast um minn hag, var þó fjarri því, að ég væri kvíða-
laus. Þegar við gengum eftir þilfarinu kom ég auga á Sir
Joseph og Hamilton lækni. Yfirmennirnir störðu á okkur
eins og naut á nývirki.
Nokkrum mínútum áður e'n klukkan sló 9 voru áheyr-
endur komnir til sæta sinna, og þegar klukkan sló, gengu
dómararnir inn. Allir stóðu á fætur og biðu standandi
þangað til Hood lávarður og dómararnir voru seztir.
Nú varð andartaks þögn. Þá hrópaði liðþjálfinn:
— Byam, standið á fætur.
Ég stóð á fætur og sneri mér að Hood lávarði. Þér eruð
ásamt öðrum ákærður fyrir að hafa sem sjóræningi tekið
hið vopnaða skip Hans Hátigner „Bounty“. Þér hafið heyrt
framburð vitnanna. Rétt.urinn er nú undir það búinn að
hlusta á hvað þér hafið fram að færa til vamar. Eruð þér
tilbúinn?
— Lyftið hægri hendinni.
Því næst var ég látinn sverja eið, og ég man ennþá, hve
höndin skalf, meðan ég vann eiðinn, og ég horfði í áttina
til Sir Josephs, meðan ég vann eiðinn, til þess að vita,
hvort ég fyndi þar enga huggun, en hann studdi hönd-
reykjarsvælu. Hann kveikti ljós
og reis á fætur enn einu sinni til
að stilla ofninn, sem nú var orð-
inn rauðglóandi á nýjan leik. Það
var barið að dyrum. Jósef gamli
lagði seðil á borðið og tautaði:
— Kvenmaður.
Það var auðséð að honum hafði
þótt mikið til um kvenmannin
eftir svipnum að dæma.
Jósef bætti við:
— Ég held það sé kona þessa
náunga frá í morgun.
Nafnið á seðlinum nafði hresst
upp á minni hans: frú Marton. Og
í dálkinn um tilefni heimsóknar-
innar hafði hún skrifað: persónu-
legt.
— Hvar er hún?
— í biðsalnum. Á ég að vísa
henni inn?
Hann var að því kominn að
játa en sá sig um hönd.
— Nei, ég sé um það sjálfur.
Hann gaf sér nægan tíma, gekk
gegnum skrifstofu lögregluþjóns-
ins og tvær aðrar skrifstofur 1 átt-
ina að biðsalnum, sem hafði 'Tler
veggi. Þar sem enn var ekki alveg
orðið dimmt virtust ljósin dauf-
ari en ella og andrúmsloftið var
ömurlegt eins og á lítilli sveita-
lestarstöð.
í gegnum rúðuna í dyrunum
sá hann í biðsalnum, sem einna
helzt minnti hann á fiskabúr að-
eins þrjár manneskjur, tvær
þeirra voru sýnilega á vegum sið-
ferðislögreglunnar þvi annað var
lítill melludólgur og hitt bosma-
mikil stúlka, sem virtist hagvön.
Þau gjóuðu bæði augunum til
konu einnar, sem skar sig úr fyr-
ir óbrotinn og einfaldan glæsileik
í framgöngu og fasi.
Maigret gaf sér nægan tíma en
kom loks að glerdyrunum sem
hann opnaði.
— Frú Marton?
Hann hafði tekið eftir litlu
krókdílaskinntöskunni, sem var
í samræmi við skóna og þröngt
göngupilsið undir oturskinnspels-
inum.
Hún reis á fætur álíka ringl-
uð eins og búast má við af mann-
eskju, sem aldrei hefur komizt í
tæri við lögregluna en stendur svo
allt í einu frammi fyrir einum
frægasta manni hennar.
— Þér eruð Maigret lögreglu-
foringi, ekki satt?
Hin tvö, þau hagvönu, litu
hvort á annað. Maigret vísaði
henni inn í skrifstofu sína og
bauð henni að setjast í hæginda-
stólinn þar sem maður hennar
hafði setið fyrr um daginn.
— Þér verðið að fyrirgefa þótt
ég ónáði yður . . .
Hún tók af sér hægri hanzk-
ann, hann var úr mjúku rúskinni
— og krosslagði hnén.
— Þér getið ímyndað yður
hvers vegna ég er komin?
Það var hún, sem hóf sóknina
og það gat Maigret ekki þolað.
Hann svaraði því engu.
— Þér berið náttúrlega fyrir
yður þagnarskyldu líka ..
Hann tók einkum eftir orðinu
líka. Hafði hún þá verið hjá dr.
Steiner?
Það var ekki einvörðungu með
fasi sínu, sem frú Marton sló Mai-
gret út af lagi.
Maðurinn hennar var að vísu
hreint ekki ómyndarlegur og
hann vann heiðarlega fyrir sér,
Samt sem áður var frú Marton
af öðru sauðahúsi. Það var ekkert
gróft við glæsileik hennar. Ekki
kynþokka hennar heldur.
Hann hafði þegar í biðsalnum
veitt athygli velsniðnum skóm
hennar og dýrindis tösku. Ekki
voru hanzkarnir af lakara taginu
nú heldur önnur föt hennar. Það
var ekkert í klæðaburði hennar,
sem benti á ágengni eða útslátt-
arhátt. Ekkert, sem krafðist at-
hygli. Hún klæddist fötum frá dýr
ustu tízkuhúsunum eingöngu.
Hún virtist einnig vera um fert-
ugt, hún virtist eftir fasinu að
dæma, kunna skil á flestu. ,
Gat þó verið einhver brotalöm?
Hann þóttist skynja einhvern dr-
veikan mishljóm en gat þó ekki
gert sér grein í hverju hann var
fólginn. Það var fremur grunur
en vissa.
— Ég held við gætum sparað
tíma, lögregluforingi, ef ég leysi
strax frá skjóðunni. Auk þess væri
það fífldirfska að ætla sér að leiða
annan eins mann og yður í gildru.
Hann sat grafkyrr án þess að
rósemi hans gerði hana ruglaða í
ríminu, kannski hafði hún svona
góða stjórn á sér.
| — Ég veit, að maðurinn minn
! var hjá yður í morgun.
Loks opnaði hann munninn í
þeirri von að slá hana út af lag-
inu.
— Hefur hann sagt yður það?
spurði hann.
— Nei. Ég sá hann ganga hér
inn í þessa byggingu og ég skildi,
að hann var að leita að yður.
Hann hefur feiknar áhuga á öll-
um yðar málum. Um árabil hefur
hann fylgzt með ferli yðar fullur
aðdáunar.
— Þér játið blákalt að hafa
veitt manni yðar eftirför?
— Já, viðurkenndi hún án þess
að blikna.
Það var stutt þögn.
— Þótti yður hann ekki koma
undarlega fyrir sjónir? Tal hans
furðulegt?
— Vitið bér einnig hvað hann
sagði mér?
— Það er auðvelt að gizka á
það. Við höfum nú verið gift í
tólf ár og ég þekki Xavier vel.
Hann er sá heiðarlegasti, hugrakk
asti og samvizkusamasti maður,
sem hægt er að ímynda sér. Þér
vitið, að hann hefur aldrei þekkt
foreldra sína og ólst upp á mun-
aðarleysingjahæli?
Hann kinkaði kolli.
— Svo var honum komið fyrir
á sveitabæ í Sologne þar sem
bækurnar, sem hann útvegaði sér
voru rifnar út úr höndunum á
honum og þeim brennt. Samt sem
áður hefur hann komizt áfram
þangað, sem hann nú er og að
minni hyggju hefur hann mikiu
lítilmótlegri stöðu en hann á skil-
ið. Sjálf er ég sífellt meira undr-
andi á öllu, sem hann veit. Hann
hefur lesið allt. Hann kann skil á
öllu. Og auðvitað er hann misnot-
aður. Hann unnir sér engrar hvíld
ar. Hálfu ári fyrir jól byrjar hann
á að undirbúa jólin óg það er afar
þreytandi fyrir hann.
Hún hafði opnað töskuna sína
en hikaði við að taka upp sígar-
ettuveskið.
— Reykið þér bara, sagði hann.
— Takk. Það er ljótur ávani.
Ég reyki of mikið. Ég vona að
nærvera mín hindri vður ekki í
að reýkja pípuna yðar.
Hann skynjaði fremur en sá ór-
smáar fíngerðar hrukkur við augn
krókana en í stað þess að gera
hana ellilegri juku þær fremur á
glæsileik hennar.
— Við hljótum bæði tvö að
vera skopleg í augum yðar,
maðurinn minn og ég, þegar
við komum þannig, hvort á fætur
öðru og skriftum. Þetta er nú
einna líkast skriftum. Mánuðum
saman hef ég haft áhyggjur af
manninum mínum. Hann hefur of
þreytt sig, er órólegur og stundum
er hann magnþrota tímunum sam
an og þá talar hann ekki orð við
mig.
Maigret óskaði að Pardon hefði
verið viðstaddur, kannski gæti
læknir fundið eitthvað út úr
þessu.
— Strax í október . . já, í
byrjun október . . . sagði ég við
hann að hann þjáðist af tauga-
veiklun og ætti að fara til lækn-
is . . .
— Það voruð þér, sem töluðuð
við hann um taugaveiklun?
— Já, var það rangt af mér?
— Haldið áfram.
— Ég veitti honum nána at-
hygli. Hann fór að kvarta undan
einum deildarstjóranum sem
hann hafði aldrei kært sig um.
En í fyrsta skipti minntist hann
á eins konar samsæri. Svo reidd-
ist hann við ungan afgreiðslu-
mann . . .
— Hvers vegna?
— Það hljómar skoplega en
þó get ég skilið viðbrögð Xaviers.
Eg ýki ekki, þó að ég segi, að
hann sé fremsti sérfræðingur
Frakklands í öllu er lýtur að raf-
magnslestum. Ég vona þér hlægið
ekki. Maður gerir til dæmis ekki
grin að fólki, sem eyðir ævi sinni
, í að teikna brjóstahaldara eða
j megrunarlífstykki.
Því spurði hann:
— Búið þér til brjóstahaldara
og megrunarlífstykki?
Hún hló.
— Ég sel þess konar. En við
erum ekki að tala um mig. Þessi
ungi búðarmaður reyndi sem sé
að hnýsast í teikningar mannsins
míns, reyndi að komast að ýms-
um brögðum hans og gerði teikn-
ingar að rafmagnslestum . . . í
stuttu máli, maðurinn minn
ímyndaði sér, að hann ætlaði að
bola honum úr starfinu . . og
þá varð ég fyrir alvöru hrædd,
þegar ég varð vör við, að tor-
tryggni Xaviers beindist einnig
að mér . . .
— Hvað hafði hann yður grun-
aða um?
— Ég býst við, að hann hafi
sagt yður það. Það byrjaði þann-
ig, að hann sat kvöld eitt og ein-
blíndi á mig og muldraði:
— Þú verður falleg ekkja, ekki
satt?
— Og orð af þessu tagi var
hann sífellt að tauta. Til dæmis:
— allar konur aru skapaðar til
að vera ekkjur. Tölfræðio
sýnir . ..
— Þér skiljið, hvað ég á við.
Og síðan tók hann að klifa á því,
að ég gæti lifað glæstu lífi án
hans, hann væri eina hindrunin í
vegi mínum . . .
Hún lét ekkert á sig fá, þó
Maigret sýndi henni viljandi
áhugaleysi.
— Þér vitið allt hitt. Hann er