Morgunblaðið - 13.11.1932, Page 12

Morgunblaðið - 13.11.1932, Page 12
12 MORGUNBLAÐIÐ Silvo- sílfurfægi- lögnr er 6- viðjafnan- legnr á silf- nr plett og aiiuninimn. Gefnr fagr- an varan- legan gljáa. EGGERT CLAESSEN hæstarjettarmálaflutningsmaður. Skrifstofa: OddfellowhásiB, Vonarstræti 10. (Inngangnr nm anstnrdyr). Sími 871. Viðtalstími 10—12 árdegis. Kleins kjðifars reynist best. Baldnrsgötu 14. Sími 73. „DYNGJA<f eríslenskt skúri- og ræstiduft og fæst hjá Úlali Gnnnlangssyni Ránargötu 15. Reckitts Þvottablámi Cjörir I inið f an nhvitt Haupraenn! er lang útbreiddasta blaðið til sveita og við sjó, utan Reykjavíkur og um hverfis hennar, og er því besta auglýsingablaðið á þessum slóðum. Nýkomið: Gardínntan, Dyratjaldaefni og Stores. Lágt verð. Manchester. Langaveg 40. Sími 894. atvinnuleysinu, er dýr, og því erfiðara að losna aftnr, sem dýpra er sokkið. Engin von er til þess, að einn togari með 40.000 kr. skattabyrði, geti þolað samkeppni við nýju útgerð Spánverja og annara ríkja, sem í stað drepandi skatta, fær beinlínis fjárstyrk og stuðning frá sínu ríki, til samkeppni við út- gerð vora. Eigi er heldur von, að innlendum togurum gangi vel sam- keppni við útlenda, með færri mönnum og lægra kaupi. Eða við Spánverja þá, sem innlendir land- ráðamenn bjóðast fyrir lægra kaup en löndum sínum, til þess að láta greipar sópa um bestu fiskimiðin, þg spilla að sama skapi fiskisölu vorri. Fyrir mínni sakir en þessar og fyrir minni sakir én þær, að vilja nú ekki koma útgerðinni aft- ur 4 rjettan kjöl, held jeg að margir hafi verið nefndir land- ráðamenn. Orð þetta er að vísu ljótt og stórlega saknæmt, en það mun þó varla verða þvegið af þeim, sem af áset^ rá.ði baka þjóð vorri fjárhagsleg vandræði, og verkafólkinu bónbjargir og sult- arkjör. Nú er brýn þörf á því, að allir aðilar gæti sóma síns og skyldu sinnar, til hagsbóta fyrir þjóð vora. Brýn þörf að finna skjót og góð úrræði, til þess að atvinnu- lifið geti aukist aftur ,blómgast og blessast framvegis, með sátt og samlyndi. Þess vil jeg biðja og vona. V. G. Enska pundið. Gengi stér lin gspun dsin s hefir verið allmiklum breytingum und- irorpið, síðan Englendingar hurfu frá gullmyntstofni og pundið byrj aði að falla niður úr gullgildi h. 21. sept. í fyrra. Gullgildi ster- lingspundsins er h. u. h. 4.87 doll- arar. í des. í fyrra var gengi pundsins komið niður í 3.25c doll- ara eða 67% af gullgildinu. Eftir áramótin fór pundið að hækka og komst upp , 3.80 í byrjun apríl. Framan af sumrinu hjelst gengi pundsins kring um 3.65, þangað til í júlí. Þá ákváðu Englendingar að breyta 5% hernaðarlánum, um Fangi ð Ojðflaey. — U Yfirumsjónarmaður er feginíi að jessu skuli lokið og segir: „Jæja, nú eruð þjer hjer og hjer erðið þjer. Hafið yður á burt, skiftið yður niður tveir og tveir kofa og gerið mjer ekki neitt á móti skapi, því að annars fer illa fyrir yður“. Og með það fór hann ásamt varðmönnunum inn í húsið. Vjer stóðum þarna og litum hver á annan. Þarna erum vjer komnir og jarna eigum vjer að vera, það vitum vjer. .___„ Sólarhitinn er steikjandi. Fangarnir, sem fyrir voru á eynni, koma í hópum til vor. Hinn stóri Wiard og hinn litli Piccard komu til mín og Wiard mælti: ,Hafði þig nokkuru sinni órað fyrir því, Schwartz, að þannig mundi fara fyrir þjer? Hverjnm skyldi líka hafa getað dottið það í liug ? Komdu nú með okkur, við 2000 miljónum punda að upphæð, í 3%% lán. Allmikið fje var þá flutt frá Englandi, og gengi punds ins lækkaði. Upp á síðkastið hefir það verið nokkurn veginn stöðugt, 3.45—3.50 dollarar. En laust eftir miðjan október byrjaði pundið aftur að falla og er komið niður í 3.27, þegar þetta er ritað. Pundið nálgast þannig lágmarksgengið frá í fyrra. Mönnum er ekki fullkomlega Ijóst, hvað veldur þessari gengis- lækkun sterlingspundsins. Ymsar ástæður hafa verið tilgreindar. M. a. benda ensk hlöð á það, að Eng- lendingar flytja inn mikið af baðmull og hveiti á þessum árs- tíma. Ennfremur stendur gengis- lækkun pundsins að sumu leyti í sambandi við lækkun vaxtanna af hernaðarlánnnum. Allmargir út- lendir eigendnr hernaðarskulda- brjefanna hafa ekki fallist á vaxta lækkunina. Enska ríkið verður því að innleysa skuldabrjef þeirra h. 1. des. Það er ekki kunnugt, um hve mikla upphæð þarna er að ræða, en menn giska á 200 miljón- ir punda eða h. u. b. Vi0 af öll- um hernaðarlánunum. — Hinir mjög lágu vextir í Englandi valda líka stöðugt fjárflutningi frá Lon- don til U. S. A. Þar að auki hefir heyrst, að Englendingar ætli að byrja að nýju að afborga stríðs- skiildirnar við U. S. A., þegar greiðslufrestur Hoovers er útrunn- inn h. 16. des. Ank framannefndra orsaka til gengislækkunarinnar nefna blöðin ýmsar aðrar. í París og Amster- dam hefir nndanfarið verið selt óvenjulega mikið af enskum gjald eyri. Prakkar hafa flutt heim all- mikið af innieignum sínum í Lundúnum. Þar að auki hefir heyrst, að Rússsar selji ensk pnnd stórum stíl í þeim tilgangi að lækka gengi pundsins. Er sagt að Rússar reyni þannig að hefna sín á Englendingum vegna þess að enska stjórnin hefir sagt upp við- skiftasamningnum við Rússa. — Loks segja ensk hlöð, að spákaup- mannaklikka í meginlandinu eigi mikinn þátt í falli pundsins. Þessi klíka hafi breytt út alls konar ósannindi í þeim tilgangi að veikja traustið iá pundinu. M. a. hefir sú fregn verið breidd út, að Eng- lendingar hafi eytt öllum verð- festingarsjóðnum, 150 miljónum punda að upphæð. Að líkindum er enginn fótur fyrír þessu. Yfirleitt hafa Englendingar tek- ið gengislækkun pnndsins með stillingu. Menn búast þó jafnvel við, að það kunni að lækka ennþá meira; en alment er álitið, að pundið muni þó fljótlega hækka aftur. Yfirleitt er enginn vafi á því, að fjárhagsástandið í Eng- landi er nú, þrátt fyrir marga erfiða leika, langt um betra en í íyrra. bjóðum þjer hjer með hátíðlega að horða með okkur‘ ‘. Hvað átti jeg að gera 1 Mest langaði mig til þess að gefa svik- aranum Wiard á hann, en jeg var nú kominn meðal úlfa og varð sjálfur að vera úlfur. Á ölduhrygg stendur kofinn sem þeir eiga heima í. Hann er sjö metrar á lengd og fjórir metrar á breidd, og þannig eru allir fangakofarnir á Djöflaey. Yegg- irnir eru hlaðnir úr grjóti og steinlími slett í holurnar. Þakið er úr timbri og þrjú herbergi eru í kofanum, eldhús, kamar og setu- 'stofa. Á henni eru tveir gluggar með járnrimlum fyrir. Rúmin ern járngrindur með trjebotni. í þeim er hálmpoki til að liggja á, svæfill og brekán. Þótt undarlegt megi virðast, er hver fangi látinn fá stóran og bitran ljá. Það er hráð- nauðsynlegt verkfæri í baráttunni við hina miklu grósku náttúrunn- ar. Við hverja úrkomu þýtur upp alls konar illgresi og mundi fljót- Alt bendir til þess, að Eng- landsbanki hafi ekkert gert til þess að hindra gengislækknn pundsins. í þessu sambandi vekur það eftirtekt, að Montagu Nor- man, aðalforstjóri Englandsbanka, helt óvenjulega svartsýna ræðu h. 20. þ. m., um það leyti, sem hið nýja gengisfall hyrjaði. Aðalefni ræðunnar var á þessa leið: Yið ökum stöðngt í myrkri, höfum ekki stjórn 4 vagninum og vitum ekki hvert stefnir. Ræða Montagu Norman ber það með sjer, að Englendingar ætla sjer ekki að taka aftur upp gull- myntstofn og verðfesta pundið í náinni framtíð. Enska stjórnin hefir oft lýst því yfir, að pundið verði eltki verðfest, fyr en upp- rættar hafa verið þær orsakir, sem ollu hækkun gullverðsins og um leið vöruverðfallinu. — Að rnargra áliti fylgdu Englendingar gullinu alt of lengi og nrðn þann- ig stöðugt að lækka vöruverðið vegna verðhækkunar gullsins. En h. 21. sept. í fyrra losuðu þeir sig úr hlekkjum gullsins. í raun og veru sleit sterlingspnndið sig ekki frá gullinu, heldur sleit gullið sig fr,á pnndinu í sept. í fyrra, sagði Arnery fyrrum flotamálaráðherra Englands einu sinni í sumar í við- tali við erlenda frjettaritara í Khöfn. Pundið gat ekki lengur fylgt verðhækkun gullsins. Með lækkun pund-gengisins hafa Englendingar stöðvað fall vöru- verðsins í Englandi mælt í pund- um. í lok júní, þegar vöruverð- ið hyrjaði að hækka í gulllöndun- um, var verðlagið í Englandi h. u. b. eins og í sept. í fyrra. En frá því í sept. i fyrra og til júní- loka lækkaði verðlagið í U. S. A. um 14%. Englendingar komust hjá tilsvarandi verðfalli, vegna. lækkunar sterlingspundsins. Og- markmið þeirra er vafalaust að halda gengi pnndsins þannig að vörnverðið í (Englandi lækki að minsta kosti ekki, öllu frekar að það hækki. Khöfn, 27. október. 1932. P. Rc.mmjel heitir klæðskeri einn þýskur, er ný— lega ljek illilega á menn í Þýska- hittdi. Hann fór til Neapel. Þar lent£ hann í peningavandræðum og komst ekki leiðar sinnar. Hann tók þá það ráð að ljúga því upp við þýska ræð- ismanninn þar, að hann væri her- fangi, hefði verið tekinn höndum £ stríðinu og hefðu Frakkar flutt hanu til Afríku. Þar hefði hann verið altaf' ■síðan. Lýsti hann hörmungum sínum átakanlega. Hann þóttist heita Daub- mann og tilgreindi fæðingarstað og heimkynni foreldra sinna í Þýska- landi. Með því móti fekk hann fje tií. heimferðarinnar. En er þangað konj: hjelt hann leiknum áfram. „Foreldr- arnir“ þóttust þekkja „soninn“ og hafa hann úr helju heimt. Honum var tekið með fögnuði og veisluhöldum. En óljósar frásagnir um fangavist- ina í Afríku komu brátt upp um hann. Loks var hann tekinn fastur fyrir svikin. lega færa húsin í kaf ef menn hefði ekki ljáina til að slá það. Engurn fanga hefir komið til hugar að beita Ijánm þessum gegn varðmönnunum, enda mundu þeir reynast ljeleg vopn á móti marg- hleypum þeirra. En setjnm nú svo að fangarnir tæki sig saman og dræpi alla varðmennina, þá væri þeir samt sem áður engu nær. Eins og jeg hefi áður sagt, eru engir bátar til á Djöflaey. Og ef það kæmi fyrir að varðstofan þar gerði ekki vart við sig í síma, þá mundi umsjónairmennirnir á Royal vita það nndir eins að ekki væri alt með feldu og þegar senda al- vopnað lið til Djöflaeyjar til þess að ganga úr skugga nm hvað væri að. Jeg borðaði með þeim fjelögum og síðan sýndu þeir mjer eyna, þar sem jeg átti að dvelja ævi- langt. Djöflaey hefir jafnan haft ilt orð á sjer síðan Dreyfus var þar i útlegð. Flestir lialda að hún sje — Þú ert nú þegar orðinn 42 ái’a, og samt fer þjer um ekkert fram f málaralistinni. Hve lengi á þetta að- ganga ? Þegar Rafael var á þírium aldri, þá hafði hann legið fimm ár í gröf siuni. mjög hrjóstrug og hitasótt sje þar landlæg. En það er ekki rjett. Þessi hitabeltiseyja, sem er aðeins rúmlega einn kílómeter á lengd og að meðaltali 250 metra breið, mætti vera heimsfræg fyrir nátt- (úrufegurð og frjóvsemi og hið heilnæma loftslag, ef hún væri ekki svo einangruð og tilheyrði „Tentiaire“ — það er stytting á „Colonie pénitentiaire", fanganý- lendu. Það eru mennirnir, sem, hafa gert þessa eyju að hörmunga- stað. Þeim hefir tekist að ein- ' angra hana frá heiminum og láta þá, sem þangað eru sendir finna ’ gráitlega til þess að vera einangr- aðir frá allri menningu og öllum,. sem þeim eru kærir. Það er ekki fyr en eftir mánuði eða ár að út- lögunum þar verður Ijóst hver hégning er í því fólgin að vera fluttur til Djöflaeyjar. Það er regla að „hinir gömln“ sýna „þeim nýju“ eyna. Þar er margt að sjá í svo sem tvær stund- iir. Vjer vorum ekki að hraða oss- i

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.