Morgunblaðið - 07.01.1934, Blaðsíða 2

2
A-zmc'
MORGUNBLAÐIÐ
í'tgfit.: H.Í. jLrvakar, JUrkJtTtk,
KJtatjörar: JOn KJutaaaaoB.
Valt^r Staláaaaoa.
Ritatjörn og afgrelt3al&:
Auoturstrœtl 8. — Slaal 1(00.
Auglýalnraatjörl: BL H&íberr.
AuKlýalnRraakrlístoía:
Auaturatrætl 17. — Slaal >700.
Halaiaatauur:
Jön KJ rtanaaon nr. >742.
Valtýr Stef&naaon nr. 4220.
Árnl Óla nr. >045.
B. Hafborg nr. >770.
Áakrlftagjald:
Inn&nlanda kr. >.00 & aiailL
TJtanl&nda kr. 1.50 & aa&naSi.
f l&uaaaölu 10 &ur& elnt&klB.
10 &ur& aaeS LeaMk
Jóxi Þorláksson
eða eínhver
„seríösínn“.
Sigurður Jónasson er ekki leng-
ur í Alþýðuflokknum. Hann er
því ekki lengur borgarstjóraefni
flokksins.
Fyrir ári útvöldu fyrverandi
flokksmenn hans hann sem borg-
arstjóraefni hjer í Reykjavík.
Af því má marka hverskoaar
mönnum sósíalist.ar ætla völdin
hjer í bænum, ef svo alólíklega
vildi til, að öðru sinni kæmi til
orða, að þeir rjeðu hjer borgar-
stjóra.
Yið næstu bæjarstjórnarkosning
ar skiftast kjósendur eftir tveim-
ur aðallínum.
Öðru megin eru Sjálfstæðis-
menn, þeir bæjarbúar, sem bera
hag almennings fyrir brjósti, hag
bæjarfjelagsins, og hinir, rauðu
flokkarnir, sem vinna fyrir ýmis-
konar flokka- og klíkustarfsemi.
Sósíalistar vinna fyrir sjerhags-
muni sína, einkum brodda sína.
Framsóknarmenn vinna fyrir
Hriflunga, fjandmenn og haturs-
menn Reykvíkinga, og um komm-
únista er ekki að tala. Þeir eru
skósveinar hinna rússnesku bylt-
ingarsinna.
Bæjarstjórnarkosningarnar snú-
ast fyrst og fremsfc um það, hvort
Reykjavíkurbær eigi framvegis,
sem hingað til að skipa öndvegið
í atvinnu og fjármálum þjóðar-
innar, ellegar bærinn á að verða
skattland rauðliðanna.
Bæjarstjórnarkosningarnar skera.
úr því, hvort Jón Þorláksson eigi
framvegis að stjórna fjármálum
bæjarins, ellegar atvinnuvegir og
skattborgarar bæjarins eiga að
verða ofurseldir einhverjum á-
móta manni, og þeim, sem Alþýðu-
flokkurinn hafði tilnefnt í borgar-
stjórastöðu fyrir ári, einhverjum
sem er ámóta og Sig. Jónasson.
Getur nokkur efast um það,
hvernig bæjarbúum tekst það val
þ. 20. janúar?
—-—----------------
Flughöfn hjá Hull.
London 6. jan. F. Ú.
Bæjarstjórnin í Huli hefir
veitt háa fjárhæð til þess að
koma upp flughöfn í grend við
borgina, og á að koma upp
flugvjelaskýlum, kaupa flug-
vjelar, og byggja hús fyrir flug-
fjelagið fyrir fje þetta. Síðan
er gert ráð fyrir að komast að
samningum um fastar flugferð-
ir milli Amsterdam og Hull, við
Konunglega Hollenska flugfje-
lagið.
Fjáraflaplön
hermanns 3ónassnnar.
Áður en Hermann Jónasson varð
lögreglustjóri hjer í Reykjavík,
leit hann svo á, að það væri ó-
samrýmanlegt þeirri stöðu, að lög
reglustjórinn ætti sæti í bæjar-
stjóm.
j'M'j r J ' Oj
ITndir þetta gátu allir tekið,
því að lögreglustjóraembættið er
svo samtvimiað bæjarstjóminni,
að lögreglustjórinn á ekki að
jeiga sæti í bæjarstjórn.
j 8vo var það, að Jónas frá
•Hrifhi fór að leita að manni í
lögreglustjóraembættið í Reykja-
vík.
Iþajin korpa auga á Hermann
•lóuasson. Hami bauð Hermanni
embættið, gegn því skilyrði, að
Hermann gerðist pólitískur vika-
piltnr Hriflunga.
Þannig komst Hermann í þetta
ábyrgðarmikla embætti. — Og
hann var ekki fyr kominn í em-
bættið, ea hann fór þar að þjóna
lund Jónasar frá Hriflu.
Nú sá Hermann ekki neitt því
til fyrirstöðu, að lögreglustjórinn
ætti sæti í bæjarstjórn, enda þótt
hanii áður Væri búinn að fordæma
slíkt og telja það með öllu óhaf-
andi. Hann ljet því Jónas frá
Hriflu tylla sjer í efsta sæti á
lísta Tímamanna við bæjarstjórn-
arkosningarnar 1930, og hann
komst inn í bæjarstjórn.
Hermann var ekki fyr kominn
í bæjarstjórn, en hann gerði banda
lag' ’við sósíalista og fekk sjálf-
an sig kosinn í bæjarráðið, enda
eru það einu störf bæjarfulltrú-
anna, sem launuð eru.
Bn það var ekki aðeins til
þess að fá launin, að Hermann
ljet troða sjer inn í bæjarráðið.
Hann notaði þessa aðstöðu sína
ti] þess að smeygja fram af sjer
skyldustörfunum við lögreglu-
stjóraembættið. Þetta, gerði hann
á þann hátt, að í hvert skifti, sem
eitthvað það kom fyrir í embætt-
inu, sem snerti á einhvern hátt
starf hans í bæjarstjórn eða bæj-
arráði, þá vjek hann sæti og skipa
varð sjerstakan setudómara í
þessi mál.
Á þenna hátt tókst Hermanni
að losna við umfangsmestu mál-
in, sem fyrir hafa komið í hans
embættistíð, en það eru málin út
af óeirðum kommúnista í sam-
bandi við bæjarstjórnarfundina 7.
júlí og 9. nóv. 1932. Skipa varð
sjerstakan rannsóknardómara í
þessi mál og hefir það að sjálf-
sögðu kostað ríkið stórfje.
Og þessi aukni kostnaður hefir
lagst á ríkið eingöngu vegna þess,
að Hermann Jónasson hefir verið
að vafstrast í störfum, sem eru
ósamrýmanleg embætti hans. —
Hann hefir verið að krækja sjer
í launuð auþastörf, til þess að
geta losnað yið skyldustörfin!
Sje það yilji Hermanns að vera
að vafstrast í bæjarstjórn og bæj-
arráði, þá löfum honum það. En
hann á þá vissulega sjálfur að
bera þann kostnað, sem af því
hlýst, að hami ekki gegnir skyldu
"törfunum við embættið.
Nú er þessum kostnaði hlaðið á
ríkiss^ð' og skattgreiðendur
la.ndsins verða að greiða hann. —
Slíkt er óþolandi með öllu.
Hermann Jónasson virðist bein-
línis vera að gera sjer leik að
því, að losna við skyldustörfin við
embættið.
Honum hefir nú tekist að
smeygja fram af sjer öllum þeim
> málum, sem á einhvern hátt
snerta störf bæjarstjórnar eða bæj
arráðs. Þessi mál eru þegar orðin
mörg og umfangsmikil.
Hann mun hafa reynt — og
tekist í sumum tilfellum — að
losna við þau mál, sem lögregl-
an er við riðin á einn eða annan
hátt. Yitaskuld ber lögreglustjór-
anum að fara með slík mál, en
Hermann reynir með öllu móti
að smeygja þeim fram af sjer.
Loks tók lögreglustjórinn upp
á því s.l. -haust, að gefa út pólit-
ískt kosningablað og skoðaði þetta
sem einskonar ,atvinnufyrirtæki‘,
fyrir sig! Þetta má nú kannske
til sanns vegar færa, þegar á það
er litið, að kosningasneplinum er
ætlað að koma Hermanni í bæjar-
stjórn og bæjarráð, en þangað
sækir hann part af sínu lifibrauði.
En þetta „atvinnufyrirtæki“,
útgáfa kosningasnepilsins notaði
svo Hermann til þess enn á ný að
losa sig við skyldustörf við em-
bættið. Br í þessu sambandi
skemst að minnast „hótunar-
brjefa“-máls Hinriks Thoraren-
sens. Þar varð a.ð skipa sjerstak-
an rannsóknardómara, því að Her-
mann „úrskurðaði" sig úr mál-
inu, þareð það snerti hans „at-
vinnufyrirtæki".
Þetta framferði lögreglustjór-
ans, að vera vafstrast í alls
konar störfum, ósamrýmanlegum
: hans ábyrgðarmikla embætti, er
gersamlega óþolandi. Og þar sem
þetta aukavafstur virðist. beinlínis
gert í því skyni, að hagnast á því
persónulega, verður að krefjast
þess af ríkisstjórninni, að hún
! grípi í taumana.
Telji Hermann það nauðsynlegt,
að hann sitji í bæjarstjórn og
I bæjarráði og- gefi út pólit.ísk blöð
í atvinnuskyni, er sú minsta krafa
sem af honum verður að heimta,
að ríkissjóður ekki bíði fjárhags-
legt tjón af þessu brölti hans. Bn
mi standa sakir þannig, að ríkis-
sjóður verður árlega að greiða
stórfje vegna þessara fjárafla-
plana Hermanns Jónassonar.
Þessu verður að kippa í lág
nú þegar, fyrst Hermann vill,
vegna eiginhagsmuna vera áfram
að vafstrast í störfum, sem eru
ósamrýmanleg hans embætti.
Fiðskiftasaimriingar.
Rómaborg 6. jan.
United Press. FB.
Á fimtudag s. I. var endur-
skoðaður viðskiftasamningur
milli Ítalíu og Júgóslavíu und-
irskrifaður. Er hann svipaður
og ítalsk-rússneski viðskifta-
samningurinn. — Viðskiftaum-
leitanir milli ítala og Svisslend-
inga standa nú yfir í Kern.
Moldviðri ranðlíðanna.
Þeír gera sig enn þá vítíausarí en þeír era.
Menn, sem á undanförnum ár-
um hafa komið til Reykjavíkur
á svo sem 5—10 ára fresti, undr-
ast allir hve ört bærinn hefir vax-
ið og dafnað.
Venjulega eru allir ’bæjarbúar,
allir stjórnmálaflokkar sammála
um þetta. Enda ekki hægt annað.
En þegar kosningabliku dregur
upp þá gleyma rauðu flokkarnir
skyndilega öllu, sem þeir áður
hafa sagt um þetta efni, gleyma
öllu, nema því, að keppast við
að útblása öfgar og vitleysu um
bæinn, stjórn hans, og alt sem
hjer er.
Allir hinir rauðu, eða rauð-
skjöldóttu Skriffinnar, vita með
sjálfum sjer, að alt það sem þeir
segja undir kosningar, eru ýkjur
og vitleysa ein, sem hjaðnar niður
að kosningaósigri þeirra afstöðn-
nm.
Mérkilegt, að þeir skuli ekki
skilja og finna, hve öfgar þeirra
missa marks, úr því þær aldrei
gera. annað en færa þeim ósigur
heim.
Það vantar
heilmikið enn.
Inngangurinn að kosningamold-
viðri rauðliðann er ætíð þessi:
— Það vantar enn þá ýmislegt
í Reykjavík.
Bærinn hefir ekki enn þá vatns-
veitu fyrir 30 þús. manns! Og
rauðliðarnir æpa upp yfir sig.
Þeir segja: Því var vatnsveitan
ekki strax gerð nægilega stór?
Því var ekki alt gert í einu? Því
bygði ekki 8000 manna bær vatns-
veitu fyrir 30,000' manns?
Svona er „íhaldið“, sem þeir
kalla. Munaði 8000 manna bæinn
nokkuð um að gera vatnsveitu
fyrir ferfalt stærri bæ? Það hefð-
um við gert, ef við hefðum ráðið.
Bftir því gætu þeir eins sagt:
Bf við ráðum í bænum, þá ger-
um við hvorki vatnsveitu nje ann-
að fvrir Reykjavíkurbæ. Nei. Við
gerum vatnsveitu, sem nægði fyr-
ir ferfalt fleiri menn, sem nægði
öllum landsmönnum, 100—120
þúsund manns. Hvað munar okk-
ur um að borga vexti og afborg-
anir af óþarfa vatnsveitu kostn-
aði þessa stund, á meðan bærinn
er að ferfaldast.
Borgaðir eru 8% ársvextir. En
8% í 8 ár tvöfalda upphæðina.
Þessu muna sósíalistar ekki eftir,
eða þeir eru upp úr því vaxnir
að hugsa um slíka smámuni.
Húsnæði fyrir
30 þúsund.
f 20 ár hefir ekki tekist að
byggja vönduð íbúðarhús fyrir 20
þúsund manns. Þetta sjá rauð-
liðar fyrir kosningar. Það eru til
kjallaraíbúðir enn í bænum með
Ijelegum gólfum og sólarlausum
gluggum.
Að þetta skuli geta átt sjer
stað, slík ósvífni; er eftir „lcokka-
bókum“ rauðliða alt meirihluta
bæjarstjórnarinnar að kenna!!!
Bn hvernig skyldi það hafa
tekist að byggja yfir aðrar 20—
30 þúsundir landsmanna síðustu
20 árin í öðrum landshlutum?
Hve margir íslenskir baðstofu-
gluggar eru enn sólarlausir, slæm
gólf, raki, rottur, tæring? Man
Hermann Jónasson eftir nokkrn
slíku úr ríkjum Framsóknar? Eða
sósíalistar úr kaupstöðum þar sera
þeir ráða?
Það er satt, að enn liefir ekki
tekist að koma upp áhjósanlegn
húsnæði fyrir alla bæjarbúa. Bn
er þetta nokkur saga? Hvar £
landinu er yfirleitt betri hýsing
en í Reykjavík? Svari þeir rauð-
liðar því!
Bn liinu geta þeir ekki svarað
hvernig þeir geta gert húsbygg-
ingar hjer í bænum örari en þær
hafa verið.
Þeir geta lieldur ekki haldið
því fram, að aðstreymi fólks úr
öllum landshlutum hingað til
bæjarins stafi af því að bærinn
sje illa hýstur. Nei. Hjer er til-
tölulega mest um viðunandi hiis-
næði. Þess vegna m. a. flytur fólk
hingað.
Haldi vöxtur bæjarins áfram,
með skynsamlegri stjórn Sjálf-
stæðismanna, hverfa heilsuspill-
andi íbúðir úr Reykjavík meðan
úir og grúir af þeim í öllum
myndum landshornanna á milli.
Þetta veit fólk. Og því flytur
það liingað.
KommðnUtabnevkslið
á SiGlufirði
Sjóðþurðin hjá Lúter Einarssyni.
Siglufirði, laugardag.
Kommúnistar hjer hafa gert til-
raun til þess að fá Lúter Einars-
son, þann er uppvís varð að sjóð-
þurðinni, strykaðan út af fram-
boðslista sínum, og mun fjelag
þeirra ætla sjer að snúa sjer til
stjórnarráðsins í Reykjavík með
beiðni um þetta.
Sjóðþurðarmálið hefir orðið
flokki kommúnista til afskaplege
hnekkis.
Togari veiðir
kampavín.
London 6. jan. F. Ú.
Met í dýrmætum aflabrögð-
um setttu nokkrir fiskimenn í
Massachusetts nú í gær, er þeir
voru að veiðum á togara. Þeg-
ar þeir byrjuðu að draga inn
vörpuna kom það í ljós, að Tiún
var óvenjulega þung. í vörp-
unni reyndist vera kassi fullur
af kampavíni. Heldu þeir nú
áfram að toga í von um meiri
afla, og ljettu ekki fyrri en
þeir höfðu „fiskað 300 kassa
af kampavíni og öðrum dýrum
vínum“.
Pólverjar skjóta
kommúnista.
Berlín 6. jan. F. Ú.
Pólskir verðir á landamærum
Póllands og Rússlands skutu í
fljótræði kommúnista, sem var á
flótta úr fangelsi yfir landa-
mærin.