Alþýðublaðið - 28.05.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 28.05.1920, Blaðsíða 1
<Drefií> tít af A-lþýÖnflolcliiiwiaai. 1920 Föstudaginn 28. maí 118. tölubl. ;. fú ¦? élwfjitit. Khöín 26. maí. Frá Warsehau er símað, að Pólverjar hafi unnið sigur norðan- vert við Dnjester, og ákafar or- íjjstur standi við Beresina. j-ra lisig Khöfn 26. maí. Simað er frá Buda-Pest, að friðarsamningarnir veki stjórnmála- Saaráttu innan lands. Xrassin og £ Khöfn 26. maf. Símað er frá Kristianíu, að Krassin sé lagður af stað til Eng- lands, en Litvinoff háfi sezfc að í Xristianfu. @réi i PýzRaíanóL Khöfn 26. mai. Símað er frá Berlín, að póli- tískur órói sé í Þýzkalandi. Er foúist bæði við kommunista- og -afturhaldsbyltingum. Buerta forseö í fflexico. Khöfn 26. maí. Símað er frá New-York, að tnexikanska þingið hafi valið Adolpo Huerta hershöfðingja fyrir ¦bráðabírgðaforseta. Baadaríkin 09 Arienía. Khöfn 26. maí. Símað er frá Washington, að Wilson forseti hafi skorað á þing- ið, að veita Bandaríkjunum umboð til þess að taka að sér meðráðin með Armeníu. V'* Jfýtt hiteyblismál. Khófn 26. maí. Símað er frá Stokkhólmi, að hinn frægi sænski læknir Nyström og rithöfundurinn Algot Ruhe hafi verið handteknir, grunaðir um eyðingu fósturs. Qeilagt siríð. Svo virðist, sem stjórnir banda- mannaríkjanna vilji æsa sem flest- ar þjóðir gegn sér og kveykja nýtt ófriðarbál. Friðarkostir þeir, sem þeir hafa sett Tyrkjum, hafa þegar vakið trúarofstæki Moham- medstrúarmanha, sem legið hafði niðri um all langt skeið. íbúar Anatolíu (vesturhluti Litlu^Asíu) hafa nú fyrir fám dögum hótað að hefja heilagt stríð. „Stríðið er heilagt, þegar vopn- unum er beitt með réttlæti," segir gamall málsháttur Mohammeds- manna, endaer til hjá þeim gömul trúarsetning um það, að hefja megi heilagt stríð, þegar trú þeirra sé í hættu stödd. Alt til þessa hefir ekki verið gripið til þessa, því það þykir í nokkuð stórt ráðist. Þegar hið heilaga stríð er hafið, er hver maður, sem játar Islams trú (svo nefna Mohammedsmenn trú sfna), skyldur að taka sér vopn í hönd til að verja hina heilögu trú for- feðranna, verja kenningar spá- mannsins þar til sigur er fenginn, eða enginn þeirra stendur uppi að öðrum kosti. Þegar Mahdíinn1 hóf uppreisn sína í Sudan, reyndi hann að hefja heilagt stríð, en varð Iftið ágengt, því bæði var hann ekki álitinn með öllum mjalla og svo þótti flestum lítil ástæða til að byrja þá. Þegar Tyrkir flæktust inn í ófrið- inn mikla, var æðstiprestur Tyrkja, Scheik ul Islam, látinn lýsa heil- ögu stríði frá svölum Sofiumuster- isins f Konstantinopel. Þá strand- aði það á því, að flestum Moham- medsmönnum þótti engi ástæða til að fórna lífi sínu f ófriði fyrir hina „vantrúuöu" (kristna menn, sem í þessu tilfelli voru Þjóðverjar). Auk þess eru Tyrkir sunnitar2 og gátu ekki fengið sjitana með sér. Nú er aftur á móti mikil hætta á því, að Islamitar reyni að hefjast handa gegn kristnum mönnum. Æði og ofstopi bandamanna, einkum Breta og Frakka, hefir æst svo hugi þeirra, að mikil lfk- indi eru til þess, að þeir muni hugsa sér til hreyfings. Afghanar (ca. 5,000,000 ibúar) og Moham- medsmenn á Indlándi (ca. 65 milj ) 1) Mhadí er hinn fyrirheitni nefndur, sem AHah (þ. e. a. s. Guð) mun senda til að binda enda á vantrú heimsins. 1881 kom fram í Egyftalandi maður, að nafni Mohmnmed Ahtned, sem kvaðst vera Mahdi. Hann hóf heilagt strið i Sudan, gegn Bretum, og gersigr- aði bezk-egypzkan her, undir for- ustu Hicks pasha. 1884 tók hann Kartum af Bretum og lét drepa flesta kristna menn þar, m. a. Gordon hershöfðingja, sem hefir gettð sér mikinn orðstýr í sögunni. Að Mohammed Áhmed dauðum tók við Abdullah, en hann féll 1889 og hið heilaga stríð hætti af sjálfu sér við dauða hans. 2) Mohammedsmenn greinast f tvo aðaltrúarflokka, sunnita og sjita. Sjitarnir neita trúargildí nokk- urra kenninga (sunnah), sem sunnit- ar játa. Milli þessara flokka hafa oft verið miklar deilur, þó ekki eins ákafar og hjá kristnum mönn- um.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.