Morgunblaðið - 19.05.1940, Blaðsíða 3

Morgunblaðið - 19.05.1940, Blaðsíða 3
Sunnudagur 19. mar 1940. M © R G U N B L A © I B Loftárásir ekki eins mann- skæðar og ætlað er Frásögn læknis sem talar af revnslu Orygtjisrálfstafaiiir loftvarnanefndar s\ : ' u R því stofnað hefir verið til loftvarna hjer í Reykjavík, kann að vera, að bæjarbúar vildu heyra um reynslu læknis eins, sem lent hefir í mörgum loftárásum og fylgst vel með í loft- varnamálum í mörg ár. Fer hjer á eftir grein hans: Reynsla mín frá loftárásum er úr" síðustu heimsstyrjöld. Ma vera að menn líti svo á, að svo gömul reynsla sje orðin úrelt. Flugvjelahraðinn hefir aukist siðan þá, og eins burðarmagn vjelanna. Flugvjelar geti því nú lagt til árása úr meiri fjarlægð og haft með sjer meiri og stærri sprengjur. En þar .við bætist á móti að varnirnar eru nú hagnýtari en þá. Reynsla síðustu ára, sem því miður er nokkuð mikil, sýnir líka að tjón loftárása hefir verið svip að og áður. Manntjón hefir ekki orðið nándarnærri enis mikið og menn óttuðust. Tölur reynslunnar segja m. a.: I loftárásum þeim, er gerðar voru á England og einkum á London í síðustu styrjöld fór- ust 1400 manns, en um 3400 særðust. Þó að loftárásirnar væru mun fleiri tvö síðustu styrjaldar árin, þá var manntjónið í Eng- landi lítið meira þau árin en þau fyrstu tvö, 870 fórust en 1900 særðust. Þessar tölur eru í sjálfu sjer nokkuð háar. En þær verða ekki geigvænlegar, þegar þess er gætt að 5—6000 manns farast í um- ferðaslysum á ári hverju í London eða 10 sinnum fleiri en fórust í loftárásunum. En þessi daglega hætta stórborgarbúa skelfir engan mann.. Það kemur hjer í ljós sem ann arstaðar, að hætta sem menn þekkja verður aldrei eins ógur- leg, er menn verjast henni, eins og menn taka henni að óreyndu. Reynsla síðustu ára talar sama máli. _'ngin borg hefir orðið fyrir öðr um eins loftárásum eins og Bar- celona í borgarastyrjöldinni á Spáni. Á tveim árum voru gerð- ar 340 árásir úr lofti á borg- ina. Afstaða borgarinnar gagn- vart loftárásum var afleit. Árás- arflugvjelarnar komu yfir frá Baleareyjunum, sem -eru aðeins 200 km. í burtu. Það var því aldrei hægt að gera fólki aðvart áður en flugvjelarnar komu. Barcelona er þjettbygð stór- borg með 800,000 íbúa. En auk þess höfðust þar við 500,000 flóttamenn á þessum tíma. 1 því nær hverju húsi voru heimilsmenn svo hundruðum skifti, en húsin há, alt upp í níu hæðir. Það getur því engan undrað, þó að þar týndu 8100 manns lífi. En á sama tíma fór- ust þar 8900 manns í umferða- slysum. Jeg hefi af ásettu ráði tekið hjer fram það dæmi, sem verst 80 tonn aí eplum eftir helpjna Úr sænska skipínu 80 _ Brjefaskifti milli íslensku og bresku stjórnarinnar Mánuði fyrir hernámið ¥—"v ESS var getið í mótmælum íslensku stjórnar- w~J innar gegn hernámi Breta og svari bresku * stjórnarinnar, að brjefaskifti hefðu farið 'fram áður milli þessara stjórnarvalda, um þessi mál. íslenska stjórnin hefir ákveðíð að birta þessi brjef, og eru þau svohljóðandi. tonnum af eplum verð- ur skipað hjer á land úr sænska flutningaskipinu, sem liggur á ytri höfninhi, og verða eplin seld hjer. Stjórnarvöld landsins hafa. leyft kaup á þessum eplum. Það eru samtals 3780 kassar, 20 kg. hver. Þetta er ný uppskera af Newtons eplum, tekin um borð í San Franc- isco og flutt í kælirvimi í hinu sænska skipi. Eplin eru fyrsta flokks. Ephmum verður skipað upp nú eftir helgina og koma þau í biiðir , hjer í bænum á þriðjudag eða uiiðvikudag. Utsöluverð eplanna hjer í bænum verður kr. 2.50 kg. Er það verð svipað og var fyrir stríð. Þessi epli verða einnig seld út um land: ' Breska konsúlatið, Reykjavík. 9. apríl 1940. Herra ráðherra! Jeg leyfi mér að tilkynna yð- ur, að það hefir verið lagt fyrir mig af breska utanríkismálaráð herranum að tilkynna íslensku ríkisstjóminni án tafar, að með tilliti til þýsku' innrásarinnar í Noreg og hertöku Danmerkur, þá óttast breska ríkisstjórnin, að aðstaða Islands sje orðin mjög viðsjárverð. Hinsvegar hefir breska stjórn- in ákveðið að hindra það, að Is- land hljóti sömu örlög og Dan- mörk, og mun gera hverja þá ráðstöfun, sem nauðsynleg er til þessa. Slík ráðstöfun kann að út heimta það, að breska ríkisstjórn ini verði veittar vissar tilslakan- ir á sjálfu Islandi. Breska stjórn- in gerir ráð fyrir, að íslenska ríkisstjórnin muni í eigin þágu veita slíkar tilslakanir jafn skjótt og breska ríkisstjórnin kann að þarfnast þeirra, og að hún muni yfirhöfuð Ijá samvinnu sína við bresku ríkisstjórnina sem hernaðaraðili og bandamað- ur. leysi sitt, vill hún taka það skýrt fram, að hún mun mótmæla hverskonar aðgerðum annara ríkja, sem í kynni að felast brot á þessari yfirlýstu stefnu. Ríkis- stjórnin lætur í ljós þá einlægu von, að með því að fylgja reglum ítrasta hlutleysis, verði komizt hjá allri hættu um skerðingu á því. Um leið og ríkisstjórnin hefir nú svarað áðurnefndu erindi yð- ar, með ósk um, að svarið verði eins fljótt og mögulegt er kunn- gert breska utanríkismálaráð- herranum, vil jeg að endingu láta í ljós þá einlægu von mína, að breska ríkisstjórnin muni taka þessari ákvörðun íslensku ríkis- stjórnarinnar með velvild og skilningi. FRAJffi. Á SJÖTTU SÍÐU Sjálfboðaliðar |* oftvarnanefnd mælist til þess ¦¦*¦ að allir, konur og karlar, sem vilja veita henni aðstoð við und- irbúning ioftvarna í Reykjavík og við almenna hjálparstarfsemi síð- ar, ef nauðsyn skyldi krefja, að gefa sig fram hið fyrsta á skrif- stofu nefndarinnar í Lögreglu- stöðinni. Skráning sjálfboðaliða fer fram í dag kl. 10—12 f. h. fyrir karla og kl. 1—3 e. h. fyrir konum. Aðra daga, konur kl. 6—7 og karlar kl. 8—10 e. h. Utanríkismálaráðuneytið, 11. apríl 1940. ,Herra konsúll! J Islenska ríkisstjórnin hefir tek jið erindi yðar, nr. 3, dags. 9. þ. m., merkt leyndarmál, til skjótrar athugunar, og leyfir sjer hjer með að tjá yður eftirfar- andi: Islenska ríkisstjórnin er nú sem* fyrr þakklát og glöð yfir vináttu bresku þjóðarinnar óg á- huga bersku ríkisstjórnarinnar íyrir því, að Islandi megi vel farnast í þeim miklá hildarleik, sem nú er háður. Aðstaða Islands' er hinsvegar sú, að þegar sjálfstæði Islands var viðurkent 1918, lýsti það yf- ir ævarandi hlutleysi pg er auk þess vopnlaust. Island vil því hvorki nje getur tekið þátt í hernaðarlegum aðgerðum eða gert bandalag við nokkurn hern- aðaraðilja. Þó að ríkisstjórn íslands dylj- ist ekki, að íslenzka þjóðin er þess ekki megnug að verja hlut- Um 300 þðtttakendur á sundnðmskeiði Blaðamannafjelagsins T æplega 300 manns hafa látið skrásetja sig á sundnám- skeið Blaðamannafjelagsins í Sundhöllinni, sem hefst í fyrra- málið. En búist við að fleiri þátt takendur bætist við í dag. Það geta fleiri komist að, sjer staklega í eftirtöldum flokkum: Kl. 9,10 skriðsund, konur. — 11,05 björgunarsund. — 1,45 skriðsund, 10—12 ára. — 2,30 bringusund, 12—14 — — 3,15 skriðsund, 12—14 — — 4,45 skriðsund, fullorðnir. — 8 björgunarsund. I dag kl. 9—11 og 2—4 e. m. eru síðustu forvöð til að láta skrásetja sig. Sjerstök athygli.skal vakin á þeim flokkum, sem hjer að fram an eru greindir, og ættu þeir sem eru orðnir syndir, að athuga hvort þetta væri ekki héntugt tækifæri til þess að læra skrið- sund eða björgunarsund. Sjó- menn, sem nú dvelja í landi, ættu ekki að láta þetta tækifæri ónotað. Enda þótt allir voni, að ekki þurfi að óttast lofárásir á, Eeykjavík, hefir loftvarnanefnd þó að sjálfsögðu talið skyldu sína, að gera ráð fyrir þessum mögu- leika og gert ýffisar ráðstafanir í því sambandi. Almenningur í bænum veit um aðvörunarmerkin, sem gefin verða, ef liæíta sk\ldi vera á loftárás. Þessi merki eru gefin bæði utan húss (með hljóðflautum) og innan (með símanum). Prófuii fór ft'aiin í gær með aðvörun um símann og tókst hún vel. Nauðsynlegt er, að fólk hlýði kalli, ef aðvörunarmerki eru gefin og hverfi þá niður í öruggan Stað í kjallara eða í loftvarnabyrgin, sem einkeud hafa verið víðsvegar um bæinn. Aríðandi er, að fólk fari skipulega og rólega í öryggis- staðina. Ein af öryggisráðstÖfunum lof*- varnanefndar er sú, að hafa til taks spítala í bænum, ef á þárf að halda. Hefir nefndin haft það mál til athugunar undanfarið og var það nokkrum erfiðleikum bundið, að fá það leyst svo vel væri. En þá barst nefndinni í hendur óvænt aðstoð, því með bresku her- flutningaskipunum er fullkominu útbiinaður fyrir 200 sjíikrarú.m, með fullkomnustu tækjum. Þenna útbúnað fær loftvarnanefnd. Einn- ig hafa Bretar 11 lækna og 23 hj úkrunark ónur. Hefir loftvarnanefnd nú ákveð- ið, að nota Stúdentagarðinn fyrir spítala, ef þörf krefur. Verður þar komið fyrir 100 sjúkrarúmum, Þar munu einnig einhverjir hinna bresku lækna hafa aðsetur. En bresku sjúkrunarkonunum mun sennilega verða komið fyrir í Kvennaskólanum. Þeim 100 sjúkrarúmum, sem Bretar hafa meðferðis og ekki komast fyrir í Stúdentagarðinum, verður reynt að koma fytir í ! stærri spítölunum í borginni, Landsspítalanum ög Landakots- spítala, 50 riimum í hvorum. Þessar ráðstafanir loftvarhá- nefndar eru að sjálfsögðu ein- ungis til öryggis og því ástæðu- laust fyrir almenning, að álkykta vi't frá þeim, að nefndin telji mikla hættu á loftárásum á borgina. Eii þar sem slíkir möguleikar eru 'vit- anlega fyrir hendi, hlýtnr ein ör- yggisráðstöfunin að A^erða sö, að hafa ti] taks spítala, með ðílum litbúnaði. Churchill foringi, Attlee varaforingi Pað var tilkynt í London í gær, að Mr. Churchill myndi hafa forustuna á hendi í neðri málstofu breska þingsins. En þegar hann er fjarverandi hefir Attle, foringi verkamanna- flokksins, forustuna á hendi.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.