Morgunblaðið - 11.10.1952, Síða 5

Laugardagur 11. okt. 1952
MORGVNBLAÐIÐ
5
m-
ÞSIM rem ganga 4&n lonsýning-
una vertfur mörgum starsýnt n
óvenjulega sýningardeiid, sem er
í anddyrinu á ansiarri hæð Iðn-
ckólane.
Sýn mgargesturinn voitir bví
fyrst athyg'li, hvað sýningu þeSs-
ari heíur verið óve-njulega smekk
lega íyrir Itcmið og þogar háhn
feyrjar aö athuga það efnislega,
hvað þössi sýningardeild cogir
honum, þá verður ekki hjá því
kornizt aö honum dveljist þar um
e-turrd.
Ein athyglisverðasta deiíd iéyi^
sýning'arinðtiar sýrE*r hvemlg
satnlimls iiiá auka frgniileiðslia
eg iétta stérfin I verksmiðltidn
íafnvægisfimleikameniHrnir Canters.
,««1
lliilal
-J &.
í FYRRAKÝÖLD var frumsýning í Austurbgejarbíói á Sjómanna-
dagskábarettinum. Eins og áður hefur ver'ið getio um hér í blaSrnu,
sýna -þar fjöimargir erlendir 1-istamen-n list-ir sínar, en auk þess
eru ágæt skemintiatriði, som innlendir 1-istamenn annast.
A-usíurbæjarbíó var fullskipað
áhorfenöum á þessari kabarett-
sýningu og rná með sanni segja,
að menn hai'i skemmt sér ágæt-
lega.
MARGl’ A3 SJÁ —
OG HEYBA
Skemmtiatriðin eru mjög fjöl-
breytileg og voktu bæði óskor-
aða aðdáun og kátínu ungra sem
gamalla, er á horíðu. Verða þau
ekki talin upp hér, en þó mimu
jafnvægisfimleikar Canters hafa
vakið einna mesta athygli, enda
eru þær með cindæmum, og
Nico og Alex vöktu mikla kátínu
meðal gesta fyrir hin unclarleg-
ustu uppátæki. Sýningar verða
á hverju kvöldi í Austurhæjar-
bíói fram eftir næstu viku og
rennur alhir ágóði til Dvalar-
heimilis aldraðra sjómanna.
BT.yufB SSE
WASHINGTON — Bandaríkja-
menn eru að reisa nýtt og mikið
hús fyrir sendiráð si'tt í lVIoskvu
við mestu broiðgötu borgarinn-
ar. Fyrir nokkrum mánuðum til-
hynníi rússneska stjórnin að
sendiráðið .y-rði að víkja úr nú-
verandi bækistöðvum sínum við
Kreml-t-orgið þar sem hún þyifti
á húsnæðinu að ha'lda ty-rir
Moskvuháskóla.
s* 'h' ■'
\ Talið er að brottvísun Kenn-
ans, bandaríska s'end-iherrans í
Mos’kVu nú' íýrir skömmu muni
ekki hafa áhrif á þessar fyri!"-1
ætlanir sehdiráSsiris og starfcliði
verði eigi i'ækkað vegna þess
máls. Starfslið-ið hefur verið um
JOQ manns.
Lífe.i
8. AÐALFUNDUR Konnarasam-
bartds Austurlands, haldinn í
Neskaupstað 13. og 14. sept. s. 1.
Aðalmál fundarins voru: Agi og
umgengnisvenjur í skólum og
próf í barnaskólum. Gcstir fund-
arins voru skólastjóri -og kcmn-
arar Gagnfræðaskólans í Nes-
kaupstað og dr. Matthias Jónas-
son. Formaður mhmtist látins
hsiðursfélaga Karls sál. Firm-
bogasonar frv. skólastjóra á
Ssyðisfirði.
í stjórn fyrir nsesta ár voru
kocnir þessir konnarar: Ragnar
A. Þorsteinsson, Eskifirði, form.,
Iíaraldur Þórarinsson, Seyðar-
firði, gjaldkeri og Guðlaug Sig-
ui oardóttir, Útnyroingsstöðum,
ritari.
Samþykkt var að halda -næsta
aðalfund nð Siðum.
Samþykktor tillögur og áiykt-
anir:
1. Fu-ndurmn lítur svo á, að
íull ástæ'ða sé til að ssmrama
umgengnishætti og T-eglur í skól-
um landsins og telc.r æskilegt að
f-ræSriumálastjórriin gofi út ' eið-
beiningar um það cfni, nú þcgar.
2. Áttundi aðaífuhdur K.'S.A.
lltur svo á að fækka fceri próí-
um hinna bóklegu greina í
bamaskólanum, cn iáta vinnu*
bækur og verklegar úrlausnir
koma í stað prófverkefna.
3. Áttundi aðalfundur K.S.A.
beinir íii f-ræðslumálástjórnar
-eindreginni ósk um, að hún láti
Framhald á bls. 12
Frásögnin og íræðslan scm r.ýn
ingargesturinn lilýtur mcð því
að horfa um stund í sýningar
bólfin, ssrn eru óvcnjulcga
cmekkleg og hugkvænifíisleg,
fjallcr um það sem hefur hlotið
í íslenzku heitið ,,gernýting“.
á ís'enzku heitið „gernýtíng“.
Gernýíing er m. a. fólgin í því
að skipuleggja fyrirkomulag á
framleiðslu í verksmiðjum
í stað þess að byggja
verksmiðjuhús fyri-rhyggjuiaust,
koaia tækjum fyrir þar sem þau
lenda af tilviljun o. s. írv., þá
miðax gernýtingin að því að
ckipuleggja allt nákvæmlega
fyrirfram, raða öllu niður cftir
nákvæmlcga ihuguðum :-:e:gium.
Og þar sem gernýtingin hofur
gripi'ð inn í liefur reynzlan af
því orðið "urðulegar "ramfarir
til að lctta vinnuna, auka fram-
leiðsluna, lækka framieiðslu-
kostnað o. r. frv.
9AMANBURDUR FYRIR OG
SFTIR GEENÝTINGTJ
Hugsuní okkur t. d. Iðnfélag
citt ræðst í það að byggja verk-
smiðjuhús mikkS. Forráðamenn
þess ákveða án frekari íhugun-
ar að þetta skuii vera fjögurra
hæða hús, moð því sem þeir
áætla hæfilegu gólfrými. Siðan
tekur verksmiðja þessi til starfa.
Hráefnin, sem vinna á eru þá
fyrst t. d. höluð -upp á hana-
bjálka hússins, þar sem birgða-
•geymslan er. Því næst er íokið
til að vinna, þá eru hráefnin
fyrst borin niður á fyrstu hæð
og svo eítir því sem vinhsla
efnisins nær lengra, borin upp
á þriðju hæð, þaðan á aðra hæð,
síðan upp á fjórðu hæð c-g loks
niður í kjallara. Á hverr-i hæð
hússins heíur framleiðsluvélun-
um verið komið fyrir af handa-
hófi og þar verSur sama sagan,
efnið er fært og berið úr oinu
horni vinnusalarins yfir í aimað,
fram og til baka.
Ef bygging verksmiðjunnar
hefði verið íhuguð eftir leiðum
gemýtingarinnar, þó hefðu mcn-n
e. t. v. kcmizt að raim um það,
sð þessa verksmiðju hefði tví-
mælalaust átt að byggja í einni
hæð. í framleiðslunni hefði efn-
ið, sem unnið er, síðan runnið
stanzlaust í beinni línu frá vél
til vélar. Enginn burður á cfn-
inu fram og aftur. Hver starfs-
maður og vél á sínum stað til
að taka við og umskapa vöruna.
Árangurinn að framleiðslukostn-
B.ver jir njóta gótfs ?.f gernýtingu? Mynclin sýnir hve sme-kklaga og
hugkvæmnislcga sýnisgarháifsiti er fýrirkomið í gsrnýtmgarsýnr
Éiigunai. t-ansa cr skýr-t frá því hverjir kagnast á gcmýtingu. Hón
er iilív.m hagkvcem,' jR'ínt framleiðandanum, sem fær Issgri fr.'-;a-
lsiðsiUkcstnað og vc:'kainann''mun, sefti á auðveláa-ra m-.ð aS vinna
sleríin e~ ber ctir ú-r Irýtcm.
aSurÍRii er miklu ésegri en fyrra
dærnir.u sem nefnt var.
AUKINN SKILNTNGUR
VÍ8A UM HEÍM
Gernýting mun nú vera hvað
ýtarlegust í Bandaríkjunum og
Bret-land-i. Og nú á síðustu árum
hefur hún verið mjög á dagskrá
á öllum Norðurlöndunum. Við
gerhýtingarathuganir þar hefur
oft komið í Ijós, að skipulagi á
gömlum verksmiðjum hafur ver-
ið furðulega ábótavant. Hefur þá
komið fyrir nú á síðustu árum,
að allt hefur verið tekið upp og
skipulagt með nákvæmni að
nýju. Og allsstaðar hefur sagan
verið hin sama, að menn sakna
þess eins að hafa ekki veitt þessu
athygli fyr.
IÍVAÐ ER 'GERNÝTINC
Þegár framleiðslan er skipu-
lögð fyrirfram með gernýt-
ingu í huga, verður að taka
tillit til þessa alls: vinnualls,
fjármagns, hráeínis, orku, véla
jog tima. Þetta allt verður að sam-
ræma svo að hægt sé ao fram-
leiða meira rneð sömu tækjum og
ongu meiri fyrirhöfn cn áður.
Það ot að segja, að framleiðslan
, cykst, án þecr, að vélaaflið sé
verulega aukið og ón þcss að
starfsmaðurinn leggi meira á sig,
nema aíður r,é.
I
i HVESNIG GERNÝTíNGU
| YEF'JUR KOMIÐ Á
! En hvernig : ná au'ka gernýt-
inguna? ,
,í fyrsta lagi með því að hver
Fívernig er hægt aff. gerþýta í MSnaSi? -Sýfilngarhólf.í deifd gernýt- 'rekstri
' ingarinnar er sýnir með skýringarmyndum, hvernig einfalda °§ hver
auðvelda má framleiðsluna.
verksmiðja geri fasta áæíitm, sem
nái allla-ngt fram í tímann um
það, hvað og hvorsu mikið skuli
framleiða á vissu timabili. Þetta
skiptir- .máli m. a. um kaup á
hráefni og m. fl.
í öðru lagi þarf iðnrekandinn
að gerá nákvæma áætiun i(m
framtíðarskipulag verksmiðjunn
ar, ef það hcfur ekki verið gert
fyrr. Ef til vill þarf verksmiðj-
an mikilla breytinga við, eí til
vill aðeins smávægilegra breyt-
inga. Það getúr hugsast að það
bætti mikiö úr t. d. að 'fsera vinnu
borð nær vélum, flytja vélar sam
an á vissan hátt o. s. írv.
í þriðja lagi þarf að konaa á
góSu skipulagi á bókhaldi. Þetta
er nauðsyrilegt xÚ að fylgjast vel
með kostnaðarreikningum, sem
geta gefið mikilvægar upplýsing-
ar um, hVerju. burfi að hvika til.
í f jórða lagL þarf að koma á
samræmingu (stándárdis-oringu )
í framleiðslu vörutégundá. Um
slíkt þyrfti jafnframt að hafa
samráð við aðrar verksmiðjur.
í fimmta lagi má auka gernýt-
inguna með því að koma á auk-
inri samvinnu og samstarfi miili
vei’ksmið j ustj órnar og starfs-
manna. Á siðustu árum er- farið
að leggja mikla áherzlu á þetta
atriði erlendis. Aukinn skilning-
ur vekur sam komu 1 agsvi ij a og
ihjálpsemi beggja aðilja. Þetta má
j t. d. gera með því ao kynna
starfsmönnum hvernig rekstur-
inn gengur, eða hvetja þá til að
koma með uppástungur. Starfs-
mennirnir vita bezt, eirda ná-
1 komnastir því, hverr.ig starfs-
skilyrðin. eru. Og ef leitað er
uppástungna hjá þoim um breyt-
: ingar í framfaraátt, er það al-
gengt að þeir beri fram nýmséli,
sem getur sparað stórlega tíma
og auðveldað þeim verkið o. s.
::rv.
| í sjötta lagi moo því að koma
já fót sérstökum fræðslunámskeið
um meðal stárfsmanna ver-k-
smiðjanna, þar sem kennd eru
; hentugustu vinnubrögðin, með-
ferð á vélum, réttar hreyfingar
við vinnuna o. s. frv. Slíkt hef-
I ur gefið mjög góða raun erlendis.
i í síðasta lagi er mjög þýðing-
! armikið, að stjórnendur verk-
’r.miðjanna séu vel' kunnugir öll-
juni rekstri fyrirtæ'kisins og ættu
, þeir að nota hvert tækifairi, sem
i þeim býðst til þess að kynria sér
I allar hýungar í vorksniiðju*
og frp.mleiðsluháttum,
sinni g-rein.
Framhald á bls, 12 ,