Morgunblaðið - 28.09.1944, Blaðsíða 2

Morgunblaðið - 28.09.1944, Blaðsíða 2
f MORGUNBLAÐIÐ Fimtudagur 28. sept. 1944. Vetrardagskrá útvarpsins: Megin áhersla lögð á þjóðlegt efni ÚTVARPSRÁÐ boðaði í ¦gær blaðamenn á sinn fund og var þeim skýrt frá vænt- anlegri tilhóf?un dagskrár ¦ix varpsins næsta vetur. Áhersla lögð á þjóðlegt efni. Útvarpið mun á komandi vétri leggja áherslu á fiutn- •¦tng þjóðlegs efnis, sagði dr. Magnús Jónsson prófessor, formaður útvarpsráðs. Dag- skráin verður að töluverðu leyti bygð upp af föstum ltðnum öllu meira en að undanförnu. Flutningi þjóð legs efnis mun verða skift í þessa liði: Lestur íslend- ingasagna, Myndir úr sögu jyjóðarmnar, íslenskir nú- tímahöfundar og erindi um -*iáttúrufræði íslands.. -^fjestat íslendingasagna. Dr. Einar Ól- Sveinsson mun ;i last lestur íslendingasagn- íö laj eins og í fyrravetur. — Verður Laxdæla lesin fyrst. í fyrra var sú nýbreytni tek- tn upp, að * íslendingasögur voru lesnar í útvarpið einu «bmu í viku. Atti þessi liður miklum vinsældum að fagna, og mun það að miklu leyti á- gjetum lestri dr. Einars að |>alcKa. Myndir úr sögu þjóðarinnar. Nýr liður mun verða tekinn upp i dagskrá' útvarpsins í vet iuv og hefir hann hlotið nafnið: Myndir úr sögu þjóðarinnar. Tiigangurinn með þessum fcætti er sá, að bregða upp fyr- 4c hlustendum myndum af ein- -etökum mönnum, stefnum og yiðburðum íslandssögunn- ar Vilhjálmur Þ. Gíslason hef- ir tekið að sjer að annast þenn ati þátt og fá menn til að flytja harni. ¦ nll'llrtÍI nútímahófundar. „Bör Börsson", útvarpssag- ai" í vetur, sem leið, átti fá- dæma vinsældum að fagna. — Þetía varð til þess, að útvarps- ráðinu varð Ijóst, að heppilegt myndi að hafa útvarpssögurn- ar tvær. Önnur sagan ætti að vera ljett og fyndin, en hin ætti frekar að hafa bókmenta- legt gildi. Útvarpsráð ákvað að fisfa útvarpssögu eftir erlend- an höfund eins og áður, en taka upp nýjan lið, sem nefnist „ísíenskir nútímahöfundar". — Sá þáttur verður fluttur einu si.'ini í viku. Munu þá íslenskir rithöfundar lesa upp úr verk- um sínum. Næst mun útvarpið taka til meðíerðar söguna „Vor egen stimme", eftir Johan Bojer, og mun Helgi Hjörvar að lík- indtrm lesa hana. Er þessi saga alvarleg alþýðusaga. En síðar mun verða lesin einhver ljett eagá Halldór Kiljan Laxness mun ríða á vaðið með þáltinn „Is- le;iskir nútímahöfundar" Ekki er enn ákveðið hvaða verk Kirjan mun lesa. Fvrirlestrar um náttúrufrseði lilands. Við og við munu verða flutt <• ii um náttúrufræði, eink- Útvarpið vill senda fregnritara til Evrópuvígstöðvanna um náttúrufræði íslands. — Verða þessi erindi yfirleitt flutt á mánudögum. Útvarps- ráð hefir augastað aðallega á tveim mönnum til þess að flytja þessa þætti: Pálma Hann essyni rektor og Árna Frið- rikssyni fiskifræðingi. ' „Samtíð og framtíð". í vetur mun verða tekinn upp þáttur, sem nefnist „Sam- tíð og framtíð". Mun Vilhjálm- ur Þ. Gíslason annast þáttinn fyrst um sinn. Verður í þessum þætti skýrt frá tækninýjung- um og áhrifum þeirra á fram- tíðina, rætt um þjóðfjelags- fræði o. fl. Útvarpsráð hefir talað við ýmsa menn, svo sem Gísla Halldórsson verkfræðing, Hörð Bjarnason arkitekt og Eðvarð Árnason símaverkfræð ing, og farið þess á leit, að þeir legðu þessum þætti lið sitt og hefur góðu verið heitið um það. „Lönd og lýðir". Þá verður einnig í velur tek- inn upp þáttur, sem nefnist „Lönd og lýðir". Verður í þess- um þáttum rætt um sögulega þjóðfræði, atburði, sem nú eru að gerast, og gerast munu við friðarborðið. Leitað hefir verið til Knúts Arngrímssonar skóla stjóra og Einars Magnússonar Mentaskólakennara um flutn- ing þáttarins. Fregiiritari til vígstöðvanna. Miklar líkur eru til þess, að innan skamms sendi útvarpið fregnritara til útlanda, þar sem hann hefir aðstöðu fil þess að vera viðstaddur stórviðburði. Enda þótt útvarp og blöð eigi kost á ágætum frjettum, þá er samt sá ljóður á, að þær eru ;ekki skrifaðar fyrir íslenska hlustendur og lesendur. Gælu greinar frá slíkum fregnritara orðið lflSur í þættinum „Lönd og lýðir". „Úm daginn og veginn". í vetur mun þátturirtn um daginn og veginn verða flutt- ur einu sinni í viku eins og að undanförnu. En sá háttur verð ur tekinn ypp, að annan hvern mánudag munu verða samtöl tveggja manna um daginn og veginn. Hafa þeir Vilhjálmur Þ. Gíslason og Sigurður Ein- arsson tekið að sjer að annast þá kafla fyrst um sinn. Leikritin. Kosin hefir verið nefnd til þess að sjá um Ieikritaval og undirbúa flutning leikritanna- I henni eiga sæti Páll Stein- grímsson, Vilhj. Þ. Gíslason og Helgi Hjörvar. Hefir nefndin ákveðið val leikrita fram að nýári. Fyrst verður tekið til meðfei'ðar leikritið „Konungs- efnin", eftir Ibsen, í þýðingu Þorsteins Gíslasonar. Verður því skift í tvö sjálfstæð leikrit. Þá verða einnig leikin tvö verð launaleikrit: „Talað á milli hjóna'', eftir sjera i Pjetur Magnússon í Vallanesi og „Tvenn spor í snjónum", eftir sjera Gunnar Arnason á Æsu- stöðum. Þann 2. desember verð ur leikið stórt franskt leikrit eftir Bernard um ófriðinn og margvíslegar afleiðingar hans. Ljóðabálkur og Ljóðskálda- kvöld. Fyrirhugað er að lesa við og við í útvarpið í velur úrvals- Ijóð íslenskra skálda og leið- beina um lestur þeirra. Hjörvar mun taka að sjer þennan þátt, sem nefnist „Ljóðabálkur". <— Þá munu og íslensk Ijóðskáld lesa við og við upp úr verkum sínum, á svokölluðum „Ljóð- skaldakvöldum". Spurningar og svör um íslenskt mál. Þeim þætti verður að sjálf- sögðu haldið áfram. — Björn Sigfússon mun annast þátlinn eins og að undanförnu. Hefir Björn gert þátt þennan afar vinsælan, enda var við því að búast af jafn gáfuðum og fróð- um manni. Tónlisf. Páll ísólfsson, tónlistarráðu- nautur útvarpsins, sagði, að áhersla yrði lögð á flutning ís- lenskrar tónlistar. — Vandað yrði til lónlistarinnar eftir föngum, en annars væri ekki endanlega gengið frá því, hvern ir tónlistarflulningnum yrði hagað. — Tónlistarskólinn og hljóðfæraleikarar útvarpsins munu sjá um tónleika eins og að undanförnu. Annað efni. Frjettaflulningi verður hag- að svipað og áður. Sama er að segja um kvöldvökurnar, barna tímana og tungumálakennsl- una. Á þriðjudögum verður dag- skráin lengd til kl. 23. Milli kl. 22 og 23 þessa daga, verður flutt eitthvað ljelt efni. Bygging nýrrar útvarps- stöðvar. Þá spurðu blaðamenn að lok um, hvað liði byggingu nýrrar útvarpsstöðvar. Formaður út- varpsráðs sagði, að þetta mál væri að sjálfsögðu í höndum útvarpsstjóra, en sjer væri kunnugt um, að hann væri að safna fje í húsbyggingarsjóð, en ennþá myndi ekki fullráðið um tilhögun lóðar fyrir úl- varpsstöðina. Á útvarpið við hin mestu þrengsli að búa í húsakynnum þeim, er það hef- ur nú. Frumdrög að dagskrá útvarpsins í vetur. Dagskrá útvarpsins verður í vetur þannig í aðalatriðum: Sunnudagur. 20.35 Erindi (ýmislegt efni). 21.10 (eða 21.15) Upplestur, eða Ljettur þáttur, stundum „Myndir úr sögu þjóðarinn- ar". Mánudagur. 20.30 Erindi „Samtíð og fram- tíð". „Lönd og lýðir", og ýms efni, eftir atvikum. 21.00 Um daginn og veginn, (samtöl annanhvern mánu- dag). 21.20 Útvarpshljómsveit. — Einsöngur. Þriðjudagur. 20.20, 20.25 eða 20.30: Tónleik- ar Tónlistarskólans. 20.45 Erindafl. (ýms efni). 21.15 íslenskir nútímahöfund- ar (upplestur) (22.00—23.00: Ef til vill dagskrár-auki). Miðvikudagur. 20.30 Kvöldvaka. Fimtudagur. 20.20 Útvarpshljómsveit. 20.50 Lestur Islendingasagna. 21.20 Frá útlöndum. Föstudagur. 20.30 (eða 20.25) Útvarpssagan 21.00 Strok-kvartett útvarps- ins. 21.15 Erindi (um hverskonar efni). 21.40 Spurningar og svör um íslenskt mál. 22.00—23.00 Symfóníu-tónleik- ar (af plötum). Laugardagur. 20.30 Leikrit, þrjá laugardaga af hverjum fjórum, ella upp- lestrarkvöld eða sjerstök . dagskrá. Gróðurhúsuræktun- in á miklu í rumtíð En þarf umbóta við UNGUR REYKVIKINGUR, Halldór Ó. Jónss. er nýkominn heim frá Bandaríkjunum eftir hálfs annars árs'garðyrkjunám. Hefir hann einkum lagt stund á ræktun í gróðurhúsum. Hann er athugull maður og áhugasam ur, og líklegur til þess að hrinda af stað umbótum á sviði gróður húsaræktunar. í gær hafði tíðihdamaður frá blaðinu tal af Halldóri. Skýrði hann m. a. svo frá: — Jeg var meðal fyrstu nem enda garðyrkjuskólans að Reykjum í Ölfusi og útskrifað ist þaðan vorið 1941. Vann jeg um sumarið í Reykjahlíð í Mos- fellssveit, en var næsta ár garð yrkjustjóri Kaupfjelags Eyfirð inga við BrúnalaugíÖngulstaða hreppi. Fór síðan vestur í janú- ar 1943. Mestu af tímanum eyddi jeg á ríkisháskóla Ohioríkis — Þar fjekk jeg mikil kynni af garðrækt Bandaríkjamanna, Lagði jeg þar stund á blóma- rækt og hina svokölluðu ,,vatns"-ræktun, sem mikið hef ir færst í vöxt vestra hin síðari ár. Upphaflega var aðferðin sú að rækta alskonar nytjajurtir í vatni, í staðinn fyrir í mold, láta rætur plantnanna vera í vatni, og hafa í vatninu hæfi- lega upplausn næringarefna. En seinna hefir þessi aðferð tekið ýmsum breytingum og endurbótum. Nú nota menn alt eins vel sand, hraunmulning eða aðra mylsnu í staðinn fyrir vatn þ. e. a. s. algerlega nær- ingarsnauðan gróðurbeð, en dæla svo í sandinn eða mölina vatni með hæfilegri efnaupp- lausn. Með hverju ári sem líður not færa garðyrkjumenn sjer meira og meira þessa aðferð. Með þessu móti hafa menn meira vald yfir ræktuninni og geta alveg ráðið því, hve ræktunar plöntunum berst mekil næring og hve mikið vex á hinu af- markaða rými gróðurhúsanna. Þessi algerlega tilbúni vaxtar- beður plantnanna er oftast hafður í steinsteyptum kerum. Með meira og minna sjálfvirk- um dælum er næringarvökvun um dælt í beðin eða þrærnar. Við töluðum saman stundar- korn um hina miklu gróðurhúsa ræktun vestra, þar sem miklir kolaofnar eru látnir framleiða gufu, er hitar húsin, gufan er látin dauðhreinsa húsin og mold, sand eða möl húsanna, svo þar þrífast hvorki sjúkdóm ar nje illgresi, en húsin bygð úr völdum viði og svo sterk að þau endast í áratugi. Til j samanburðar hefir svo Halldór aðstæðurnar hjer, hinn mikla jarðhita, sem hægt er að ganga að, svo Upphitun er ó- dýr. En ýmislegt gert af van- efnum og vanþekkingu. Halldór er í engum efa um, að gróðurhúsaræktun eigi sjer ákaflega mikla framtíð hjer á landi, bæði til þess að rækta matjurtir og skrautjurt- ir til nota innanlands og til þess að framleiða t. d. dýrustu tegundir skrautjurta til út- flutnings. Með hinni nýju tækni getur uppskeran á takmörkuðum Framhald á bls. 13

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.