Alþýðublaðið - 30.06.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 30.06.1920, Blaðsíða 1
laði •Gtefið lit af A-lþýdwflloklcniMKi.. 1920 Miðvikudaginn 30, júní 146 tölubt. Launakröfur. 1. Fyrir heimsstyrjöltíina munu l&unakjör ísíenzkra verkamanna •íhafa verið sem svarar eftirfarandi :greinargerð: A(m, verkamenn 30—35 au. á klst. Alm. verkakonur 20—25 au. á klst. Sjómenn á togurum 70 kr. á mánuði og „friV' litur (þá 10 —12 kr. fatið) og kaup annara „ófaglærðra" verkamanna í svip- uðu hlutfalli. Faglærðir menn, syo sem smið- ir o. fl. munu hafa haft nokkru hærra kaup. Þá var þetta kaup of lágt til þess, að hægt væri að lifa af því ísæmilegu lífi. Kauphækkun sú er sjómenn, verkamenn og verkakonur hafa fengið, mun vera í samræmi við |>á hækkun, sem Hagstofa íslands segir að hafi orðið á Iffsaauðsyaj- um, síðara fyrir stríð. Kanpið er því ennþá of lágt jþótt hækkun kaupsins hafi orðið nákværalega í sama hlutfalii og dýrtíðin. En það hefir hækkunin Jieldur ekki orðið sökum þess að Hagstofan reiknar ekki dýrtíðar prócentur sínar með tilliti til ailra lífsnauðsynja. Húsaleigu t. d., sem alment máeflaust telja 6—7 sinn- um hærri en hún var fyrir stríðið, reiknar Hagstofan ekki með. Það liggur því í augum uppi, að kaupið yerður að hækka, «f verkafólk á að geta lifað jafn vel og það lifði fyrir stríðið, hvað þá heldur ef miðað er við það, sem íólkið þarf í raun og veru til að lifa af. Hafi 40 au. kaup á kl.stund fyrir karlmenn og segjum 28 au. á klst, fyrir kvenmenn ver- ið það kaup seui vinnulýðurinn þurýli fyrir stríðið, þá ætti íág- markskaup verkarnanna, sé miðað við 309%) verðhækkun, að vera nú 163,6 (nú 130 au.) au. á klst. og lágmarkskaup verkakvenna 114 •*/z (nú 85 au.) au. á klst., án þess þó að taka tiilit til hækkunar á ihúsnæði, og allra þeirra örðug- Ieika sem húsnæðisvandræðunum fylgja. Hafi kaup sjómanna áður þurft að vera 85 kr. á mánuði, auk lifr- ar, þá ætti það nú að vera 345 kr. 65 au. á mánuði (nú »75 kr). „Faglærðír" verkamenn, sem standa máske að sumu leyti bet- ur að vfgi en „ófaglærðir" verka- menn, hafa flestir aðeins fengið kauphækkun eftir mælikvarða Hag- stofunnar miðað við kaup þeirra fyrir stríðið. Auk hinna almennu verkamanna og verkakvenna og sjómanna, er fjöldi fólks sem alt- af fær of lítið kaup. Til dæmis vinnukonur, stúlkur er sauma fyrir verzlanir o. fl. o. fl. En nú er eítirspurn eftir vinnu- afli, og samt er kaupið svona lágt. Hvað myndi þá verða ef eftir- spurnin msnkaði? Því er auðsvar- að: Vinnuvetiendur myndu lækka kaupið án tillits til allra dýrtíðar- útreikninga. Kauphækkun sína eiga verka- menn félögum sfnum að þakka, en ef félögin væru nægiíega sterk, ef hver einn einasti verkamaður og kona væri áhugasamur með- limur í félagsskapnum, þá þyrftu þeir ekkert að óttast, því þá þyrðu vinnuveitendur eigi annað en fara að kröfum þeirra. Það er því fyrstá skilyrðið til þess að verkamenn geti verið ó-. hultir um að kpmast særnilega af, að þeir standi saman allir sem einn maðnr. II. Vinnuveitendur segja, og sumir með réttu, að með hinu háa kaupi (og það jafnvel þótt það sé eigi hærra en sem svarar dýrtíðinni) geti þeir eigi rekið starfsemi sína. En þeir mega í raun og veru sjálfum sér um kenna. Þeir streit- ast við að halda uppi þeirri skip- un á framleiðslunni, að hún gefur eigi það af sér, sem hún gæti gefið. Þeir halda fast við það að einstaklingar megi hafa Ieyfi tíl að „spekiílera" eins og þeim sýa~ ist með framleiðshma, enda þótt sorgleg reynsla hafi sýnt þeim gallana á sls'ku fyrirkomulagi. Hversu öflugri stoð hefir framferði síldar-„spekulantahna" síðastl. ár ekki kipt undan íslenzkri fram- leiðslu. Og hver er komin® til að telja alt það tjón tölura, sem fs- lenzkir sjávarafurða framleiðendur kunna í framtíðinni að bíða við það að sal'i fslenzkra fiskiafurða er að komast í hendurnar á hin- um alræmda fiskhring. Það er ekki von til að vinnuveitendur getí goldið kaup, ef þeir eru neyddir til (fyrir sjálfs síns verknað) að seija framleiðsluna undir sannvirði. Atvinnurekendur hafa tekið að sér framleiðsluna, umsetningu hennar og þar með ábyrgð, og afleiðing- in af því er sú, að þeir eiga að standa verkamönnunura skil á hinn réttmæta kaupgjaldi þeirra. Getí þeir það ejgi, . getur þjóð- félagið eigi staðið sig við að látá þá fara með framleiðsluna og um- setníngu hennar (verzlunina) fyrir þess hönd. Þjóðfélagið í heild sinni, eða fyrir þess hönd framleiðend- urnir sjálfir (verkamennirnir), verða þá að taka að sér stjórn hennar. (Frh.) Vér vátryggjum hús vor og eignir, búpening og jarðargróður, skip og veiðarfæri. Og alt er þetta gott og sjáltsagt. En oftast gleymum vér þvf dýrmætasta af öllu: lífi vorn og starfsþrótti! --- A!t hjtt getum vér eignast á ny, þótt forgörðum fari. Lífið citt eignumst vér aðeins einu sinnil Þess vegna líftryggjum vér oss til þess að sjá foreldrum og fjöl- skyldu vorri borgið, ef vér skyld- um falla frá án þess að hafa séð þeim fyrir nægilegum lífeyri. Það er skylda w allral Insérat.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.