Vísir - 08.04.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 08.04.1940, Blaðsíða 1
Ritstjórh Kristján Guðlaugsson Skrifstofur: Félagsprentsmiðjan (3. hæð). Ritstjóri | Blaðamenn Sfmh Auglýsingar 1660 Gjaldkerl 5 línur Afgreiðsla 30. ár. Reykjavík, mánudaginn 8. apríl 1940. 80. tbl. Bretar leggja tundurdufl- um við strendur Noregs til þess að stöðva siglingar þýskra skipa. EINKASKEYTI FRÁ UNITED PRESS. — London, í morgun. Bandamenn hafa tekið mikilvæga ákvörðun, sem er líkleg- til þess að hafa víðtækar afleiðingar. Ákvörðunin er sú, að leggja tundurduf lum við strendur Noregs, til þess að koma í xeg fyrir, að Þjóð- Térjar geti notað norska landhelgi sem siglingaleið fyr- ir skip sín. Tundurduflasvæðin eru ekki í norskri land- kelgi, en í námunda við hana, og hafa svæðin þegar ver- ið valin, og eru bresk herskip þegar komin á vettvang, tíjí þess að gæta tundurduf lalagninga-skipa f lotans, sem Munu vera í þann veginn að byr ja að leggja tundurduf 1- unum. Hvað Norðmenn gera út af þessu er enn ekki kunnugt, né hvaða gagnráðstafana Þjóðverjar grípi til, di víst er, að aðstaða Noregs hefir orðið enn erfiðari en áður. Sérstakar ráðstaf anir haf a verið gerðar til þess að fcoma í veg fyrir, að skip fari inn á tundurduflasvæðin, me<$ síendurteknum aðvörunum í útvarpinu. Það hefir verið búist við því að undanförnu, að Bandamenn myndi grípa til einhverra víðtækra aðgerða, til þess að koma í veg fyrir, að Þjóðverjar notuðu norska landhelgi sem siglinga- leið. Chamberlain hafði áður boðað, að Bandamenn myndi ekki þola þetta lengur, og á fundum þeim, sem haldnir voru síðustu viku, var mál þetta rætt, af stjórnum Bretlands og Frakklands ©g sérfræðingum þeirra, Bandamenn hafa gefið út tilkvnningu, þar sem gerð er grein fyrir tildrögunum að þessari ráðstöfun. Er þar m. a. minst á hinar sífeldu árásir Þjóðverja á skip hlutlausra þjóða og skipa- og manntjón þeirra af þeim sökum. Norðmenn hafi orðið harð- ast úti allra hlutlausra þjóða, bæði að því er skipatjón og mann- tjón snerti, en samt noti Þjóðverjar landhelgi Noregs sem sigl- ingaleið. Þetta ætli Bandamenn sér nú að koma í veg fyrir. I tilk. er því haldið fram, að þar sem Þjóðverjar brjóti öll al- þjóðalög og reglur í sjóhernaði sínum, sé réttmætt að Banda- menn grípi til mótaðgerða slíkra sem þeirra, er nú hef ir ákveðin verið að leggja tundurduflum við Noregsstrendur. I tilkynningum Bandamanna segir, að ráðstafanir hafi verið gerðar til þess að koma í veg fyrir, að af tundurduflalagning- unum leiði nokkur óþægindi fyrir norskar millilanda- eða strandferðir. UM ALLA ÁLFUNA ÓTTAST MENN Aö NORÖURLÖND DRAGIST INN 1 STYRJÖLDINA. — ÞÍSK INNRÁS 1 NOREG MEÐ STUDNINGI RÚSSA. Óttinn við, að Norðurlönd dragist inn í styrjöldina, vex stöð- Mgt, en þó vona Norðurlandaþjóðirnar og margar þjóðir aðrar enn, að Norðurlönd verði ekki orustuvöllur. Kemur víða fram uú skoðun, að ef Norðurlönd neyðist til þátttöku í stríðinu breið- ist styrjöldin út um alla álf una. I Svíþjóð haf a þegar verið tekn- ar ráðstafanir til eflingar landvarnanna vegna þess hversu nií horf ir. I fregnum frá vatikanríkinu segir, að páfinn hafi fengið skýrslu Suhrs biskups, þar sem látinn er i ljós ótti við afleið- ingar þess, ef Bandamenn skerði hlutleysi Noregs. Afleiðingar þess gæti orðið þýsk innrás í Noreg, með stuðningi Rússa. 1 niðurlagi skýrslunnar ef mælst til þess, að páfinn snúi sér þegar í stað til stjórnarvaldanna í ófriðarlöndunum með til- mælum um, að sneiða hjá öllu, sem af gæti leitt, að styrjöldin breiddist út til fleiri landa. mál til íhugunar, ef tir að f regnir höfðu borist um, að bresk her- skip hefði tekið 3 jugoslavnesk skip og flutt til breskra eftir- iitshafna. K.höfn í morgun. EINKASKEYTI. Fregnir frá Römaborg herma að ríkisstjórnir lalíu og Jugo- slaviu hugleiði, að loka Adria- hafi, til þess að koma í veg fyr- ir, að styrjöldin breiðist út til þessa hluta álfunnar. Ríkisstjórnirnar tóku þessi Finuar opna senfliherra skrifstofu í Moskva á ní. Einkaskeyti frá United Press. K.höfn í morgun. Fregnir frá Moskva herma, að finska stjórnin hafi opnað aftur sendiherraskrifstofu sína í Moskva, en hún hefir verið lokuð síðan er finsk-rússneska styrjöldin braust út. Paasikiivi, samníngamaður Finnlands í Moskva, opnaði skrifstofuna. — Þjóðyerjar fá hráeíni frá Jugoslaviu. Einkaskeyti frá United Press. K.höfn í morgun. Berlinarfregnir herma, að samkvæmt áreiðanlegum heim- ildum hafi Þýskaland og Jugo- slavia gert með sér sáttmála, til þess að endurnýja samning, er gerður var fyrir strið milli Austurrilcis og Jugoslaviu. Sam- kvæmt samningnum áttu Jugo- slavar að greiða 16 milj. ríkis- marka og fá nú Þjóðverjar hrá- efni hjá þeim fyrir þá upphæð. Skákmótid: Úrslit kunn í 1. og 2, fl., en tvísýn í meist- araílokki. í gær var tefld næstsiðasta umferð i Meistaraflokki og fóru leikar þannig: Gilfer vann Áka, Sæmundur vann Jóhann og Haf steinn vann Ásmund, en biðskák varð milli " Árna Snævars og Einars Þor- valdssonar. Annars vakti sú skák mesta athygli, sökum þess hve hún gat og getur enn orðið " afleiðingarík fyrir úrslit móts- ins. Þegar skákin f ór i bið haf ði Snævarr 3 peð og hrók móti 2 biskupum. Möigum kom á óvart, að Ás- mundur skyldi tapa fyrir Haf- steini, þótt hann kæmist eftir venju í mikið tímahrak, þvi hann hafði haft betra tafl lengst af. Virðast nú möguleikar hans til sigurs vera farnir að þverra, jafnvel þótt hann vinni Gilfer í síðustu umferðinni. Nú standa þvi vinningarþann- ig hjá þeim efstu: Einar 6 vinn. (af 7 tefldum), Gilfer 5% v. (7), Ásmundur 5 v. (7), Snæ- varr 4 v. (6). Gilfer hefir sem sagt mesta möguleika, þá Ein- ar, svo Ásmundur og Snævarr. 1 1. flokki urðu úrsht þessi: 1. Jón Þorsteinsson 6 vinn. 2.— 3. Ingimundur Guðmundsson og Pétur Guðmundsson með 5 v. hvor. 4. Óli Valdimarsson 4% v. 5. Víglurimir Möller 3 v. 6. Helgi Kristjánsson 2y2 v. 7. Jón Ragn- ar Guðjónsson 2 v. 8. Aðalsteinn Halldórsson 0 v. í 2. flokki varð efstur Ólafur Einarsson með 7 vinninga, en vegna tveggja biðskáka er enn óvist um næstu sætin. ' I kvöld verða tefldar biðskák- ir, en ;á miðvikudaginn hefst svo síðasta umferð í Meistaraflokki. Nkólakepni í boðsundi. / kvöld kl. 9 fer fram skóla- kepni í boðsundi (skriðsundi) i Sundhöllinni. 1 desember fór fram boðsundskepni í bringu- sundi og vann Háskólinn þá. Þessir skólar eru nú meðal Brunaslysið í Hveragerði 1 sambandi við brunaslys það, sem varð í Hveragerði um dag- inn og skýrt var frá hér í blað- inu, gefur Herbert Jónsson í Hveragerði eftirfarandi lýsingu á baðklefanum, þar sem slysið varð ásamt vottorðum frá mönnum, sem notað hafa klef- ann að staðaldri. Gufubaðsklefinn, sem er h. u. b. 1.5x2 m. að ummáli, er bygður yfir steinsteypta þró. I þró þessa er leitt vatn úr hver i 60—70 m. fjarlægð. Niðri í þrónni eru ofnar er hita upp j vatn í miðstöð í íbúðarh. H. Á. Gólfið í klefanum er úr 1" borð- við, bornum uppi af 4 sterkum bitum. Nokkur göt eru boruð í gólfið (m. 1" bor) svo gufan komist upp. í miðju gólfinu er op h. u. b. 30x50 cm. að stærð. Opið er haf t til þess að hægt sé að tæma þróna og hreinsa ofn- ana. Yfir opinu er hafður hleri af sömu þykt og gólfið. Þegar baðið er notað er hlerinn tekinn en i hans stað sett grind, svo gufa verði meiri. Bæði hlerinn og grindin eru felt í fals svo ör- ugt sé að ekki haggist. Drengurinn mun eitthvað hafa verið búinn að losa um grindina með höndum, en svo ætlað að fella hana í falsið aftur með fæti, en grindin þá látið undan eða drengnum skrikað fótur, og þvi farið sem fór. Það verður með engu móti kent „slæmum útbúnaði" að svona fór. Eina staðreynd vildi eg mega benda á við þetta tækifæri: Við þau brunaslys, sem komið hafa fyrir hér á Hveragerði síðustu 10 árin, hafa það verið aðkomu- menn eða konur, er fyrir þeim hafa orðið. Þetta stafar af því, venjulega, að fólkið hefir ekki farið eftir þeim leiðbeiningum eða gætt þeirrar varúðar er Hvergerðing- ar hafa gefið þvi. Vonandi verð- ur einhverju af slysum forðað i framtíðinni með þeim ráðstöf- unum sem Slysavarnafélagið og deild þess hér eru nú að koma í framkvæmd. Verða sett upp hættumerki við hættuleg- ustu staðina og girðingum kom- ið fyrir um þá. , Að því er Visir hef ir frétt líð- ur drengnum nú eftir atvikum vel. Skórinn hhfði honUm við bruna á tám, þannig að þægi- legra er að fást við brunasárin, en ella hefði orðið. þátttakenda: Háskólinn, Iðn- skólinn, Mentaskólinn og Versl- unarskólinn. Er kept í 10- manna sveitum. Rektor Háskólans, dr. Alex- ander Jóhannesson, hefir gefið fallegan bikar til kepninnar. Sundhöllinni er lokað i kvöld frá kl. 7% fyrir baðgesti, og f ást aðgöngumiðar að boðsund- inu við innganginn. I 3ja þætti: Smart (Alfreð Andrésson) og Adolf Benito Dux Puttalin (Brynjólfur Jóhannesson). nStundum og stundum ekkicc Fpumsýniiigiii í gærkveldi. Leikhúsgestir, sem farið hefðu á frumsýninguna á leiknum „Stundum og stundum ekki", sem halda átti siðastliðið fimtu- dagskvöld, hefðu án efa hlegið töluvert það kvöldið, meðan á leiksýningu stóð, en að henni lokinni hefði öllum komið samr an um, að leikurinn væri þunn- meti, — eins og hann á að vera frá höfundanna hálfu, — og teflt væri viða á tæpasta vað, en svo hefði hann sennilega grafist i gleymsku og þögn á sama hátt og revyurnar, sem sýndar hafa verið hér á undanförnum árum. En rás viðburðanna hef ir valdið því, að þessi verða ekki örlög leiksins, með þvi að það getur ekki verið neitt lítilræði, sem kemur öllu dómsmáiakerfinu á hreyfingu, sem kemur upp „censur" á 20. öldinni með öllu því, er fylgir og fylgja ber, og lætur að lokum alla landsbúa standa á öndinni, hneykslaða á leiknum eða eftirleiknum frá hendi hins opinbera, — svona alt ef tir atvikum. Það er sennilegt að eftirleik- urinn verði þess valdandi, að Leíkfélagið hafi aldrei férigið betrí aðsókn né fleiri sýnirigar, og getur þvi sögt méð fullum rétti, að hið iík háfi snúist tíl góðs. i _"•••' Um það má með riókkrurri. rétti deila, hvort LeikfáÍág^ Reykjavíkur eigi að halda uppi slikum sýningum sem þessum, með því að það njóti opinbers styrks, en leikurinn sé full nær- göngull, miðað við íslenska stað- hætti og þjóðmálaviðhorf, en það hef ir sennilega þótt við eiga, að taka það ekki fram, að allar persónur leiksins séu hreinn heilaspuni, en hafi ekld við veruleikann að styðjast, eins og stendur á flestum enskum „reyfurum", með þvi að svo fjarri sé það, að hér sé sneitt að ákveðnum mönnum eða mál- efnum, enda er leikurinn soðinn upp úr erlendri fyrirmynd. — Leikfélagið á við hin erfiðustu vinnuskilyrði að búa, og fjár- skortur hamlar gegn fram- kvæmdum þess, og því er ekki óeðlilegt að það freistist til aö sýna slíka leiki sem þessa, með þvi að fyrirfram er aðsóknin ör- ugg og ágóðinn tryggur. Það þýðir ekki að dæma þennan leik eftir almennum mælikvarða leikrita. Ætlunin er ekki að bera hér á borð kræs- ingar, heldur hversdagslega „lafskássu" úr leifum þeim, sem haldið hefir verið til haga til kvöldverðarins, og það á öll- um að vera ljóst, sem leikinn sjá, að hann gerir engar kröfur til annars og meira, en að á- horfendur hafi góðan og „hum- oristiskan sans" til að bera, en brjóti ekki úr sér tennur vegna skorts á sliku, þótt lítilsháttar beinamulningur hafi slæðst i „lafskássuna". Hitt er svo ann- að mál, að beinamulningurinn hefði að skaðlausu ekki þurft í henni að lenda. Brynjólfur Jóhannesson ber uppi leikinn, og ferst það prýði- lega, sem honum er ætlað. Hann hefir enn einu sinni skapað nýja manntegund, sem mejtm hafa ekki fyr kynst á leiksviðinu, — en ef til vill á sumum opinber- um skrifstofum, — um það verða menn sjálfir að dæma. Jón Aðils fer einnig prýðilega með hlutverk Brúsa hótefetjóra, — er sannur og eðlilegur svo sem best má yerða, og svipað má segja um Indriða Waage, er fer með hlutverk Vatnalauga, bróð- ur Brtisa. Valur Gíslason, Alfred Andréssón og Vilhelm Norð- fjörð fara Íáglega með hlutverk síri, Og áðrir karlleikendur sæmilega, en þó virðist leikur Lárusar Ingólfssonar óþarflega ýktur. AUrora Halldórsdóttir leikur aðal kvenhlutverkið, — Hor- mónu Sexibil alþingiskonu, — mjög laglega. Það er gaman að kynnast því fyrirbæri, sem að vísu mun eiga fáa sina lika, en til eru þeir þó. Þóra Borg, Alda Möller og Ólafía G. Jónsdóttir fara allar þægilega með hlut- verk sín, en á aðra leikendur reynir minna. A*ð leiksýningu lokinni voru leikendur og höfundur klapp- aðir fram á leiksviðið, og á- varpaði þá Indriði Waage áhorf- endur. Fór hann nokkrum orð- um um gagnrýni þá, er leikur- inn hefði sætt, og lagði álierslu á, að leikurinn væri að eins stundargleði, en væri ekki ætl- að að móta menn til frambúðar. Menn, sem leikinn sæju, þyrftu að kunna að hlæja og í rauninni annað ekki.Það gætu þeir lært með þvi að kynnast leiknum og höfundum hans, — en um- fram alt mættu menn ekki taka sýningu leiksins of alvarlega. K. G.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.