Morgunblaðið - 22.06.1939, Blaðsíða 8

8
Fimtudagur 22. júní 1939.
JCaufis&ajiue
VÆNIR ÁNAMAÐKAR
til sölu. Sími 5220.
FORNVERSLUNIN,
Grettisgötu 45, kaupir og selur
alskonar notaða muni.
QVILTINGSAUMUR.
handhúlsaumur, netsaumur,
(filering), krosssaumur og
púðauppsetning. Vönduð vinna.
Sanngjarnt verð. Framnesveg
18 B. Sími 2226.
BIFREIÐAR TIL SÖLU.
5 og 7 manna bifreiðar, —
margar tegundir, til sölu. Ste-
fán Jóhannsson. Sími 2640.
GOTT TVEGGJA MANNA
FAR,
nýtt eða nýlegt, óskast til
kaups. A. v. á.
BÍLKISTA,
lítið notuð, til sölu. A. v. á.
NOTAÐ TIMBUR
til sölu. Sími 2847.
GLÆNÝ ÝSA
og stútungur í dag. Fiskbúðin
Bergstaðastíg 49. Sími 5313.
KALDHREINSAÐ
þorskalýsi sent um allan bæ. —
Björn Jónsson, Vesturgötu 28.
Sími 3594.
KAUPUM FLÖSKUR
glös og bóndósir af flestum teg-
undum. Hjá okkur fáið þjer á-
valt hæsta verð. Sækjum til yð-
ar að kostnaðarlausu. Sími 5333
Flöskuversl. Hafnarstrœti 21
DÖMUFRAKKAR
ávalt fyrirliggjandi. Guðm. Guð
mundsson, klæðskeri. Kirkju-
livoli. Sími 2796.
Rauöa akurlil an i FmhaM»aoai
W iiiiimiiiiiimiiiiiimiiiiiiiiimiiiiiiiiiiiiiiiiii'':iiiiiiiiiiiii
iiiiiiiiiiiiiimiiiimiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii|’:iiiiiiiiiimmimr.
og rænöa brúðurin
Eftir Orczy barónessu
n
ÞORSKALÝSI.
Laugavegs Apóteks viðurkenda
þorskalýsi í sterilum ílátum
kostar aðeins 90 aura heilflask-
an. Sent um allan bæ. —
Sími 1616.
KAUPUM FLÖSKUR,
stórar og smáar, whiskypela,
glös og bóndósir. Flöskubúðin,
Bergstaðastræti 10. Sími 5395
Sækjum. Opið allan daginn.
MEÐALAGLÖS
Fersólglös og Soyuglös, keypt
daglega. Sparið milliliðina og
komið beint til okkar ef þið
viljið fá hæsta verð fyrir glös-
in. Laugavegs Apótek.
KOPAR KETPTUR
í Landsmiðjunni.
LEGUBEKKIRNIR
eru bestir á Vatnsstíg 3. Hús-
gagnaverslun Reykjavíkur.

3BE
TJÖLD, SOLUR
og SÓLSKÝLI.
Verbúð 2,
sími 1840 og 2731
HÚSMÆÐUR!
Hreingerningamennirnir Jón
og Guðni, reynast ávalt best.
Pantið í síma 4967 kl. 12—1 og
eftir kl. 6.
INNGANGUR.
Nantes 1789.
I
HARÐSTJÓRI! Harðstjóri!
Harðstjóri!“
Það var Pierre, sem talaði. Það
var eins og hann kvíslaði orðunum,
en þó lýsti úr andliti hans heift-
úðugri gremju.
Fingur hans kreptust eins og
væri hann að kyrkja eiturslöngu.
í orðum hans, sem voru töluð hægt
og gætilega, lá óstjórnlegt hatur,
í þeim lá vald hans og ákveðin
fyrirætlun.
ÞaS varð hljótt í litlu veitinga-
stofunni „Dygðirnar þrjár“, þar
sem hann sat með ungu piltunum
og eldri mönnum þorpsins.
Jafnvel náunginr, í slitna frakk-
anum og ræfilslegu brókunum,
sem sat á enda eins borðsins og
hafði haldið ræðu um rjett almúg-
ans, liætti í miðri ræðu og horfði
á Pierre hálf óttasleginn við það
óslökkvandi hatur, sem hans eigin
orð höfðw vakið.
Kyrðin stóð ekki nema stútta
stund, þá stökk Pierre á fætur og
rak upp öskur eins og naut, sem
leitt er á blóðvöllinn. '
„í guðs nafni!“ hrópaði hann,
„við skulum hætta öllu þessu
kjánalega tali. Ilöfum við ekki
bollalagt nóg til að friða vora við-
kvæmu samvisku? Það er nú kom-
inn tími til að berja á þessum
fjandans aðalsmönnum — þeir
hafa gert okkur að því sem við
erum — ómentaðir, kúgaðir ves:
lingar — tilfinningalausar vjelar,
sem vinna þar til blóðið seitlar
undan nöglunum, og við gefumst
upp af þreytu, alt til þess að þeir
geti lifað í vellystingum praktug-
lega! Við skulurn berja á þeim!“
Ilann endurtók síðustu orðin og
augu hans skutu gneistum og hann
dró andann ótt og títt.
„Við skulum berja eins og kon-
ur og karlar í París gerðu hinn
eftirminnilega dag í júlímánuði.
Bastillan var í þeirra augum í-
mynd harðstjórnarinnar og þau
börðu á henni eins og þau myndu
hafa barið í haus sjálfs harð-
stjórans — og harðstjórinn fjell
á knje af hræðslu og — gerði
samninga. Hann óttaðist reiði
fólksins! Þetta átti sjer stað í
París. Það er þetta sem einnig
verður að ske í Nantes.
Höll de Kernogans hertoga er
okkar bastilla! Við skulum gera
árás á hana í kvöld og ef hinn
hrokafulli aðalsmaður sýnir mót-
þróa, jöfnum við hús hans við
jörðu. Tíminn, dagurinn og myrkr-
ið er okkur hentugt. Við höfum
gert nauðsynlegar ráðstafauir. Ná-
búarnir eru viðbúnir. Fram til
baráttu, segi jeg!“
HANN sló með kreftum hnefa
í borðið, svo drykkjarker
og flöskur dönsuðu á borðinu;
eldmóður hans hafði haft áhrif á
tilheyrendurna. Hatur hans hafði
gert meira að verkum á fimm
mínútum, en allar ræður hinna út-
sendu æsingamauna frá París.
Hinir daufu íbúar þorpsins höfðu
drukkið í sig byllingarandann.
„Hver ætlar að gefa merkið?“,
sagði einn hinna eldri í hópnum
rólega.
„Það geri jeg‘. svaraði Pierre á-
kveðnum rómi.
Ilann gekk í áttina til útidyr-
anna og allir risu á fætur til að
fvlgja honum. Þeir voru ákveðnir
í að fylgja Pierre eins og l’ömb —
lömb sem voru orðin að villidýr-
um. I sannleika undarleg sjón, og
þó sjón, sem maðurinn í slitúa
frakkanum, og sem nýlega hafði
haldið margar ræður, horfði á af
miklum áhuga og síðar skírði
verndara fólksins, herra de Mira-
beau, frá í fþgrum orðum og af
miklu orðskrúði.
„Dráp nokkurra dúfna var á-
stæðan til þess“, sagði hann.
Dráp dúfnanna var þó aðeins
neistinn, sem kveikti bál haturs-
ins í öllum byltingaráhangendun-
um. I hálfa öld hafði hyltingar-
andi fólksins verið að skapast hjá
fólkinu og hin síðari ár gat
hann blossað upp hvenær sem var.
Antonie Melun vagnasmiður,
sem var trúlofaður Louise isystir
Pierre, hafði veití nokkrar dúfur
í skógi de Kernogans Iiertoga.
Hann hafði gert þetta til að sýna
sín mannlegu rjettindi — hann
hafði ekkert við dúfurnar að gera.
Þó hann værj fátækur maður, var
hann ekki fátækari en liundruð
bænda í nágrenni við hann, en
hann greiddi skatt af öllu, sem
jörð hans gaf af sjer. En de
Kernogan greiddi ríkinu ekki einn
eyri í skatt. Antonie varð að draga
fram lífið á því, sem eftir var af
höfrum hans og hveiti, er dúfur
hertogans höfðu jetið nægju sína
af því.
Antonie Melun ætlaði sjer
ekki að jeta dúfurnar, sem
hann Areiddi. Hann ætlaði að-
eins að sýna de Kernogan hertoga
að það hefði hvorki vefið ætian
guðs eða náttúrunnar að allir
fuglar og dýr skógarins tilheyrðu
einum manni. Þess vegna veiddi
hann tvær dúfur og drap þær.
Ráðsmaður hertogans náði í hann,
er hann var á heimleið með dú{-
urnar.
Antonie var kærður fyrir veiði-
þjófnað. Ilonum var stefnt fyrir
rjett í Nantes og hertoginn stjórn-
aði rjettarhöldunum og fvrir 10
mínútum, á meðan maðurinn í
slitna frakkanum helt ræðu fyrir
nokkrum sveitamönnum í veitinga-
húsinu „Dygðirnar þrjár“ um
mannrjettindi þeirra, sem frjálsra
manna 'og borgara, hafði einhver
komið með þá frjett, að Antonie
MelUn hefði verið dæmdur til
dauða, og að það ætti að hengja
hann daginn eftir.
Þetta var neistinn, sem hafði
orðið til þess að hatur Pierre
Adets blossaði upp. Frjettin um
dauðadóm Antonie Meluns var
kornið sem fylti mælirinn og varð
til þess að allir byltingasinnaðir
karlmenn í þorpinu hópuðust um
foringja sinn. Það kom af sjálfu
sjer, að Pierre varð foringi þeirra,
vegna þess að hatur hans á her-
toganum var viltara og meira en
nokkurs annars. Pierre hafði hlot-
ið betra uppeldi en þeir.
Faðir hans, Jean Adet, sem var
malari, hafði sent hann í skóla í
Nantes, og þegar Pierre kom heim
fekk presturinn í Vertou auga-
stað á piltinum og kendi honum
alt, það sem hann kunni sjálfur.
Það var ekki svo lítið af heim-
speki og hókmentum. Síðar fór
Pierre að lesa rit Jean Jaegues
Rousslous og kunUi brátt Ountrat
öocial utan að. Hann hafði einnig
lesið greinar í blaði Marat, L’ami
du Peuple og það var eins með
hann og Antonie Melun vagna-
smið,vhann gat ekki skilið að það
væri ætlun guðs og forsjónarinn-
ar, að sumir menr, ættu að SAmlta
á meðan aðrir lifðu í allsnægtum.
Hann talaði ekki um þetta alt
við föður sinn, systir sína eða
prestinn, en hann var að hugsa
um það, og þegar brauðverðið
hækkaði um fjóra sou bölvaði
hann de Kernogan hertoga í heyr-
anda hljóði. Þegar verðhækkunin
varð meiri á nauðsynjum almenn-
ings urðu bölbænir hans að hót-
unum, og þegar hungursneyðin
herjaði Vertou var reiði Pierres
og hatur snúið gegn öllum aðli
Frakklands.
Ennþá hafði hann ekki sagt
neitt við móður sína eða föður,
nje heldur systur, þó vissi faðir
hans hvað var að gerast. Jean
gamli veitti óveðursskýjunum eft-
irtekt. Hann heyrði bölbænirnar
af vörum Pierres, er hann vann
fyrir húsbónda sinn, sem hann
hataði. En Jean var vitur maður,
sem vissi að það var ekki til neins
að reyna með veikri hendi að
stöðva hinn mikla straumþunga.
Hann vissi, hve orð gamals manns
eru einskisvirt af byltingasinnaðri
æsku.
Jean var á verði. Og kvöld eftir
kvöld, þegar vinnunni var lok-
ið á kvöldin, sat Pierre í veitinga-
hússkytrunni ásamt öðrum æsku-
mönnum úr sveitaþorpinu. TJm-
ræðuefni þeirra var ávalt það
sama: Órjetturinn, sem þeir urðu
að þola, um hroka aðalsins, um
syndir hertogans og fjölskjddu
hans, um hina lúalegu framkomu
konungsins og hið Ijettúðuga líf
drotningarinnar.
Menn í slitniyn flíkum komu
frá Nantes, já jafnvel frá París
til þess að tala við þessa sveita-
drengi og fylla hugi þeirra með
ótal sögum um syndir aðalsins
gagnvart almenningi. Þessir menn
kvöttu þá til að hefna misgerð-
anna og órjettarins, sem aðallinn
gerði sig sekan um á kostnað al-
múgans. — Aðalsins, sem ijet
bændurna þræla til þess að hann
gæti sjálfur notið lífsins í alls-
nægtum.
Pierre gleypti þessar kenning-
ar í sig. Þær voru sem matur og
drykkur fyrir hann. Hatur hans
fekk næringu í sögunum um mis-
gjörðir aðalsins, þar til hann að
lokum brann í skinninu til að
Hinn óviðjafnanlegi
Sir Percy Blakenay
er aðalpersónan í þessari sögu
hefna misrjettarins. — Hefnd og?
losti til að sigrast á þeim, sem
hann í uppvextinum hafði lært,
að óttast.
Og í hinum lágreistu húsakynn-
um veitingahússins stungu sveita—
piltarnir saman nefjum og samtöíi
þeirra, sem áður höfðu verið blö.nÆr-

NOTIÐ ,PERO“,
stór pakki aðeins 45 aurav
Notið Venus
HÚSGAGNAGLJÁA,
afbragðs góður. Aðeins kr. 1,5(Þ
glasið.
ÞÚSUNDIR VITA
að gæfan fylgir trúlofunar-
hringum frá Sigurþór. Hafnar—
stræti 4.
FRIGGBÓNIÐ FÍNA„
er bæjarins besta bóir.
VESTURBÆINGAR!
Munið brauðbúðina á Fram-
nesveg 38.
MINNINGARSPJÖLD
fyrir Minningarsjóð Einars-
Helgasonar, garðyrkjustjóra,.
fást á eftirtöldum stöðum
Gróðrarstöðinni, Búnaðarfjel.
íslands. Þingholtsstræti 33s,
Laugaveg 50 A. Túngötu 45, og;
afgreiðslu Morgunblaðsins.--
í Hafnarfirði á Hverfisgötu 38..
LO.G.T.
ST. DRÖFN NR. 55.
Fundur í dag, fimtudag, kl.
Sþú. Inntaka nýrra fjelaga.-
(Reglumál. Upplestur og fleira.
Mætum stundvíslega. Æ.t.
ST. SÓLEY NR 242,
heldur bindindismálafund með
St. Höfn, nr. 249, sunnudaginn
25. júní í samkomuhúsinu í
Hveragerði og hefst hann kl.
4 e. h. stundvíslega. Fjölbreytt
dagskrá: Kl. 8 um kvöldið hefst
dansskemtun, þriggja manna
hljómsveit. Tilkynnið þátttöku
yðar í síma 355, frá kl. 8—10
föstudagskvöld. Lagt verður af
stað frá Templarahúsinu kL.
10 ,f. h. á sunnudagsmorgun.