Alþýðublaðið - 07.07.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 07.07.1920, Blaðsíða 1
Alþýðublaðið 43-efi.Ö lit af AJþýðufiolzkiium. 1920 Miðvikuudaginn 7. júlí 152. tölubl. Steinolía. (Frh.) I síðasta blaði var því heitið að gerð skyldi grein fyrir hvernig útlit væri fyrir landið að taka einkasölu á steinolíu í sínar hend- ur. Til þess að afla oss sem beztra upplýsinga um það höfum vér átt Yiðtal Tið cand. polit. Héðinn Yaldimarsson sfarifstofustjóra L andsy erzlnnarinnar. Hafði Landsverzlunin eigi stein- ¦ olíuverzlunina í höndum um nokk- urt skeið á stríðsárunum? Landið hafði æði mikinn hluta af steinolíuverzluninni 1917— 18. Steinolfan var flutt inn á Wille- mees og þó nokkuð á Frances Hyde. Hún var keypt af tveim fél. í Ameríku, annað þeirra var Texas Oil Co., en hitt var Tide Water, sem reyndar mun vera angi af Standard Oil. Landið seldi olíuna svo ódýra, að Steinolíufé- lagið (H. í. S.) seldi að jafnaði eigi sínar birgðir fyr en birgðir iandsins voru þrotnar eða tekið að takmarka sölu. Olían var seld „frítt á höfn" og flutt beint frá sútlöndum með Willemoes á flestar hafnir á landinu. Landið hafði ol- iugeymslu á stærstu höfnunum og tók hálfan þátt í flutningsgjaldi ef olfunni var skipað upp í Reykja- ¦vik, og flutt þaðan út um land, en þrátt fyrir allan þennan auka- kostnað og lægra verð bar verzl- unin sig mjög vel hjá landinu. Er brézku samningarnir gengu ¦í gildi var eigi hægt að halda steinolíuverzlun landsins áfram, varð Hið íslenzka Steinolfufélag 'há eitt um hituna, enda þótt það fengi á engan hátt einkasöluleyfi. Sfðan hefir Landsverzlunin (land- ið) ekki haft neina olíuverzlun. Haldið þér að Landsverzlunin mundi geta útvegað ódýrari stein- ollu en steinolíufélagið ? Landsverzlunin hefir fengið til- ^boð frá amerísku félagi. Eftir þvf Atúðarþakkir fyrir auðsýnda samúð og hluttekningu vif fráfall og jarðarför Bjbrns heitins Árnasonar gullsmiðs. Kona og börn hins látna. mundi utsöluverðið vera svipað verði Steinolíufélagsins, en verð sem mér er kunnugt um að aðrir hafa fengið fyr á árinu um sama leyti og Steinolíufélagið mun hafa keypt þá olíu er það nú er að selja á 138 kr. tunnuna er svo lágt að með slfku innkaupi ætti að vera hægt að selja olfuna æði miklu ódýrara en Steinolífélagið gerir. Mundi vera hægt.að útvega Iandinu olíu annarsstaðar en hjá Standard OiU Þýzkaland reyndi fyrir stríðið að koma á hjá sér einkasölu án þess að verzla við Standard Oil félagið, en tókst ekki vegna þess að það gat ekki fengið nægilega mikia olfu annarsstaðar. Þá er tvenns við þetta að gæta. 1. Að ísland á hægara aðstöðu en Þýzkaland, végna þess að það þarf svo tiltölulega Iftið. 2. Að síðan hafa atvik breyst mjög á olfumarkaðinum. Nýjar lindir, þær auðugustu í heimi, (Mosul í Mesopotamfu og Mexícó) hafa fundist og hið holllenzk-brezka félag Skellfélagfö, sem áður skifti sér ekkert af Evrópumarkaðnum, rekur nú olíuverzlun með stuðning brezku stjórnarinnar og héfir víða tekist að ná fótfestu í Vestur- óg Norður-Ameríku. Þar á meðal hefir komið nýlega sú fregn, að félagið sé búið að setja upp stöðvar á Norð- urlöndum. Það sýndist því ekki fjarri að reynt væri að semja við Shell- félagið, og því frekar von um góðan árangur, sem ekki er ein- göngu um gróðaffkni auðmanna- hrings að ræða, heldur sjálfa brezku stjórnina. Mundi vera heppilegra að landið tæki einkasölu eða tæki að eins upp samkeppni við Steinolíufélagið? Það fyndist mér ástæðulaust, ef að iandið tæki að sér verzlun með steinolu að láta Standard Oil hafa nokkurt svigrúm hér. Það mundi ekki horfa í sam- kepni, seija undir kostnaðarverðt, en hins vegar hægt að hafa nægi- legt eftirlit með steinolíuverzlun landsins, að hún fari vel úr hendi (verð og annað): bæði þingið sjálft og auk þess ekki óeðlilegt að hafa með slíkum stofnunum eftirlits og ráðgjafanefnd, skipaða af fulltrúum neytendanna. Ætlar Landsverzlunin að taka að sér einkainnflutning á steinolfu? Því get eg ekki svarað. Ákvörð- un um það Iiggur utan verkahrings Landsverzlunar-stjórnarinnar. Það heyrir undir landsstjórnina. €ríenð símskeyti. Khöfn, 6. júlí. STÍar og Finnar. Sfmað er frá Stokkhólmi, að Finnland hafi neitað að Iáta Alend- ingana lausa. Stjórnmálasambandið helzt enn- þá milli Svía og Finna. Snðnrjótlandsinnlimnnin. Á föstudaginn fer endursamein- ingin fram. Á laugardaginn yerða lögin um innlimunina og suður- jósku-lögin staðfest og þann dag fer konungur yfir landamærin. Ríkisdagurinn verður fluttur til Tönder á sunnudaginn.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.