Morgunblaðið - 09.08.1959, Síða 1

46. árgangur
170. tbl. — Sunnudagur 9. ágúst 1959
Prentsmiðja Morgunblaðsins
Svor/ð v/ð lang-
drægum eldflaug-
um Rússa fundiö
Nike — Zeus varnarskeytið á að geta
elt þær uppi og eitt þejm
WASHINGTON — Fulltrúar
Bandaríkjahers skýra frá því
að innan fárra mánaða verði
gerðar fyrstu tilraunirnar
með loftvarnarflugskeyti,
sem beint er gegn langdræg-
um flugskeytum. Varnar-
skeyti þessi nefnast Nike-
Zues og eru framþróun þeirra
loftvarnarskeyta, sem nú
þegar hafa verið tekin í
notkun umhverfis helztu
borgir Bandaríkjanna.
Sprengjuflugvélar úreltar
Nika-Hercules og Nike-Ajax
varnarskeytin, sem þegar hafa
verið tekin í notkun eru ætluð til
að verjast loftárásum sprengju-
flugvéla. Hraði þeirra er svo mik-
ill, að margir herfræðingar eru að
komast á þá skoðun, að nú sé í
fyrsta skipti hægt með loftvörn-
um frá landi að gereyða sprengju
flugvélasveitum, sem sækja. Þang
að til þau komu fram, var álitið
að loftvarnir gætu aldrei hindrað
til fulls, að eins og ein sprengju-
flugvél kæmist í gegn. Með þessu
eru menn að komast á þá skoðun,
að mannaðar sprengjuflugvélar
séu orðnar úreltar í hernaði.
En annað kemur þá í staðinn,
sem skapar nýja loftárásahættu.
Það eru hin langdrægu árásar-
flugskeyti Rússa. Hraði þeirra er
gífurlegur og að sjálfsögðu miklu
meiri en hraði spengjuflugvél-
anna. Eru nú engar teljanlegar
varnir til gegn slíkum árásartækj
um.
Ætíð verður eitthvað til vama
Hinsvegar er það gömul regla úr
sögu hertækninnar, að varnar-
tæki komi alltaf í kjölfar árásar-
vopnanna o gsvo er einnig í þessu
tilfelli. Það kynni að virðast ótrú
legt, að hægt sé að koma nokkr-
um vörnum við gegn langdrægu
flugskeytunum, sem þjóta um
himingeiminn með 400 km. hraða
á mínútu, en tæknisérfræðingar
segja að þetta sé hægt og eru nú
að ljúka smíði á fyrstu Nike-Zaus
varnarskeytunum, sem eru ennþá
hraðfleygari og eiga að geta mætt
árásarskeytum elt þau uppi og
eytt þeim í háloftunum.
Fyrstu tilraunir með Nike-Zeus
skeytin verða framkvæmdar
Kwajalein-eyju í Kyrraháfi í lok
þessa árs og er nú verið að Ijúka
byggingu á skotpöllum. Nokkur
ár munu hinsvegar líða þar til
næg reynsla hefur fengizt með
þau, en ekki er heldur búizt við
því að Rússar eigi langdræg flug-
skeyti að nokkr.u ráði sem þeir
geti. treyst á í hernaði fyrr en
1962.
Merkilegt tungl
NEW YORK, 8. ágúst. — ■
Hljóðmerki frá Könnuði 6.
hafa heyrzt í hlustunarstöðv- >
»m víða um heim — og er
nú útséð um, að allt hefur
gengið að óskum. Enn hefur
i Sonur
! Imre Nogy? !
s s
\ TRIEST — IJngverskur flótta J
S maður, sem kveðst vera son- s
j ur Imre Nagy, hefur beðið ura i
\ hæli i Ítalíu sem pólitískur |
S flóttamaður eftir að hafa flú- s
$ ið yfir júgóslavnesku landa- í
( mærin. Filturinn, sem kveðst j
S heita Myklos Nagy, segir svo s
\ frá, að hann hafi setið í fang-1
í elsi kommúnista í Ungverja- ^
S landi eftir uppreisnina í Ung- S
• verjalandi 1956 — fundinn ^
S sekur um að hafa dreift flug- s
S miðum í herskólanum í Búda í
\ pest, en þar var hann nemandi. J
S Var honum sleppt úr fangelsi s
S og komst hann skömmu síðar )
^ með leynd yfir til Júgóslavíu. |
S Þar var hann handsamaður og s
s sat Mkylos í fangelsi Júgó- 5
; slava í átta mánuði. Síðan
.ekki verið skýrt nákvæmlega
frá útbúnaði og hlutverki
þessa nýja gervitungls, en af
því, sem þegar er vitað, má
marka það að hér er um
ínerkar nýjungar að ræða. —
Það er t. d. talið til tíðinda,
að hægt er að kveikja og
slökkva á öllum senditækjum
tunglsins af jörðu niðri — og
útbúnaðurinn mun allur eftir
því. Rannsóknarhlutverk þess
er mjög fjölþætt, en þó mun
því ætlað að veita upplýsing-
ar um 15 meginatriði. Könn-
uður 6. gengur á sporbaug
umhverfis jörðu og er hálfa
þrettándu klukkustund í
hringferðinni.
m

Kötlujökullinn stórsprunginn
ÞESSA mynd tók ljósmyndari
blaðsins, Ól. K. Magnússon, fyrir
skömmu úr lofti inn yfir Kötlu.
Sýnir myndin Hrunjökul. þar
sem skriðjökullinn fellur aust-
ur úr Kötlukvosinni í Mýrdals-
jökli. — Jökullinn virðist' stór-
sprungnari en hann hefur verið
á undanförnum árum, sagði Jón
Eyþórsson, veðurfræðingur, er
s tókst honum að
) fyrir járntjald.
s
s
flýja vesturs
s
' r
a
StœrÖ fiskistofnanna
grunnmiðum rannsökuð
Innan skamms mun togbátur-
inn Hafþór frá Neskaupstað
(austur-þýzkur) leggja af stað
í eins mánaðar leiðangur á veg-
um Fiskideildarinnar. Kom fcát-
urinn í gær inn til Neskaupstað-
ar, landaði þar 90 tonnum af
fiski, og mun svo sigla hingað
til Reykjavíkur. í þessum leið-
angri verður skipsins verður Að-
alsteinn Sigurðsson, stjórnandi.
Leiðangur sá, sem hér um ræð-
ir, er farinn árlega. Fara þá fram
merkingar á kola og ýsu og eitt-
hvað einnig á þorski. Þá verður
könnuð stærð fiskistofnanna á
miðunum umhverfis landið, og er
það gert með því að toga á alí-
mörgum fyrirfram ákveðnum
stöðum á verndarsvæðinu innan
12 mílna markanna.
Fiskideildin hefur áður fengið
skip frá Landhelgisgæzlunni í
þessa rannsóknarför, oftast hef-
ur það verið María Júlía.
við sýndum honum þessa mynd.
Það bendir til þess að ein-
hver óvenjuleg hreyfing sé í jökl-
inum. Annars hefur ekkert verið
farið á Kötlu í sumar til að vitja
um hana, nema hvað Sigurður
Þórarinsson, jarðfræðingur, flaug
ásamt fleirum inn yfir jökulinn
ekki alls fyrir löngu. Sá hann þá
norðan við Kötlukvosina hring-
Iaga sigdæld, sem var grunn. Hún
var svo norðarlega að hann gizk-
aði á að vatn úr þeirri kvos færi
heldur niður að Sandfelli en nið-
Segni hittir
Eisenhower
LONDON, 8. ágúst — En hefui'
ekki verið ákveðið, hvort Eisen-
hower muni fara til Bonn og ræða
við Adenauer, eða hvort kanzl-
arinn kemur til London eða Par-
ísar og hittir Eisenhower þar.
Hins vegar hefur nú verið til-
kynnt, að Segni, forsætisráðherra
Ítalíu, fari til fundar við Eisen-
hower í París, en þangað kemur
Bandaríkjaforseti 2. september
ur í Skálm. Gæti hið mikla vatns
magn í Leirá í sumar hugsanlega
verið í sambandi við þá dæld,:
en varla vatnið sem nú er á Mýr-
dalssandi.
Jón Eyþórsson ráðgerir ásamt
einhverjum fleiri úr Jöklarann-
sóknarfélaginu að ganga á Kötlu
um eða upp úr miðjum mánuði
og athuga hvernig þar er um<
horfs nú.
Sunnudagur 9. ágúst
Efni blaðsins
Bls. 3: Hvernig hlustar þú? (Kirkju»
þáttur).
— 6: Samtal við Stefán ísiandi.
— 8: Leiðin lá til Rómar.
— 10: Forystugreinarnar: Efling fiski-
skipaflotans og Smánarlegt at-
hæfi.
Áfengisneyzla og bifreiðaakst*
ur (Utan úr heimi).
— 11: Reykjavíkurbréf.
— 13: Fólk í fréttunum.
— 18: Kvenþjóðin og heimilið.
— 19: íþróttafréttir.