Morgunblaðið - 23.06.1962, Qupperneq 17

Laugardagur 23. júní 1962
MORCV1SBLAÐ1Ð
17

Sextugur i dag:
Grímur Bjarnason
pípulagningameistari
GRÍMUR Bjarnason, pípulagn-
ingameistari, er sextugur í dag.
Hann er fæddur og uppalinn
á Stokikseyri. Þar er víðsýni hvað
mest í byggð á landi hér. í suðri
er hafið svo iangt sem augað
eygir, og teygir hugann til að
spyrja „hvað er bak við yztu sjón
arrönd“. í aðra áttir eru fjar-
laeg fjöll eins og „risar á verði
við sjóndeildarhring“, og eggja
Ihugann til að brjótast í gegnum
fylikingarnar og vita, „hvað hin-
um megin býr“. Sérstaklega leit
aði hugurinn á vesturarminn.
Fjallagarðurinn í vestri var eins
og blátt fortjald fyrir sviðinu við
Faxaflóa, þar voru helztu
menntastofnanir landsins, fjöl-
þættasta athafnalíf og fjölbreytt
ustu tækifæri til fjár og frama.
Á uppvaxtarárum Gríms stóð
hagur Stokkseyrar með hvað
mestum blóma. Véltæknin var
að rísa á legg og leysa hin frum
stæðu verkfæri af hólmi. Ára-
skip þokuðu fyrir vélbátum, orf
og hrífa fyrir sláttu- og rakstr-
arvélum. Stokikseyri varð mesta
útgerðarstöð vélbáta við suður-
strönd landsins — að undan-
teknum Vestmannaeyjum. Verzl
un var mikil við bændur úr upp
sveitunum, og hafskip fluttu
vörur milli Stokkseyrar og er-
lendra hafna. Iðnaður var nokk-
ur, einkum húsbyggingar. Fólk
flutti inn í þorpið. Stokkseyri
var vaxandi byggð. Átökin við
hafið efldi áræði og æðruleysi,
véltæknin nýja og umsvifamik-
ið atvinnulíf jók framtakssömu
fólki stórhug og bjartsýni.
Nýr barnaskóli var byggður og
Itvöldskóli starfaði öðru hvoru
fyrir unglinga. Félög unnu á fjöl
breyttum sviðum. Ungmennafé-
Iag sá æskunni fyrir fjölþættum
menningarlegum viðfangsefnum
í tómstundum. Það jók skilning
ungra manna á mætti samtaka
og veitti þeim þjálfun í félags-
legum störfum. Grímur gekk í
ungmennafélagið, er hann hafði
aldur til, og tók brátt virkan
þátt í störfum þess.
Foreldrar Grims voru hjónin
Jóhanna Hróbjartsdóttir og
Bjarni Grímsson. Jóhanna er af
Bolholts- og Víkingslækjarætt.
Hún ólst upp hjá foreldrum sín-
um, sem bjuggu stóru búi við
mikil efni að Grafarbakka í
Hrunamannahreppi. Grímur og
systkini hans byggðu móður
sinni þar sumarbústað. Hefur
hún dvalið þar undanfarin sum-
ur á bernskustöðvunum.
Bjarni var af Bergsætt. Hann
ólst upp hjá foreldrum sínum,
eem bjuggu við mikla rausn um-
fangsmiklu búi að Óseyrarnesi
við ölfusá. Grímur Gíslason fað-
ir hans, var einatt kenndur við
þann bæ, og kallaður Grímur í
Nesi. Hann var nafrukunnur mað-
ur fyrir framtakssemi, dugnað
og ósérplægni í framfaramálum
héraðs síns. Dr. Guðni Jónsson
prófessor hefur ritað litla en
merka bók um ævi hans og
niðja, — sem eru mangir og
merkir.
Grímur Bjarnason var látinn
heita eftir afa sínum og þótti
líkjast nafni.
Hann ólst upp hjá foreldrum
eínum, sem bjuggu á hinu forna
höfuðbóli, Stokkseyri, við ágæt
efni og mikla rausn, sem þau
bæði áttu kyn til. Bjarni hafði
mörg járn í eldinum. Hann var
nafnkunnur formaður í Þorláks-
höfn á vetrarvertíðum. Á öðr-
um tímum árs var hann verk-
Btjóri og verzlunarmaður við
aðal út- og innflutningsverzlun-
ina á Stokkseyri og rak jafn-
framt sveitabú. Hann gegndi
einatt trúnaðarstörfum fyrir
eveitarfélag sitt.
Heimili þeirra hjóna var fjöl-
mennt og glaðvært, frábærlega
myndarlegt og bar glöggan svip
húsbændanna. Þar var oft gest-
kvæmt og öllum vel fagnað,
hvort heldur voru höfðingjar
eða umkomulitlir langferðamenn
eða börn úr næstu húsum, sem
áttu erindi við Grím eða systkini
hans, sem 5 hafa náð fullorðins-
aldri.
Grímur fór ungur að vinna á
búi foreldra sinna við fjölbreytt
störf -til lands og sjávar. Og er
hann hafði lokið námi í barna-
og unglingaskólanum á Stokks-
eyri fór hann suður til náms,
gekk fyrst í Flensborgarskólann
í Hafnarfirði, og brautskráðist
úr Verzlunarskóla íslands 1921.
Eftir heimsstyrjöldina fyrri
breyttist mjög hagur kauptún-
anna austan fjalls. Hafskip
fluttu ekki lengur vörur milli
þeirra og erlendra hafna, þær
voru nú fluttar á bifreiðum frá
höfuðstaðnum. Verzlunin í sjáv-
arþorpunum dróst saman, útgerð
in bar sig illa, og atvinnan
minnkaði. Þá leituðu margir til
Vestmannaeyja eða vestur yfir
fjöllin. Fjölskylda Gríms flutti
til Reykjavíkúr.
Aðstæður og verkefni urðu
talsvert önnur en á Stakkseyri,
en dugnaður og framtakssemi
hin sama og áður. Systkinin luku
öll skólanámi, sum í verzlunar-
skóla önnur í iðnskóla, sjó-
mannaskóla og kvennaskóla.
Þau tóku hér við miklum og
margþættum störfum, en héldu
ágætlega saman, eins og ein-
huga skipshöfn undir ágætri for-
mennsku.
Fjölskyldan byggði sér mynd-
arlegt hús við Barónsstíg og þar
andaðist Bjarni Grímsson 1944
Síðar byggðu bræðurnir, Grím
ur og Haraldur íbúðarhús á
Reynimel 28 og búa þar með
móður sinni í veglegum húsa-
kynnum á fögru og friðsælu
heimili við engu minni umsvif,
rausn og myndarskap en þeir
vöndust í uppvextinum á Stokks
eyri, þótt heimilið sé fámennara
og húsfreyjan eldri.
Grímur á eina dóttur barna,
Jóhönnur Telmu. Hún er gift
Einari raffræðingi Þórðarsyni,
Þau eiga tvö börn ung en efni-
leg, Jóhönnu og Grím.
Eftir að Grímur og foreldrar
hans fluttu til Reykjavikur,
stundaði hann fyrst margs kon-
ar störf á sjó og landi, en lærði
síðar pípulagningar og hefur
lengi verið meistari í þeirri iðn.
Hann hefur haft með höndum
mörg verk og stór í iðngrein
sinni. Hefur því margur notið
ylsins af handarverkum hans
og þeirra manna, sem hann hef-
ur haft verkstjórn fyrir.
Hann hefur jafnan borið hag
stéttar sinnar fyrir brjósti.
Gekkst hann því fyrir stofnun
félags meðal pípulagningameist-
ara, sem verzlar með vörur, er
þeirri iðngrein heyra tii, og
hefur hann verið formaður þess
frá upphafi. En Grímur hefur
vakandi áhuga á fleiri sviðum
og þeim næsta ólíkum. Hefur
hann gerzt virkur félagi og hlut-
hafi í allmörgum samtökum hér
syðra, einkum á sviði bygginga
og verzlunarmála, en einnig
verið félagi um rekstur gróður-
húsa austan fjalls, svo eitíhvað
sé nefnt.
Stendur því fé hans víða fót-
um. En þess hefur hann aflað
með frábærum dugnaði, hagsýni
og stórhug, sem ekkert á skylt
við smásálarlegt nurl.
Grímur hefur að vonum notið
hins mesta trausts starfsfélaga
sinna. Hann var í stjórn Sveina-
félags pípulagningarmanna á
sinni tíð, síðan í stjórn Meistara
félags pípulagningarmanna og
nú formaður þess. Hann var einn
af hvatamönnum að stofnun
Meistarasambands byggingar-
manna, og hefur verið formaður
þessara ungu samtaka síðan
1960.
iðnaðarmanna í framkvæmd.
Grímur lærði pípulagninga-
iðn hjá Ríkharði Eiríkssyni, pípu
lagningameistara í Reykjavík.
Hann var formaður Sveinafélags
pípulagningamanna í nokkur ár,
sat í stjórn Iðnaðarsambandsins
og síðar Sveinasambands bygg-
ingamanna.
Árið 1936 öðlast Grímur meist
araréttindi í iðn sinni, og eftir
það eru honum falin margvís-
leg trúnaðarstörf fyrir Félag
pípulagningameistara í Reykja-
vik. Hann er nú formaður þess
félags og hefur lengst allra
gengt því starfi. Hann hefur
setið á mörgum Iðnþingum fyrir
félag sitt.
Grímur tók þátt í stofnun
Meistarasambands bygginga-
manna 1958 og sat í fulltrúa-
ráði þess, þar til hann var kjör-
inn formaður sambandsins 1960.
Það hefur verið Meistarasam-
bandi byggingamanna mikið lán,
að Grímur Bjarnason varð þar
áhrifamaður frá byrjun og síðar
formaður. Það hefur fallið í hans
hlut að móta starf þessa unga
félags, og þar hafa notið sín
kostir hans aðgæzla samfara
dugnaði og áhuga.
Um leið og ég sendi Grírni,
vini mínum, beztu afmæliskveðj-
ur, óska ég þess, að Meistara-
samband megi lengi njóta starfs
krafta hans.
B. H.
Óttazt um f jalla-
garpa
KATMANDU, 20. júní (NTB)
— Fjögurra manna bandarísk-
ur leiðangur, sem hugðist reyna
að klífa Gayachung Kang tind-
inn í Himalajafjöllum, hefur
ekkert látið frá sér heyra, síð-
an hann hélt frá búðum sínum
3. maí sl. — Leiðangursmenn
höfðu þá aðeins með sér mat-
væli til 20 daga útivistar.
Stjórnarvöldin í Nepal, sem
skýrt hafa frá þessu, óttast, að
leiðangurinn hafi villzt af leið
sökum slæmra veðra og týnzt.
— Leiðangursstjóri er próf.
Woodrow Wilson Sayre, dóttur-
sonur Bandaríkjaforsetans fyrr-
verandi.
tJr trjáræktarstöðinni í Múlakoti. Alaskaösp, sem gróður-
sett var árið 1949. Hún er nú orðin yfir 10 m. á hæð.
Mörgum öðrum ábyrgðarmikl-
um störfum hefur hann gegnt
bæði innan félaga og á verk-
legum sviðum, þótt þau verði
ekki talin hér. Hefur' fjölþætt
menntun hans komið að ágæt-
um notum í ábyrgðarmiklum og
vandasömum forustustörfum,
Grímur reyndist góður náms-
maður í skólum, en afburða nem
andi í skóla lífsins og hefur jafn
an tekið hæstu prófin þegar
mest hefur á reynt og við legið.
Hann er maður vel ritfær og
prýðilega máli farinn, en er þó
meiri á borði en í orði. Hann
hefur hlotið í ríkum mæli mann-
dóm og kosti ágætra ætta. Svip-
mótið við afa hans, Grím í Nesi,
leynir sér ekki eftir því sem dr.
Guðni Jónsson lýsir honum í
fyrrnefndri bók. Tek ég því upp
nokkrar línur úr henni, að mér
sýnast þær í einu og öllu geta
eins vel átt við afmælisbarnið.
„En það eru þó ekki fyrst og
fremst þessir hlutir (þ. e. fram-
kvæmdir, auður og forustustörf),
sem gera Grím minnisstæðan og
sköpuðu honum traust og virð-
ingu. Það var miklu fremur mað
urinn sjálfur, lifandi áhugi hans
á öllu því sem hann tók sér fyrir
hendur, dugnaður og hagsýni,
stórhugur og bjartsýni að
ógleymdum drengskap og hjálp-
semi“.
Við merik tímamót í ævi
manna leitar hugurinn oft til
fyrstu kynna og rekur sig áfram
til nútímans. Kynni mín við af-
mælisbarnið hófust á bernsku-
árum okkar og úr þeim orðið
hálfrar aldar vinátta eða rúm-
lega það. Þessi kynni verða ekki
rakin hér, enda einkaeign, —
ekki rædd, aðeins þökkuð.
Á bernsku- og unglingsárum
töldum við Grímur sextuga
menn með gömlu fólki og úr
leik lífsins, enda var það oft
svo vegna öðrugra kjara og
heilsufræðilegrar vanþekkingar.
En tímarnir hafa breytzt. Það
væri að vísu rangt að telja nú
sextuga menn með ungu fólki,
og þó engu síður hitt að telja
þá til gamalmenna og dæma þá
úr leik lífsins, enda láta þeir
ekki gera það. Mun sanni næst,
að þeir standa upp á sitt bezta
á mörgum sviðum, ef heilsa er
sæmileg, og þá sérstaklega til
starfa þar sem lífsreynzla og hæfi
leg gætni er nauðsynleg. Afmæl-
isbarninu hefur til þess aukizt
þrek við raun, afl með stærri
verkefnum og hamingja með
aldri og árum. Óska ég, að svo
megi enn lengri verða.
Bjarni M. Jónsson.
EINN af þekktustu iðnaðar-
mönnum höfuðborgarinnar,
Grímur Bjarnason, pípulagninga
meistari, er sextugur í dag. Hann
hefur um árabil starfað að fé-
lagsmálum iðnaðarmanna með
dugnaði og alúð og átt þátt í
að hrinda mörgum áhugamálum
— Skógrækt
Framhald af bls. 13.
isins jörðina Skriðufell, sem er
efsta jörð í Gnúpverjahreppi.
Stór hluti hennar eru auðn og
öræfi. En þetta land er nú
byrjað að gró? upp eftir að
Þjórsárdalur var friðaður árið
1938.
Bækistöð Skógræktar ríkxsins
í Þjórsárdal er í Selhöfðum.
Þar hefur verið plantað í 50—60
hektara lands. Auk sitkagrenis
og rauðgrenis hefur töluvert
verið gróðursett þar af stafa-
furu. Var byrjað árið 1948 að
gróðursetja skóg í Selhöfðum.
Er það sérkennilegt og fagurt
land, þar sem skiptast á djúp-
ir hvammar og háir ásar og
höfðar. Er þarna víða allhár
gamall birkiskógur. Hinar nýju
trjátegundir kunna þarna ágæt
lega við sig, sérstaklega rauð-
grenið, segir Garðar Jónsson,
forstöðumaður uppeldisstöðvar-
innar að Tumastöðum í Fljóts-
hlíð, sem er þarna með flokk
manna við gróðursetningu.
Ahugi og bjartsýni
Það er ánægjulegt að dvelja
stutta stund með skógræktar-
fólkinu í Selhöfðum. Það er
áhugasamt og bjartsýnt á fram
tíðina. Og það talar um trjá-
plönturnar, sem það hefur ver-
ið að gróðursetja eins og börn,
sem taka góðum eða hægum
þroska.
Hákon Bjarnason, skógrækt-
arstjóri, segir, að í stöðvum
Skógræktarinnar um land allt
vinni á hverju vori um 300
manns við trjáplöntun og
uppeldi trjáplantna. — Oft
er skortur á vönu fólki til
þessara starfa. Á hverju sumri
gróðursetur Skógrækt ríkisins
og skógræktarfélögin í hinum
ýmsu landshlutum allt að 1,5
millj. trjáplantna. Þessar litlu
trjáplöntur eru vísir framtíð-
arskóga íslands. í skjóli þeirra
munu nýjar kynslóðir vaxa upp
og njóta arðs þeirra og fegurð-
ar. Þess vegna ber sem flest-
um íslendingum að leggja hönd
á plóginn við hið nýja land-
nám. Það er sú skuld, sem við
öll eigum að gjalda í bætur
fyrir rányrkju og skammsýni
liðins tíma
N S. Bj.