Morgunblaðið - 14.06.1936, Blaðsíða 4

Morgunblaðið - 14.06.1936, Blaðsíða 4
MORGUNBLAÐIÐ Sunnudagínn 14. júní 1936. ~~ HeykjavíkurÞrfef ~* ttémmmmmmmmmmmmmmem 13. jÚní. mmmmmmmmmmmmmmmm® Verslunarþingið. Versluharþing það, sem nú stendur yfir hjer í Reykjavík er greinilegur vottur þess, að hin ungia, íslenska verslunarstjett ef'l- ist óðfluga í samtakahug og fram- takssemi. Einn raunalegasti þátturinn í sögu þjóðarinnar undanfarin ár er það, hvernig við íslendingar höfum bókstaflega með vaxandi þjóðfrelsi hnept einstaklingsfrels- ið í fjötra. Ofsókn rauðliða gegn verslunarfrelsi landsmanna er ljót- asti kafli þess söguþáttar. Meðan íslensk verslunarstjett var ósjálfbjarga, kaupmenn margir erindrekar erlendra verslunarfyrir- tækja, var umhyggj.a þeirra og skilningur á þjóðarhagsmunum oft af skornum skiamti. En verslun og viðskifti ís- lenskra kaupsýBlumanna nú á dög- um, er ólík og óskyld hinum horfnu selstöðuverslunum. Nýjar leiðir. Aundanförnum árum hefir hin upprennandi íslenska versl- unarstjett leitað uppi hagkvæm viðskifti um gjörvallan heim. Hver hagkvæm kaup á nauð- synjum þjóðarinnar, hver happa- sæl sala á íslenskum afurðum, sem hinir framfcakssömu menn hafa komið í kring, hefir orðið til aukinnar hagsældar fyrir þjóðar- bú vort. En þetta brautryðjandastarf hinnar íslensku versluníarstjetta* hafa skammsýnar aurasálir rauðu flokkanna aldrei skilið eð»a viljað skilja. Og síðan það fólk hefir náð völdum í landinu, hefir þjóð- heillastarf nýtra verslunannanna verið torveldað á marga lund. Gegn um sorprennur rauðra róg- blaða hefir verslunarstjett lands- ins verið svívirt og nídd, og sáð öfundarhug og tortiygni í hennar garð í huga almenning. Hefir því þar verið óspart haldið á lofti, að íslensk verslunarstjett væri sjer- góð og óþjóðholl. Pátt hefir hetur hamlað gegn rógi þessum og áhrifum hans, eins og verslunarþing það, er hjer var háð á síðastliðnu hausti, þar sem kaupmenn lögðu megináherslu á, að vinna þeirra í viðskiftum út á við sem inn á við væri til styrktar þjóðinni og sjálfstæði hennar. Með það merki í stafni fara ís- lenskir kaupmenn fram á, að njóta jafnrjettis við aðra þjóðfjelags- þegna og fá skilyrði til að leysa laf hendi störf sín, til hagsbóta fyrir landslýð og þjóðarbú. Síldarmálin. * Tndanfarna viku hefir mönn- ^*' um orðið tíðrætt um ^tndir- búning undir komandi síldarvertíð. Enn eru þau mál í óvissu að miklu íeyti, og yfirvofandi hætta á því, að veiðiskapur tefjist fyrir glundroða þann, sem ríkisstjórnin hefir sett í þau mál, sakir stífni og klaufaskapar. Tveir af stjórnarnefndarmönn- um ríkisverksmiðjanna hafa ekki þokast lengra en að greiða kr. 5.30 fyrir hvert síldarmál. En sá þriðji, Þórarint EgilBon, laffSi H, að greiddar yrðu kr. 6.00 fyrir fyrstu 180.000 málin, wem verksmiðjurn- ar fengu, og kr# 5.30 fyrir afgang- inn. Þórarinn miðaði þessa tillögu sína við það, að þegar er biiið að selja afurðir frá verksmiðjunum, sem fást úr ca. helming aflans, fyrir mjög hátt verð, svo hátt að upp úr hverju máli fæst mun meira verðmæti en 6 krónur. En „stjórn hinna vinnandi stjetta" fylgir tillögu Pinns leik- ara og Þorsteins M. Jónssonar kennara og segir: kr. 5.30 fyrir síldarmálið, og ekki eyri meira. Þetta kalla menn að skamta úr hnefa. Hefir Alþýðublaðið á und- anförnum árum verið ófeimið við að skrafa um það, ef aðrir at- vinnurekendur á landi hjer notuðu slík fantabrögð. Hið rjetta andlit. A fstaða stjórnarvaldanna til * ¦» sjómanna í þessu verðlagsmáli er mjög lærdómsríkt dæmi um það, hvernig ríkisi-ekstrarfyrirkomulagið lítur út í reyndinni, og hvaða á- hrif það hefir á kjör „hinna vinn- andi stjetta". Hjer er ríkisstjórnin atvinnurek- andinn. Hún rekur síldarverk- smiðjurnar — og hefir fullan hug á því, að reka þær sem okurfyrir- tæki. Þessi stjórn hefir flotið upp í valdastólinn ineð því að gefa fög- ur fyrirheit um umhyggju fyrir velferð hinna vinnandi stjetta. Núverandi stjórnarherrar hafa fylgt fram hverri kauphækkunar- köfu á fætur anniari á hendur at- vinnurekendum, og ausið þá menn hinum verstu svívirðingum, sem kynnu að vi'ja spyrna við fæti og hamla á móti ósanngjörnum kröf- um til framleiðslufyrirtækja. En nú er niðurröðun hlutverka breytt, alt í einu. Nú eru það sósíalistabroddarnir, sem eru orðn- ir yfirráðamenn síldarverksmiðj- anna. Þá er hvorki tími nje tækifæri fyrir þá að sinna kröfum sjó- manna, þó allir, hver einasti mað- ur verði að viðurkenna að þær sjeu sanngjarnar. Þá er hnefinn á lofti hjá þessum herrum. Þá segja hinir kjaftgleiðu alþýðuflokks- broddar: Þetta skömtum við ykk- ur, sjómenn. Ef þið gerið ykkur ekki ánægða með kr. 5.30 fyrir síldarmálið sem þ'ið veiðið, getið þið soltið heima. Kauptrygging. HPil þess ofurlítið að klóra yfir •*• þessi beinu svik sín við sjó- mennina, fjölyrða sósíalistabrodd- arnir um það, að útgerðarmenn þurfi að láta sjómennina, sem síld- veiðar stunda nokkra kauptrygg- ingu í tje. Það er eðlilegt, að í sömu and- ránni, sem i'itgerðarmenn sjá, og sanna með tölum, að sósíalista- stjórnin ætlar .að svíkja út ÚT þeim verulegan hluta af sannvirði aflans, þá sjeu þeir seinir til að láta í tje þess,a nýju tryggingu. En hefði ríkissjórnin kært sig nokkra vitund um að fá þessa tryyjingu sjómönnuim til handa, umsvifa- og umyrðalaust, þá var ekki annar vandinn en að greiða s,annvirði fyrir síldina. Þessa leið kusu sósíalistar ekki. Þeir kusu hina, að nota sín venju- legu bolatök í málinu, neita að rökræða málið, nota svívirðinga- aðferðina, vel vitandi, að með því móti var beinlínis verið að stefna útgerð þessari í voða, með því að tefja að veiðarnar byrji. En hitt er rjett að viðurkenna að ef síldarútgerðin er yfir- leitt orðin svo aðþrengdur at vinnuvegur, sakir óstjórnar í land- inu, skattabrjálæðis og þar af leiðandi dýrtíðar og erfiðleika, að hann geti ekki trygt niönnum lágmarkskaup um hábjarg- ræðistímann, þá er ekki sýnilegt að hann sje sú búbót í þjóðarbú- skapnum sem hann að rjettu lagi á að vera. 1. grein í loforða skránni. 4ára áætlun sósíaHsta fyrir ár- in 1936—1939' byrjar með því að á þe.ssum árum skuli atvinnu- leysi „afnumið" í landinu, rjett eins og menn „afnámu" t. d. að- flutningsbannið. Áður en núverandi stjórn tók við völdum, var atvinnuleysið farið að gera svo vart við sig, að menn höfðu fylstu ástæðu til þess að fagna hinu væntanlega „afnámi" þess. Þó menn treystu því að sjálf- sögðu misjafnlega, að sósíahstar gætu efnt loforð þessi, má gera ráð fyrir að nægilega margir hafi lagt trúnað á það, til þess að segja megi, að á þessu hafi rauðu flokk- arnir flotið upp í valdastólinn. Þegar sósíalistar koma á mann- fundi á þessum síðustu og verstu tímum, minnast þeir ekki einu orði á 1. grein loforða sinna, um útrýming atvinnuleysisins. Þeir hafa gleymt þeim, ellegar þeir vefja þau inn í silkipappír þjóðsvika sinna til geymslu fyrir næstu kosningahríð. En nú tala þessir svikarar um hið gífurlega sívaxandi atvinnu- Ieysi, sem alt ætlar að sliga og eyðileggja. Vinnan og vínið. Oósíalistar eru sjerstaklega fjöl- kw' orðir um atvinnuleysið hjer í Reykjavík, sem þeir útmála með svörtum litum, jafnfoamt því, sem þeir brýna fyrir meirihluta bæjar- stjórnar að þörf sje á aukinni bæj- arvinnu. Á það var minst hjer nýlega, að beint lægi við, að auka tekjur bæjarsjóðs að mun, svo bæjarvinna yrði hæglega aukin. Þetta er hægt að gera með því, að Reykjavíkurbær fengi í sínar hendur áfengissölu þá, sem hjer er rekin. Gæti bærinn tekið hana að sjer með því skilyrði, að ágóð- inn af henni rynni allur til aukinn- •ar vinnu í bænum. Ríkið fær toll- tekjurnar af víninu, en bæjar- sjóður verslunarálagninguna. Með þessu mælir hin fylsta sanngirni. Ef sósíalistum er umhugað um að sýna það í verki, að þeir vilji bæta hag reykvískra verkamanna, þá styðja þeir tillögu þessa. VETUR SUMAK VOR OG HAUST er ekkert jafn hressandi og góður kaffisopi. Það er hægí að búa til kaffi á margan hátt, en eigi það að vera verulega gott verður að nota LUDVIG DAVID KAFFIBÆTL Munið, að það er aðeins LUDVIG DAVID kaffibætir, sem gefur kaffinu hinn rjetta lit og bragð. Húsmæður, gleymið ekki að heilsufræðingar telja SKYR með hollustu fæðutegundum. að flestum ber saman um að ljúffengari og betri mat en SKYR fái þeir varla. að S K Y R er íslensk f ramleiðsla í þess orðs-bestu merkingu. Kærar ii t af úr§kurðum niðurjöfnunarnefndar á útsvarskærum skulu komnar á skrifstofu yfirskattanefndar í Alþýðuhúsinu við Hverfis- götu (Skattstofuna) í síðasta lagi laugard. 27. júní n. k. Reykjavík, 13. júní 1936. YFIRSKATTANEFND REYKJAVÍKUR. Snúist þeir andvígir gegn henni, sýna þeir enn scjn fyr, að tal þeirra um umhyggju í'yrir lcjarahótum, hinna vinnandi stjetta, er glamur, sem lítt er miark á takandi. Alþýðublaðið ræðst á Jón Axel. Tón A. Pjeturss. hefir undanfarið ^* staðið í samningum við H.f. Kveldúlf nm kaupgreiðslur á Hest- eyri. Er þessum samningum nýlega lokið með besta samkomulagi. — Alþýðublaðið rjeðist í gær á þessa samninga og þá fyrst og fremst á •Jón Axel. Alþýðublaðið hefir hvað eftir annað verið að ilskast við Kveldúlf fyrir það Iivað kawp sjómannanna á togurunmri væri lágt. Þegar Lítil geymsla, rakalaus, óskast, Upplýsingar á Barónsstíg 12, uppi. verðið á síldarmáli var 9 krónuí var premian 3 aunar, alveg eins og nú. Ef afli verður sæmilegur má áætla að kaup háseta á Kvöldúlfs- togurunum við síld- og karfaveið- ar frá Hesteyri verði frá 2000 tit 2500 krónur auk fæðis 0g hlunn- inda. Þótt „gráðugasta manninum" fínnist þetta. máske smánarkaup, þá er óhætt að fullyrða að sjó- mennirnir sætta sig sæmileega við það.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.