Morgunblaðið - 04.07.1942, Blaðsíða 6

6
MORGUNELAÐIÐ
Laugardagur 4. júlí 1942.
Ræða Sigurðar Kristjánssonar
PRAMH. AF FIMTU SÍÐU.
þá tillögu, að þingmönnum
Reykjavíkur yrði fjölgað um B.
eða úr 4 í 7. Þá var kjósenda-
tala í Reykjavík 14504 en nú
25 þús. Hafi það verið rjettmætt
frá sjónarmiði Framsóknar, að
þm. Reykjavíkur væru 7, þegar
kjósendatala bæjarins var
14500 þá er það naumast órjett-
mætt frá sjónarmiði þeirra, að
kaupstaðurinn hafi 8 þingmenn,
þegar kjósendatala hans er orð-
in 25000. Auk þess er á það að
líta, að allar líkur eru til að
stjórnarskrárbreyting þessi
jafni svo tölu kjördæmakosinna
þingmanna flokkanna, að ekki
verði þörf 11 uppbótarþing-
manna, og að heildartala þing-
manna aukist því alls ekki.
\ *
Allir landsmálaflokkarnir,
Framsóknarmenn líka, virðast,
að minsta kosti í orði kveðnu,
vera því fylgjandi, að stjórnar-
skipun Islands verði í framtíð-
inni óbfjálað lýðræði. En þarf
nokkru að breyta til þess? —
Búum við ekki við fullkomið
lýðræði? .
* Um það bera staðreyndirnar
eftirfarandi vitni:
Framsóknarflokkurinn hefir
undanfarið 15 ár farið með
stjórn landsins og ráðið mestu
um löggjöfina. Hefir þetta ver-
ið samkvæmt vilja þjóðarinnar?
Um það liggja fyrir óyggjandi
vitnisburður, því á þessum 15
árum hafa 5 sinum farið fram
alþingiskosningar. — Kjörfylgi
Framsóknar var við allar þess-
ar kosningar sem hjer segir:
Árið 1927 — 29,8% atkv.
_ 1931 — 36,9% —
— 1933 — 23,9% —
— 1934 — 21,9% —
— 1987 — 24,9% —
Við þessar sömu kosningar
var fylgi Sjálfstæðisflokksins
þetta:
Árið 1927 — 42,5% atkv.
— 1931 — 43,8% —
— 1983 — 48,0% —
_ 1934 — 42,3% —
_ 1937 — 41,3% —
Landinu hefir þannig s.i 15
ár verið stjórnað af flokki, sem
þjóðin hefir 5 sinnum á því tiina j óvild. Verkamönnum, sjómönn-
bili gefið ótvírætt vantraust. — J um, verslunarstjettinni og opin-
Þeir sem af einlægni unna lýð-' berum starfsmönnum. Útgerð-
ræði hljóta að viðurkenna, að | armenn, kaupmenn og iðnrek-
breyta verði verulega þeim j endur ofsótti hún, og einnig þá
stjórnarlögum sem gera unt að bændur. sem ekki vildu þjóna
...
Sjálfstæðisflokksins, sem naut
langmests trausts hjá þjóðinni,
og við hverjar kosningar hlaut
nálega tvöfalt fylgi við Fram-
sóknarflokkinn, yrði verulegt
tillit tekið við lagasetningu. En
því fór svo fjarri að þetta væri
gert, að lengst af var það föst
regla að Framsókn með aðstoð
málaliðs síns, feldi hverja til-
lögu og hvert frumvarp sem
Sjálfstæðismenn fluttu. Jafn-
framt var komið upp ofsóknar-
kerfi út um allar byggðir lands
á hendur Sjálfstæðismönnum.
Einskonar Gestapo-lögregla
skrásetti þá menn, sem ofsækja
átti mannorðslega og fjárhags-
lega. Jafn vel heil kjördæmi
voru ofsótt, ef þau .kusu Sjálf-
stæðismann á þing.
Þannig var búið að Sjálfstæð-
isflokknum, þeim flokknum,
sem þjóðin krafðist við kosn-
ingu eftir kosningu að mestu
fengi að ráða um löggjöfina og
stjórn landsins. Með ómenning-
arlegum fólskutökum átti að
kúga og hræða alla kjósendur
sveitakjördæmanna til þess að
leita skjóls hjá Framsókn og
tryggja henni ævarandi völd.
★
En hver varð þá hlutur ríkis-
ms sjálfs og þjóðfjelagsheildar-
innar?
Ríkissjóður var að verulegu
leyti gjörður að flokkssjóði, og
frámunaleg óráðvendni ríkti í
meðferð opinbers f jár. Því meir,
sem álögur á þjóðina voru þyngd
ar, því bágbornari varð hagur
ríkissjóðs. — Skuldir ríkisins
uxu að sama skapi sem ríkis-
tekjurnar uxu, og meira þó. —
Sendimenn ríkisstjórnarinnar til
lántökuumleitana fóru um flest
nærlyggjandi lönd. Ríkisfyrir-
tækin lentu í hengjandi skuld-
um og vanskilum erlendis og
ísland var nær því orðið heims-
frægur betlari. Einokunarversl-
un var endurreist, og dýrtíð
hófst á öllum sviðum, en at-
vinnuvegirnir lokuðust meir og
meir, og atvinnuleysi og skort-
ur varð almennt þjóðarböl.
Framsóknarflokkurinn sýndi
flestum stjettum þjóðfjelagsins
misþyrmt sje svo herfilega lýð-
ræði, sem gert hefir verið hjer
síðan 1927.
Það er kannske aukaatriði í
henni. En Framsókn þóttist bera
umhyggju fyrir sveitunum. Og
hvemig hefir sú umhyggja farn-
ast? Hún hefir famast svo, að í
þessu sambandi, hvemig þessi stjómartíð hennar urðu um
minnihlutaflokkur, sem stjórnað 3000 bændur að beiðast þess, að
hefir í óþökk þjóðarinnar, hef-1 bú þeirra yrðu tekin til skulda-
ir beitt valdi sínu. Höfuðatriðið ( skilameðferðar. Á sama tíma
er það, að í framtíðinni sje fyr- ’ komust um 100 sveitafjelög í
ir það girt, að þeir, sem þjóðin greiðsluþrot, og urðu að leita á
vantreystir, stjórni henni og náðir ríkisins. En flóttinn úr
setji henni lög, sem* hún vill sveitum landsins hefir í stjórn-
ekki undir búa. En sökum fcroka 'artíð hennar orðið örari en áð-
þess og óráðvendni í málflutn-
ingi, sem forustulið Framsókn-
ar hefir sýnt í undirbúningi
ur hefir þekkst.
Framsókn hefir mistekist alt.
Henni hefir mistekist að kúga
vildi vel gera, því þar skorti
hana bæði vit og þekkingu. —
Stjórn fjármála og viðskifta-
mála fór henni svo úr hendi,
a?f ekkert annað en heimsstyrj-
öld virtist geta forðað ríkinu frá
vanskilum og jafnvel gjald-
þroti, og þjóðinni frá fjárhags-
legri eymd, ef ekki tækju aðrir
við stjórnartaumunum.
Þetta er þá það. sem þjóðin
hefir mist við stjórnarskiftin, er
leiddi af ‘stjórnarskrárfrumvarp
inu sem um er kosið. Ekki er
unnt að segja með neinni vissu,
hvað þjóðin hefir hreppt, því
skömm stund er liðin. En ekki
verður annað sjeð, en að stjórn
málefna ríkisins gangi farsæl-
lega nú. þótt tímar sjeu örðugir.
En nú er Framsókn enn komin
fram íyrir þjóðina á biðilsbux-
um. Ýmist grætur hún, eins og
móðursjúk kona, eða ógnar eins
og ræningjaforingi. Hún biður
um stöðvunarvald, vald til að
hindra það, að þjóðin fái ný
stjórnarlög fyrst um sinn.
En þjóðin mun, án tillits til
ærsla hennar, ganga að því ein-
beitt og róleg að sníða framtíð-
arstakk sinn. Með nýjum stjóm-
arlögum mun hún ákveða rjett
hvers manns í þjóðfjelaginu,
marka mönnum olnbogarúm,
ákveða sjálfri sjer sviðið til and-
legra og verklegra athafna, til
sóknar og varnar í baráttu lífs-
ins. Ef fólkið fært sjálft að ráða,
mun stakkur þess sniðinn við
vöxt, hann mun þá sniðinn eftir
hugsjónum Islendinga og fram-
tíðarvonum um glæsilegt menn-
ingarlíf. Þar mun því fyrir borð
kastað, sem úrelt er og þjóðin
er vaxin frá, þar á meðal því,
sem verið hefir grundvöllur
valds og pólitísks siðferðis
Framsóknar. Grundvöllur hinn-
ar nýju stjórnarskrár verður
frelsi og jafnrjetti.
Framsðknar-ástandið
Alþýðullokkurinn 4 móti laun-
gengismálinu
Loforð
— svik
O
heilindi Alþýðuflokksins í
gengismálinu eru nú orðin
Sveinbjörn
þrætir —
FRAMH. AF ÞRIÐJU BÍÐU.
lýðum ljós. fastur gerði hvorugt, en hjelt á-
Hækkun á gengi krónunnar er ^ram uppteknum hætti.
öilum íslendingum áhugamál, svo Sóknarbörn prófasts áttu syni-
fremi fundin verði framkvæman- ^e=a a® trúa því, að sálusorgari
leg leið til þess. En það getur þvi þeirra væri hjer borinn hinum sví-
aðeins orðið, að gróði útflytjenda virðilegasta rógi, og að það væru
sje svo mikill, að eigx hljótist tap- Sjálfstæðismenn sem stæðu þar
rekstur af hækkuninni, því annars ^aki.
stöðvast, framleiðslan, og þar af JÁTNING HERMANNS.
hlýtur að leiða minkaða atvinnu Næsti þáttur þessa máls gerð-
og lækkuð iauxx. Gengishækkun, ist í. útvarpssalnum þetta saxna
sem til slíks leiðir, er þess vegna kvöld. Þar talaði Hermann Jón-
ekki síður til óhags launþegum asson. Hann játaði það rjett vera,
en framleiðendum. að síra Sveinbjörn hafi fengið
En í gengishækkunarfrumvarpi umræddar 6500 kr., umfram sína
Alþýðuflokksins er því einmitt lögboðnu þóknun. Og þessi fyrv.
slegið föstu, að svo muni fara. landbúnaðarráðherra sagði, að
Þar er játað, að smáútvegurinn Þa^ hafi verið hann, sem fyrir-
þoli ekki gengishækkun nema með skipaði þessa greiðslu úr Verð-
því að fá opinbera styrki til ao jöfnunarsjóði, til síra Sveinbjarn-
standa undir henni.
Mörgum mun nú að vísu virð
ar.
Hvað finst nú bændum í Rang-
ast sem hæpinn hagur sje af því arlaln21 ^
að haga stjórninni á þessum tím-
um svo, að útflutningurinn þurfi
heina fjárhagsaðstoð úr ríkissjóði.
Því að ef svo er nú, hvað mun þá
síðar verða?
Síra Sveinbjörn sagði það róg,
er á hann var borið, að hann hafi
á s.l. ári fengið greiddar 6500 kr.
úr Verðjöfnunarsjóði, auk þókn-
unarinnar, sem lögin heimila.
En Hermann segist hafa fyrir-
En einlægni Alþýðuflokksms skipað; eða leyft; að SveinbimÍ
sjest af því, að þótt hann þanmg skyldi greidd þessi upphæð.
viðurkenni, að hvorki launþegar, Hyað er gvo hið ganna? Qg
nje framleiðenduD þoli hækkun hvaða heimild hafði Hermann til
með þeim hætti, sem hann stingur þess að greiða þessa fjárhæð úr
upp á, þá ætlast hann til, að hinn Verðjöfnunarsjóði?
opinberi styrkur verði einungis, Þetta verður að upplýsast. Svo
greiddur skamma stund, eða frarn ' mjög hefir Sveinbjörn klerkur
undir þessar kosningar. Og til að rægt og svivirt Reykvíkinga í
fá fje til þeirrar styrkgreiðslu sambandi við mjólkurmálið, að
átti að hafa þá einstæðu aðferð, ætla verður að hann hafi ekki
að leggja stórfeldan eignaskatt á. sjalfur þar óhreint mjöl í poka-
Það er rjett, að með þessu hefði borninu.
verið hægt að bjarga framleiðend- Fram með bækur Mjólkursölu-
FRAMH. AF ÞRIÐJU 8ÍÐU
sjest m. a. af þeim blaðaútgáfu-
hamagangi, sem í þeim er.
Þeir eru auk þess ósammála, og
rífa hver annan í sig eins og soltn-
ir úlfar.
Þurkið alt þetta dót út á morg-
un!
Til þess þurfið þið ekki annað
en að sjá um að fylgi Sjálfstæðis-
flokksins komi með skilum á kjör-
stað á morgun.
Þið ráðið skini eða skugga yfir
um og launþegum nokkra mánuði.
En hvernig átti að fara að þegar
þessar eignir voru búnarf
Von er að svars sje vant hjá
Alþýðuflokknum. Hann flytur
málið ekki af áhuga fyrir því
sjálfu, heldur einungis sðm kosn-
ingabeitu. Alveg eins og hann
1937 lofaði því að standa á móti
gengislækkun hvað sem í skærist,
en efndi loforðið á þann veg, að
1939 greiddu allir þingmenn
flokksins atkvæði með lækkuninni.
Gengishækkuninni er sjálfsagt
að hrinda fram strax og unt er.
En alveg er víst, að almenningur
nefndar. Öll gögnin á borðið!
þessum bæ.
Þið ráðið því í dag og á morg- vill heldur, að Alþýðuflokkm-inn
un. Eftir það er það of seint. '3 ” " ’* *’ 1>”’
Sjálfstæðismenn! Allir á kjör-
lofi ekki að hækkunin verði, því
að þá er víst, að málið verður
stað. Kjósið snemma. Safnið þús- svikið, ef flokkurinn telur sjer
undum á D-LISTANN. 1 nokkurt færi á.
þessara kosninga, þykir mjer íslendinga til hlýðni við sig, og
rjett og maklegt að rifja upp óhæfuverk hennar munu koma
nokkur atriði.
Líklegt mátti virðast, að til
henni sjálfri í koll. Henni hefir
einnig mistekist það, sem hún
Laxá ■ Dölum
Enn er nokkrum veiðidögum óráðstafað í júlí og
ágúst. Uppl. hjá
HARALD FAABERG.
Sími 5950.
Minningargjöf til Fríkirkju-
safnaðarins. í gær afhenti ekkju-
frú Guðrún Snæmundsdóttir, Tún-
götu 30, mjer undirrituðum kr.
1000.00 —r eitt þxísund króna —
gjöf til Fríkirkjusafnaðarins í
Reykjavík. Er þessi veglega gjöf
gefin til minningar um eiginmanu
frú Guðrúnar, Þórð Eyjólfsson,
fyr bónda að Vogsósum, sem and'
aðist hjer í bænum 9. febrúai
1939. Fyrir þann kærleika og vin-
arhug til safnaðarins, sem lýsir
sjer í þessari gjöf til minningar
um hinn ágæta, látna safnaðar-
mann, þakka jeg hjartanlega í
nafni safnaðarins, og flyt jafn-
framt frú Guðrúnu Sæmundsdótt-
ur einlægar óskir nm blessun Gúðs
alla daga.
3. júlí 1942.
Árni Sigurðsson.
Fjelag íslenskra myndlista-
manna liefir sótt um Við fá að
byggja bráðabirgða sýningarskála
við Tjörnina, austan við Bjarkar-
götu, rjett hjá „ísbirninum“. Hef-
ir skipulagsnefnd og bæjarráð
fallist á, að bygging þessi verði
leyfð.
Sjálfstæðismenn! D-listinn er
ykkar listi.