Morgunblaðið - 21.09.1944, Blaðsíða 2

Morgunblaðið - 21.09.1944, Blaðsíða 2
2 MORGUNBLAÐIÐ Fimtudagur 21. sept. 1944 1 - FJÆ R O G NÆ R 1 Haustar að. LAUFIÐ er að falla af trján um. Græni liturinn er að hverfa af grasinu. Haustið er gengið í garð. Sumarið, sem er að líða, mun lengi verða mönn- um minnisstætt. Stóratburð- ina þarf ekki að rifja upp. — Samt er það svo, að hver ein- staklingur minnist liðna tím- ans ekki fyrst og fremst vegna stóratburða, sem þá hafa gerst, heldur engu síður vegna smá- atvika, er þá sjálfa varðar. Eitt af þvi, sem mörgum Reykvík- ingum mun verða lengi í minni, er það, hve Austurvöllur var fallegur í sumar. Sjerstaklega nú undir haustið, er hið marg- lita blómskraut naut sín til fulls. Yfirleitt fjekk það mönnum mikillar ánægju, hve mikil prýði reyndist af skemtigörð- Tim og barnaleikvöllum bæjar- ins, þar sem þeirra naut við. Vegna breikkunar og nýgerðar Sóleyjargötu var erfitt um vik að hafa Tjarnargarðinn í fullri hirðu. Eftir atvikum leit hann þó vel út. Næsta sumar á að vera hægt að hafa allan eystri og miðhluta hans miklu feg- urrí en áður. Vestari hluti þess garðs verður hinsvegar ætíð erfiður viðfangs, þar tii gatna- skipun þar verður komið í fram tíðar-horf. Barnaleikvellir. MIKIÐ liggur við, að rösklega verði haldið áfram gerð skemti garða og barnaleikvalla. Varð- andi skemtigarðana er sjálfsagt að leggja fyrst um sinn mesta áherslu á að koma Tjarnargarð inum í gott horf. Barnaleikvöll unum þarf að fjölga, svo sem unnið hefir verið að hin síðustu ár. Gallinn er sá, að erfitt er að finna hentug vallar-stæði í gömlu hverfurium, þar sem þeirra er mest þörf. Á þessum tímum mun ekki þykja verjandi að rífa íbúðar- hús til að koma þeim fyrir. Þegar um hægist hlýtur slíkt þó- að koma til greina. Því að þeir barnaleikvellir, sem þegar eru til, vekja ekki aðeins eftir tekt ferðalanga og ókunnugra manna, heldur eru þeir til ó- metanlegs gagns fyrir börnin ©g mæðrunum til hinna mestu þæginda. Það ber því að fagna þeim ráðagerðum bæjarstjórn- arinnar, sem garðyrkjuráðu- nauturinn nýlega skýrði frá, að koma enn upp nýjum völlum, þar sem því yrði við komið. Tekur tíma. LJÓST ER, að núverandi garðyrkjuráðunautur Reykja- víkur er smekklegur og ötull maður. Enn hefir hann þó eink um unnið að því að ljúka verk um, sem hafin voru undir stjórn fyrirrennara hans. Er það að vonum. Slíkar fram- kvæmdir taka langan tíma og verður eigi lokið nema á mörg um árum. En þar sem bæði bæjarstjórn og borgarstjóri láta sjer mjög hugað. um, að Jkoma þessum málum í viðun- ándi horf, verður að vænta þess, að mikið geti áunnist í þeim á næstu árum. Áreiðanlegt er, að vilji bæj- arbúa í þessa átt er eindreginn. ' Kemur það m. a. fram í óskun- um um, að gafhli kirkjugarð- urinn eða bæjarfógetagarður- inn við Aðalstræti verði opnað ur fyrir almenning. Nokkurs misskilnings hefir þó orðið vart í því sambandi. Sá garður er ekki undir yfirráðum bæjar- stjórnar heldur Landssímans og er því við stjórnendur hans að eiga um hann. t Annars er margt í þessum efnum ekki eins einfalt og fljótt á litið kann að virðast. — Sumir hafa t. d. hreyft þvi, að ástæðulaust væri að hafa gras- bletti og blómabeð á barnaleik völlunum. Grasfletirnir yrðu von bráðar að flagi, blómin væru rifin upp og börnin hefðu minna svigrúm til að leika sjer á. Sem betur fer hefir hin skoð unin þó orðið ofan á. Það er um að gera að venja börnin á að geta sjeð blóm án þess að rífa það upp og grasflöt án þess að breyta honum í moldarflag. Hverja þýgingu slíkt hefir fyr ir útlit bæjarins sjá menn nú t. d. eftir að grasgeirinn á vest anverðri Hringbrautinni hefir verið færður í samt lag. Óvinnandi verk. Öllum er auðskilið, að rækt- un landsins og bygging bæjar eins og Reykjavíkur tekuí langan tíma. En ræktun hugar farsins sýnist eigi síður tíma- frek. Það er mál allra manna nú, að á engu ríði meira en als- herjar samvinnu þjóðarinnar. Þrátt fyrir það er gamli ill- deiluandinn enn svo mikilsráð- andi, að hann hindrar nauðsyn- legt samstarf. Sjálfsagt er ekki jafn einfalt eins og sumir halda, að koma því samstarfi á. Fjármálaráðherrann ljet á dögunum ummælt eitthvað á þá leið, að hann hefði aldrei ef- ast um, að verkamenn og aðrir launþegar sýndu jafnmikinn þegnskap og aðrir í baráttunni við dýrtíðina. Þetta sagði hann til stuðnings því, að þessir aðil- ar mundu sætta sig við launa- lækkunina, sem felst í dýrtíð- arfrumvarpi stjórnarinnar. — Ekki skal dregið í efa, að þessi ummæli ráðherrans sjeu. við- höfð af heilindum. En furðu- legri blindni á vandann, sem fyrir höndum er, lýsa þau. Allir vita, að verkföllin nú eru ekki til að knýja fram launalækkanir heldur launa- hækkanir. Og opinberir starfs menn eru ekki að krefjast verk fallsrjettar og setningar nýrra launalaga til að tryggja sjer lægri laun, heldur hærri laun en þeir nú hafa. Morgunblaðið er sannfært um, að nú sje ekki fært að stofna til almennrar launahækkunar í landinu. En ennþá skortir mjög á, að aliur almenningur sýni í verki, að hann hafi þá sannfæringu. Á meðan ekki tekst að færa mönn um heim sanninn um það, er áreiðanlega ekki tímabært að ætla að koma launalækkun fram með þvingunarlögum. Úlfur verðbólgunnar. GAMLA SAGAN um smal- ann, sem hrópaði „úlfur, úlfur" til' að hræða fólkið, hefir átak- anlega sannast um verðbólgu- úlfinn. I tíma og ótíma hefir verið talað um voðann, sem af verðbólgunni stafaði. Enn hefir þessi voði ekki bitnað á al- menningi. í stað hans hefir verðbólgan beinlínis verkað til stórkostlegrar eigna-jöfnunar hjer innanlands og haft í för með sjer hærri greiðslur í er- lendum gjaldeyri frá setuliðinu fyrir verk og aðra þjónustu, sem það hefir keypt hjer á landi. Með nokkrum rökum má því segja, að fram að þessu haf i verðbólgan orðið íslenskum al- menningi og þjóðarheildinni til góðs. Af þessu leiðir þó ekki, að engin hætta eða voði sje henni samf^a. Þvert á móti. Það er alveg' víst, að úlfur verðbólgunnar ræðst að mönn- um áður en lýkur. Þá er um að gera að vera við honum bú- Þegar setuliðsvinnan hættir og fiskverðið lækkar er alveg víst að voði er fyrir dyrum. Og fullvíst er einnig hitt, að sjáv- arútvegurinn þolir ekki meiri hækkun á tilkostnaði innan- lands en þegar er orðin. Þess- vegna má hvorki kaup nje land búnaðarafurðir hækka úr þessu. Um kauplækkanir þýð- ir aftur á móti þá fyrst að ræða, þegar almenningur sjer, að atvinnuvegirnir standa ekki lengur undir því, sem nú er greitt. Ráðið er þessvegna ekki það að hefja nú harðvítugar deilur til að knýja fram kaup- lækkanir. Heldur stöðva verð- ið þar sem það er nú. Köma á skaplegri stjórn í landinu, sem þekkir viðfangsefnin og hefir vald til að leysa þau. Vinna að alefli að því að halda uppi verði á útflutningsvörunni, en vera menn til að taka verð- fallinu, þegar það kemur. Landhelgisgæslan iindir sjerstaka st jórn ÞRIR SJÁLFSTÆÐISMENN, þeir Sigurður Bjarna- son, Gunnar Thoroddsen og Ingólfur Jónsson, flytja í Sþ. þingsályktunartillögu um stjórn íslenskrar landhelgis- gæslu o. fl., svo hljóðandi: „Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að undirbúa þá skipu- lagsbreytingu á stjórn íslenskrar landhelgisgæslu, að sett verði á stofn sjerstök stofnun, sem hafi með höndum stjórn allra eft- irlits- og björgunarskipa ríkisins. Jafnframt verði athugað, á hvern hátt verði best samrýmt alt björgunar- og eftirlitss-tarf við strendur landsins". í greinargerð segir: Þegar fullveldi íslands var viðurkennt árið 1918, var einn liður dansk-íslensk'u sambands laganna um gæslu íslenskrar landhelgi. Sagði þar svo í 3. kafla, 8. grein: „Danmörk hef- ir á hendi gæslu fiskveiða í ís- lenskri landhelgi undir dönsk um fána, þar til Island kynni að ákveða að taka hana í sínar hendur, að öllu eða nokkru leyti, á sinn kostnað." Enda þótt það væri metnaðar mál okkar íslendinga, að slík gæsla á eigin skipum og undir eigin fána gæti hafist sem fyrst þá var það þó fyrst og fremst brýn nauðsyn aukinnar og meiri gæslu, sem hratt málinu í framkvæmd. Þróunarsaga íslensku land- helgisgæslunnar mun þingi og þjóð í svo fersku minni, að ó- þarfi er að rekja hana hjer. — Hún hefir vaxið frá lítilli byrj un samhliða gæslu sambands- þjóðarinnar til umsvifamikils starfs, er við einir berum af allan vanda og virðing, því að nú eru þessi mál algerlega í okk ar höndum, og mun svo verða framvegis. Af þessum ástæðum er ein- mitt nú á þessum tímamótum rjett að gera sjer ljóst, hve mikilvæg þessi starfsemi er fyr ir land og þjóð og hve þýðing armikið það er, að hún sje vel skipulögð og starfrækt. í fyrsta lagi er löggæsla varðskipanna á hafinu umhverfis íslands, bæði innan og e. t. v. líka ut- an íslenskrar landhelgi, þess eðlis, að óhjákvæmilegt er, að hún snerti á ýmsan hátt þær erlendar þjóðir, erstunda fisk- veiðar hjer við land, og þarf því hafa nánar gætur á fram- kvæmd og skipulagningu okk- ar á þessari gæslu. Ljelega skipulögð og rekin landhelgis- gæsla gæti því orðið þjóðinni til hins mesta tjóns og álits- hnekkis út á við. I öðru lagi er svo ýmis hjálparstarfsemi varðskipa, svo sem björgun, bátagæsla, ýmisskonar flutning ar o. fl., orðin svo nauðsynleg daglegu lífi þjóðarinnar, að við getum ekki án hennar verið. í þriðja lagi er ýmis vísindastarf semi, eins og hafrannsóknir, djúpmælingar og fiskirannsókn ir, sem alt er starfserni, er við sem sjálfstæð þjóð eigum að setja heiður okkar í að fram- kvæma eftir bestu getu. Varð- skipin hafa iðulega tækifæri til þess að framkvæma slíkar rannsóknir án mikils aukakostn aðar, og virðist því sjálfsagt, að þau sjeu einnig notuð í þeim tilgangi. Að þessu öllu athug- uðu og þegar þess líka er gætt, að hjer er um rekstur a. m. k. 4—5 skipa að ræða með árleg- um kostnaði um eða yfir 1 Framhaid á bls. 11 Loflvarnastarfsfólk leysf frá skyldym London í gærkveidi. ALLMIKIÐ verður fækkað loftvarnastarfsfólki í Bret- landi, nema í London, á suður- strönd landsins og í suðaustur- hjeruðunum. Allir þeir, sem eingöngu hafa unnið að loft- vörnum, verða teknir í her- gagnaiðnaðinn eftir 15. okt. næstk., en þeir, sem aðeins hafa unnið hálfan daginn í. þágu ör- yggis þjóðarinnar, verður hjálpað til þess að fá önnur störf. Vestur- vígstöðvarnar Framh. af bls. 1. Barist er á götunum í Chateau1 Salins, en utan borganna geisa skriðdrekar og fallbyssuvagn- ar fram og aftur, reyna að koma óvinunum að óvörura íit fir skógarþykni eða bak við" hæð. Hafa Þjóðverjar gert mikil og hörð skriðdrekaá- hlaup þarna. Þriðji herinn er; sestur um borgina Metz og" mætir einnig þar áköfri viSi námi. I Brest og Boulogne. 1 Brest er nú að sögn bancla' manna, allri skipulagðri móti spyrnu Þjóðverja lokið, eri borgin er gjörsaml. í rústum, Sagt er að smáflokkar Þjóð^ verja verjist sumstaðar enri innanum rústirnar. —- 1 Bou- logne hafa Kanadamenn rof-< ið varnarstöðvar þýska setu-i liðsins í tvennt og tekið 300Ö fanga. —- Þjóðverjar hafa nú haldið uppi vörnum í Brest 1 40' daga samfleytt. Gris Nez-svæðið umkringt. Svæðið umhverfis Gris Nez, þar sem Þjóðverjar hafa hinar langdrægu fall- byssur sínar, er nú um- kringt af Kanadamönnum, en Þjóðverjar halda þó á-- fram að skjóta yfir til Eng- landsstranda. Tilkynt var, að tekin hefði verið Wiemer aux á ströndinni, en síðar hefir komið í ljós að fregn þessi var af misskilningi sprottin. Þjóðverjar hafa! þennan bæ enn. Enn eiga hersveitir sjö- unda hersins 16—20 km ófarna að Belfort skarðinu —- Rússland Framh. af 1. síðrx. að haldið sje áfram sókninni fyrir norðvestan og sunnan Vagla og hafi þar 'verið tekið allmikið landsvæði. — Sunn- ar, eða við Mitau, segja Rúss- ar að Þjóðverjar geri mikil á- hlaup og sjeu bardagar æði harðir. Þetta er nokkru fyrir; suðvestan Riga, rjett við sjó. Annars segja Rússar ekki frá neinu markverðu af vígstöðv- unum í herstjórnartilkynning- unni, kveða annarsstaðar á víg stöðvunum hafa verið lítið um bardaga. — Þjóðverjar segjast hafa eytt smáflokkum Rússa, sem komust yfir Vislu rjett fyrir norðan Varsjá.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.