Morgunblaðið - 11.10.1952, Qupperneq 9

MORGUNBLAÐIÐ
Laugardagur 11. okt. 1352
9
:»€I Í.jQ>íS!W?IfSi<S
i&hi'm sl^jSs
'11 ■
^ * _ -H
iflK U19I1
STALIN KEMKl Viö SOGU
NÚ ALASA kcmmuíustar sinum
garnla foringja íyrxr að hafa ekki
rsotað þetta eListseða tækifæri
nógu vel til áráöiirs í hcrnum.
Þar tók Chiang K S b. átt að
hreinsa til og jafnframt að snúa
sér gegn Ráðstjórnarríkjunum og
vingast við bankastjóra, kaup-
me.sn og ýmsa aðra, sem voiU
andvígir kommúnistam.
Við á'-s’ok: 1928 .var nvo. iromið
að Chiang K.S. sat í Nanchang
með „hægri. stjórh ‘ eh viiistri
armur flokksins og kommúnistar
sátu í Hankow meS „vinstri
stjórn". Glundroðinn var mikill
í landinu.
Samkvæmt hínTii rauðu sögu
kemur StaJin fyrs.t alvarlega við
sögu kínversku byJtingarinnar
Þetta ár. Um horfur byltingarinn-
ar og stefnu voru skoðanir hans
á þessa leið: jtíesíu rnáli : .iptir
að kommúnistar geíi komið sér
rpjt góðum og vel vennuðum byít
ingaher. Þeir verða ?.ð kynna sér
hernaðarvísindi, efía byltinguna
í sveitum, fu’ínægja kröfum
hænda. Að því loknu eiga öreig-
arnir (meðal verkamanna? að
rísa upp og taka að sér æðstu
stjórn.
VERKKIMN SE3f BIÐU
Tvö mikil verkefni biðu hins
klofr.a byltingahers árið 1927. Að
taka stórborgirnar Shanghai og
Nanking. Tóku róttæku herirnir
Nanking hinn 24. rrvarz og drápu
þá nokkuð af vestrænum :nönn-
um, þ. á. m. kunasan háskóla-
mann, V/illiams.
En ssmherjar Chiang K-S. tóku
Shanghai 22. marz og kom ekki
til árekstra við erlenda menn. —
6. apríl íundust skjöl, sem sönn-
uðu að Þriðju Alþjóðasamtökin
(framkvaemdastjóm) hefði ákveð
ið að kommúnissra Kína. —
Chiar.g K.-S. tók brátt völd í
Nankmg, síðar í Hankow og öðr-
um borgum Yangtze dalsins. Rúss
ncsku sérfræðingarnír voru send
ir úr landi. Kommúnístar voru
xekrdr úr flokkmim. Eklcja Sun
Yat fór til ShTí"gbni, píðar
til Moskvu og sagði að menn
hefðu nú svikið byitingu þá, sem
maður hennar hafði barizt fyrir.
Mao Tze Tung var um þessar
munair nálega ökuomur maður
út á við. En um þessar mundir
s~eri hann sér að vandamálum
brsnda, en Chen Tu-Hsíu vonað-
irt eftir hjálp frá iniðstélíunum.
V'nctri armur kommúnista hirti
aðei"s um að vinna verkamenn
á sitt band.
CHAING K. S.
N13UR VÖLD
Chiang Kai-Shek lagði niður
<511 völd 12. ágúst og héit af landi
fcurt til Japan. 10. des. sama ár
var hann kallaður aftur og hon-
um boðin æðsta herforingjastaða
TÍkisins á ný. Hannr kom snemma
í jan. næsta ár og fékk þá afar
mikil völcl, svo haim varð nálega
einvaldur. Bændur og verkamenn
fengu lítil áhrif eð feafa á stjórn
bans, en verZltmarme’nn, stór-
cignamenn og hermerjn höfðu þar
mikii áhrif. 12. apríl 1927 se'gir
hin rat'ða saéa s5 Chiang K-S.
h?fj tékið ailmarya kommúnista
af lífi og oþinberlega tilkynnt að
hann væ-i kommúnisima {•"dvr'-
u", er.da kom þcS greinilega i
Ijós.
Hann vánn ýnrisa sigra í ut.an-
líkismáúm; Vésttfrve’dín skiluðu
sérr éttm da svæðtim, ó1-m''stæðir
tollasamningar vo-u felldir úr
Lildi (3929) og Kína fékk fúllt
frelsi í þe:m éfmoii. Fjöldi Kín-
verja settist :ð í Mancnúríu og
nam þar rýtt-dsÞitfffes1 éftd®<ÍJÖk
Iðinvéfja. .á' því'lani!':, þ:ált • iýriý
erlenda áhértgíih i> u,n ;
tiíýoH ' ^viA .l-H :,sílí -n i 1
/miglSSÖl?! þÓtt
nnBSinens
Cliiang Kai-Skek
vo'u hú að hefjast. Eftir 12. apríl
1927 misstu þeir marga rnenn í
skærum, óeirðum og fráfalli frá
hugsjónum ílokksins. Þeir urðu
að búa um sig í sveitum, einkum
á f jaliasvæðum, með því að K.VIT
hafði öll völd í borgunum.
Það ár sviftu þeir sinn gamla
leiðtoga, Chen Tu-Hsiu, vöidum.
Auk þess'skipulögðu beir bænda
uppreisnir — sem nú eru sumar
taldar „of langt til vinstri", þ. e.
þýðingarlaus morð á saklausu
: ólki.
UPPREISNIB SKIFULAGÐAR
Sjötti aðalfundur flokksins var
haldinn 1928 til þess áð skipu-
Ieggja bændauppreisnir. Upp frá
því var Mao Tse Tung i fram-
nokkyi leioangra en beið jaínan
csigur og gengu sumir af íylgis-
inannu.Ti hans til íyigis við komm
únisía og sáu þeim fyrir vopnum.
Um leið og Chiang K-S. var að
glíma við hinn :iýfædda Itauða
her, fékk kann annað verkefni,
rnjög ilit viðureignar, þegar
Japanar hófu innrás sína í
Manchuiíu 18. sept. 1331, .Tapan-
ar hélclu svo áfram í rólegheitum
tóku Jehol fyiki mihi Manchuríu
og Kina 1933 " og austurhluía
Hopei fyikis (sem borgin Peking
er í) árið 1935. Treysti Ohiang
á að Þjóðabandalagið mundi veita
honúm Sðstoð. Úr því varð þó
ekkert nema rannsókn og mót-
mæ’i. 1932 notuðu .Japanar al-
þjóðahverfið í Shanghai til að
veitast að Kínverjum.

4DHEN ' TU-KSTO>> irir.v, úd i
SVUTUíl VÖLUUM ru:i
Mestu erfiðleikar hctmriúras’.a
kvæmdastjórn og mikil áherzla
var lögð á að stofna byltingamið-
stöðvar í sveitum ög efla áróður
meðal bænda. Héldu margir vest
rænir menn að þessir kommún-
istaflokkar í sveitunum væru að-
eins ræningjar, en þessir ílokkar
voru fyrsti vísirinn ::ð hreinrækt-
uðum kínverskum rauðum her
og þeir dreifðu sér hér og þar um
landið. Mikil áherzla var þá einn-
ig lögð á að hver einasti kommún
isti skyldi um leið vera nýtur her-
:naður.
I Um skeið var hinni „réttu“
I baráttu aðeins beir.t gegn einni
stétt manna, þ. e. ríkum jarðei^-
(’.níi’m en sú stétt hafði um aldir
I kúgað bændur meir en vér get-
nm "ert oss í huffarlund. Komm-
únistar frömdu þá ott Tnannrá'
1 nrr heimtuðu lausr.argjald fyrir að
láta þá ieusa. Markmiðið var bó
að koma þeim fyrir kattarnef og
,það var oft gert.
j Etl reú.ir ríki” áttn
marsa p-fi""ja og Xtcttinni varð
j ekki útrýmt.
IIUGSJÓNAFSÆIBI
| Þá lögðu vitsmunamenn í hópi
kommúnista mikla áherzlu á húg-
sjónafræði (ideoiogi) : .okksins
urn þessar mundir.
I E.x „vinstri kommúnistar" börð
’ ust líka og tóku marga af lifi,
sem ekki vo:u jarðeigendur, þ.
á m. kennara og aðra mennta-
menn og knúðu bændur, einkum
j unga menn, til að gerast „sjálf-
booaliðar“ í Rauða hernum. SiáT-
ir telja kommúr.istar að herinn
hafi verið um 60.000 manns árið
1630. Voru þeir hér og þar í Mið-
og Suðúr-Kíaa, ea þó var ná’ega
helmingurinn á einu svæði all-
stó: u, sem þeir höfðu á vaitíi
%4*K< í! piiðítloiia<Kia«gsí’<fylkjs'©t
‘stijÖitBUðbi rtseð' 'isðJtjórharskiþu-
iagibúfiú; trovulöj i'biri niHm
nacómri
ÆNNRÁSi.ÍAPA’NAi• • naf
J Gegn þcsEum blufív Rauiða hers
'ir.s gerði Chrang Kai Shek. út
SAMEINAST
GEGN JAPÖNUM
Undir þessum kringumstæðum
litu margir svo á að nauðsynlegra
væri að verjast þessum innrásar-
mönnum en að útrýma „ræningj-
um“ í sveitum. Þeir hefðu verið
öltíum saman í Kína í sveitunum,
eins og kláði á stórum skrokk.
Hvaða vit var í að glíma við þá
þegar landið var í hættu?
Út frá þessum hugsunarhætti
tóku ýmsir höfðingjar og leiðtog
ar, sem ekki voru kommúnistar,
höndum saman við þá og mynd-
uðu sambræðslu-heri til að verj-
ast Japönum, þar á meðal Feng
Yu-Hsiang, kunnur kristinn hers-
höfðingi.
Gesðu nú kommúnistar bað,
sem skynsamlegast var i 'bili úi
að færa sönnur á tilverurétt sinn
og gagnsemi fyrir föðurlandið: í
árcðri sínum hvöttu þeir menn til
aff bcrjast gegn Japan og gagn-
rýndu stjórnina fyrir ónytjungs-
hátt og hálfvelgju. Húut sá áróð-
| ur að hafa hljómgrunn í hjörtum
allra Kínveria, sem ekki vildu
selja land sitt eða sjá það sneitt
I niður í fleiri og fleiri sneiðar.
IStjórnin lét heldur ekki á sér
standa hvað áróður snerti, enda
I varð andstaða Kína gegn Japan
miklu harðari en nokkrir sérfræð
I ingar um Asíumál höfðu búizt
! við.
I
KOMMÚNISTAR KAGNAST
Á SAMVINNUNNI
I Hér getur sú rauða sagnfræði
um það vandamál, sem varð í
herbúðum flokksins, þ. e. „vinstri
villu“ þeirra manna sem ekki
skildu að eins og á stóð hlaut
það að vera kommúnistum hagn-
aður að vinna með öðru vísi hugs-
andi mönrium um skeið.
) En þótt Chiang Kai-Shek ætti
í vök að verjast gegn Japönum,
þá mundi hann samt eftir Rauoa
hernum i Mið-Kína. 1932—33
sendi harm 500.000 manna her
gegn þeim rauðliðum, en gat þó
ekki brotið þá á bak aftur. Þá
ssgir að í fimmta leiðangrinum
hafi hann notað heila milljón
heimanna og sú árás hafði nálega
gert út af við Rauða herinn í Mið-
Kína (1934—35).
Gripu þá kommúnistar til
snilldarbragðs, sem fiægt er orð-
ið og senr.ilega eir.stætt í borgara
stvriöld. Þeir tóku sig upp méð
Rauða herinn frá Mið-Kína, sem
er nlytt og frjósamt og héldu
'•"•'+'jr á bóginn til Szechwan
fylkis og þaðan norður á við til
nöiÖurniuta Shensi fylkis og sam
einuðust þeim rauð'iðum, sem
þar voru. Leiðin, sem þeir íóru
W Isit í bíí hm var ekki fynr hendi
rökshjddur &íimi!r m
HÆSTIRÉTTUR kvað upp fj:rir skctnmu dóm í refsimáli gegn;
bifreiðastjóra, en ein ákavítisflaska hafði fundizt í bíl hans við
lögregluleit. Á síðasta ári voru samþykkt lög, þar sem ákveðið var,
að ef leitað er að áfengi í bifreið vegna rökstudds gruns um að
áíengis sé ætlað til ólöglegrar sölu og áfengi finnist í bifreiðinni,
þá skuli refsa eiganda þess fyrir ólöglega ófengi'ssölu, nema hann
sanni með sterkum Jíkum að áfengið sé ekki ætlað til sölu.
I þessu máli var bifreiðastjórinr^sýknaður m. a. á þeim for-
sendum, að við leitina hafi ekki verið fyrir hendi rökstuddur
grunur um áfengi í viðkomandi bifreið, bifreiðarstjórinn þótti
sanna með nógu sterkum líkum að áfengið væri ekki ætlað til
sölu og einnig virðist hafa verið tekið tillit til þess að umræddur
bílstjóri hafði ekki áður gerzt sekur um ólöglega áfengissölu svo
vitað væri. Málavextir eru sem hér segir:
íayiqatrúúiflkOA- ífinaœi qiW’
Greinir syo frán sö^u.flokksins.að
þeim Hlut'a, /ráuða Ih^rglns., sepi
tók þátt í þessari íöngú hermaniia
Framhald á bls. 12
ÁKAVÍTISFLASKA FANNST
UNDIR FRAMSÆTI
Sunnudagskvöldið 9. febrúar
1952, gerði lögreglan í Reykja-
vík skyndileit að áfengi i fjölda
leigubíla víðsvegar um bæinn.
i Fannst vín í 8 bílum. Meðal
þeirra var bifreiðin R-723, bif-
| reiðarstjóri Helgi Óskar Einars-
; son. Fannst undir framsæti bif-
reiðarinnar ein flaska af áka-
víti.
Bifreiðarstjórinn skýrði lög-
reglunni strax frá því, að hann
hefði keypt áfengisílöskuna
föstudaginn hinn næsta á undan
í Áfengisverzlun ríkisins. Ætlun
hans með vínkaupunum hefði
verið að láta bróður sinn, Einar
að nafni, hafa flöskuna, sem
greiðslu fyrir flösku, sem hann
hafði nokkru áður fengið lánaða
hjá Einari. Honum hefði ekki
tekizt að hitta Einar og þess
vegna hefði flaskan enn verið
í bílnum, er lögreglan gerði
leitina.
LÖGIN FFÁ 1951
I Á s-1. ári gengu. í gildi lög,
, nr. 47, 1951 (sem fjalla um breyt-
ingu á áfengislögunum). í 1. gr.
; þeirra segir m. a.:
Mönnum með lögregluvaldi
er heimilt að rannsaka, hvort
bifreiðar hafi áfengi meðferð-
is, þó að það sé löglega keypt,
enda liggi fyrir röksíuádur
grunur um, ao áfengið sé astl-
að til ólöglegrar sölu (feitl.
Mbl.)
Nú finnst áfengi í bifreið,
þegar svo stendur á, sem í
næstu málsgr. hér á undan
segir, og skal þá refsa eiganda
þess, sem hann væri sekur um
ólöglega áfengissölu, nema
hann sanni með sterkum lík-
um, að áfengið sé ekki ætlað
til sölu.
Var nú mál höfðað á hendur
Plelga Óskari Einarssyni bifreið-
arstjóra, fyrir brot á nefndri
grein laga nr. 47, 1951. Segir í
ákæruskjalinu, að Helgi þyki
hafa brotið nefnt lagaákvæði
með því að hafa eina ílösku af
áfengi meðferðis í bil sinum, án
þess að geta sannað með sterkum
líkum, að áfengi þetta hafi ekki
j verið ætlað úl sölu.
i
UNDIRRÉTTUR SÝKNADI
I undirréttardómi segir m. a.:
Það fékkst staðfest hjá Einari
bróður ákærða, að akærður
skuldaði honum 1 flösku af áka-
viti. Þá upplýstu þeir bræður,
að þeir lánuðu einatt hver öðrum
bæði vín og annað. Ákærðum
var kunnugt um efni laga nr. 47
1951, en tók þau ekki svo alvar-
-úþga.wajý ,hann: :t'®Mií;:hættU : ó, að
hægt vaari aðglenda i.oþægindur.t
vegna eirmur vínflösku.
Ef til vill má s?g.ja,, að.ákærð|
,úr.. hafi ■ ,ekki sýnt' séfstakan á-
j-huga-.á að skila bróðúr sínum
I flöskunni, þar seni hann segist
hafa keypt hana í þessu skyni,
á föstudagskvöld og flaskan var
enn óafhent seint á sunnudags-
kvöld næsta á eftir. Það þykir
samt varhugavert að telja annað
en að ákærður hafi gert nægi-
lega grein fyrir því, að áfengið
hafi ekki verið ætlað til sölu.
Ber því að sýkna hann af ákær-
unni um brot á lögum nr. 47,
1951.
VÆTTI LÖGREGLUÞJÓNSINS
Þessum dómi undirréttar var
nú skotið til hæstaréttar. Sam-
jkvæmt beiðni verjanda voru lög-
regluþjónar þeir, sem gert höfðu
leit í bifreiðinni R-723 kallaðir
fyrir dóm til þess að spyrja þá
um nánari atvik þess, að þeir
gerðu leitina, m. a. hvort þeir
hafi haft rökstuddan grun um
að áfengi væri í bifreiðinni, sem
ætlað væri til ólöglegrar sölu,
sbr. það sem segir í 1. gr. 1. nr.
47, 1951.
Annar lögregluþjónninn skýrði
svo frá, að lögreglumennirnir hafi
verið sendir af lögreglustjóra á
leigubílastæði við Miklatorg, og
hafi átt að leita að áfengi í 511-
um leigubifreiðum, sem komu á
stæðið. Hann sagði fáa bíla hafa
komið á stæðið og lögregiumenn-
irnir hafi ekki verið þaina nema
tæpan kiukkutíma. Lögreglu-
mennirnir höfðu því engan sér-
stakan grun um að áfengi væri
selt úr bifreiðinni R-723, umfram
þann almenna grun, sem hvílir
á öllum leigubílstjórum hér í bæ
um áfengissölu. Hending ein réði
því í hvaða leigubílum lögreglu-
þjónarnir gerðu leit.
ÍIÆSTIRÉTTUR STADFESTI
SÝKNUDÓM
Hæstiréttur staðfesti dóm und-
irréttar um sýknu bifreiðarstjór-
ans. Segir í dómi Hæstaréttar
m. a.:
Annar sá lögregluinanna, er
fann áfengisflöskuna í bifreiff
ákærða, hefur eftir uppsögu
héraffsáóms boriff baff vætti,
?;ð lögregiume.nniniir hefffu
engan sérstakan grun haft um
að áfengi væri selt úr bifreið
ákærða, en ákærði hefur ekki
áður veriff sakaður um áfeng-
issciu. Meff bcssari thuga-
semd og að cffru leyti nieff
skírskctun íil forsenda héraffs
dóms þykir tera að stafffesta
hcr.n.
KRISTJANSSANDI, !0. okt.’ —
Makirílvéiðarnar í &r hafa otðið
meiri við Norég en nokkru siáhi
íf&ntú Vsiðzt 'ihafá' 14,4 milijðn
kílÁá inóti IS'milJjómim í fyera,
en það ár var 'einnig mötárí
..........................NTH.